I SA/Lu 167/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej w zakresie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 21 kwietnia 2016 r. p o s t a n a w i a -zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 21 kwietnia 2016 r. i przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2016 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Lublinie po rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, przyznał skarżącej Z. S. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych od każdej opłaty sądowej ponad kwotę [...]złotych i w pozostałym zakresie odmówił przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazał, że dochody strony mimo, iż nie wysokie są w stanie zapewnić niezbędne warunki utrzymania gospodarstwa domowego, a przy właściwym ich gospodarowaniu pozwalają również ponieść ciężar części kosztów postępowania sądowego, który zgodnie z wydanym rozstrzygnięciem na obecnym etapie postępowania ograniczą się do uiszczenia kwoty [...]zł tytułem wpisu sądowego. W ocenie referendarz takie rozstrzygnięcie uwzględnia z jednej strony ogólną sytuację materialną, bytową i rodzinną wnioskodawcy, zabezpieczając jednocześnie gwarantowane mu Konstytucją RP prawo do sądu, a z drugiej chroni wymiar sprawiedliwości przed ewentualną, zbędną roszczeniowością strony. Nie powoduje też przerzucenia całości kosztów procesu na Skarb Państwa czyli resztę społeczeństwa. Od powyższego rozstrzygnięcia strona skarżąca wniosła sprzeciw, w którym wskazała, że jej sytuacja finansowa uległa zmianie w porównaniu z tą, która była podstawą rozstrzygnięcia wydanego przez referendarza sądowego, a mianowicie doszło do zajęcia egzekucyjnego świadczenia rentowego wnioskodawczyni, z którego potrącane jest [...] zł, oraz emerytalnego jej męża, co doprowadziło do znacznego pogorszenia ich sytuacji bytowej. Na potwierdzenie wskazanych okoliczności do sprzeciwu dołączone zostały zawiadomienia Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] (z dnia 31 marca 2016 r. skierowane do A. S. oraz z 18 stycznia 2016 r. skierowane do Z. S.) o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Jak stanowi zaś § 2 tego przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Mając na uwadze treść wyżej przytoczonej regulacji oraz okoliczności wynikające z akt sprawy należy stwierdzić, że sprzeciw jest uzasadniony wskazaną w nim zmianą okoliczności sprawy. Przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, o które ubiega się w rozpoznawanej sprawie skarżąca może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2. Przez wskazany uszczerbek, należy natomiast rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej, które skutkowałoby brakiem możliwości zapewnienia sobie i najbliższym minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2005 r.; sygn. akt: II FZ 137/05, niepubl.). Innymi słowy dopiero pozbawienie strony środków na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb, a więc kosztów wyżywienia, ubrania i zamieszkania uzasadnia przyznanie omawianego zwolnienia. Tym samym sam uszczerbek w majątku strony, który wiąże się wyłącznie z obniżeniem, choćby niezbyt wysokiej, stopy życiowej nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Odnosząc powyższe do złożonego wniosku, uzupełnionego dokumentami dołączonymi do sprzeciwu, stwierdzić należy, że sytuacja życiowa skarżącej, spełnia w ocenie sądu przesłankę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, co oznacza, że obecnie poniesienie pełnych kosztów postępowania, nie jest możliwe bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sytuacji bowiem gdy skarżąca wraz z mężem utrzymują się ze świadczeń emerytalnego i rentowego w łącznej wysokości [...] zł netto, podlegających obecnie zajęciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, są zobligowani do ponoszenia kosztów utrzymania na poziomie ok. [...] zł miesięcznie, na które składają się: czynsz - [...] zł, gaz - [...] zł, energia elektryczna - [...] zł, telefon - [...] zł oraz zakupuje: żywność - [...] zł, środki czystości - [...] zł, odzież i obuwie - [...] zł oraz lekarstwa - [...] zł, to w ocenie sądu należy stwierdzić, że poniesienie pełnych kosztów postępowania, spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego dla skarżącej i jego rodziny, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.