I SA/Lu 17/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (spr.), Sędziowie Asesor WSA Wojciech Kręcisz,, WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent stażysta Kamil Rutkowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 marca 2008 r. sprawy ze skargi W. B. i A. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz W. B. i A. B. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 233 § 1 Ordynacji podatkowej, po rozpatrzeniu odwołania W. i A. małż. B. od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 8.10.2007r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej z dnia 4.04.2006r. Nr [...] w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003r. – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji podał, że wnioskiem z dnia 7.08.2007r. A. B. żądał - w oparciu o treść art. 240 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej - wznowienia postępowania, zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 4 kwietnia 2006r., w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003r. W ocenie strony, zgodnie z zawartą przed sądem cywilnym w dniu 11 sierpnia 2006r. ugodą sądową, wartość faktycznego przychodu, uzyskanego ze sprzedaży usług na rzecz firmy "A" Sp. z o.o. w W. dokumentowanego fakturą z dnia 1.09.2003r. Nr [...], ustalona została na poziomie 30.000 zł, podczas gdy w toku przeprowadzonej kontroli skarbowej przychód przyjęto wg tejże faktury tj. w kwocie 132.836,16 zł. Organ I instancji - po wznowieniu postępowania – decyzją z dnia 8.10.2007r. odmówił uchylenia ww. decyzji ostatecznej wskazując, że okoliczność podpisania ugody sądowej, jako nieistniejąca w dniu wydania decyzji ostatecznej, nie może stanowić przesłanki do wznowienia postępowania, ponieważ nowe dowody powodujące wznowienie postępowania muszą istnieć w momencie wydania decyzji. Od powyższej decyzji W. i A. małż. B. wnieśli odwołanie, w którym podnosili, że wobec faktu, że zamawiająca usługę Spółka "A" odmówiła zapłaty kwoty wynikającej z faktury z dnia 1.09.2003r. Nr [...] podatnik już w 2004r. wdał się z nią w spór przed sądem gospodarczym o zasądzenie roszczenia. Z momentem zakończenia postępowania sądowego, weryfikującego wartość sprzedaży do kwoty 30.000 zł, podatnik nie miał możliwości skorygowania faktury VAT, ani rozliczenia rocznego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003r., bowiem zakończył już prowadzenie działalności gospodarczej. Niemniej jednak okoliczność zakończenia sporu o wartość sprzedaży usług objętych wskazaną fakturą wskazuje na ich rzeczywistą wartość w dniu wystawienia faktury. Wypełnia to przesłankę z art. 240 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej, bowiem wyszła na jaw nowa okoliczność istniejąca w dniu wydania decyzji z dnia 4 kwietnia 2006r. Rozpatrując sprawę w wyniku wniesionego odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż organ podatkowy, w trakcie czynności kontrolnych dotyczących 2003r. ustalił, że podatnik – A. B. wystawił na rzecz Firmy "A" Sp. z o.o. w W. fakturę VAT Nr [...] z dnia 1 września 2003r. na kwotę 132.836,16 zł. Przychód z tej faktury ustalono w myśl art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Fakt istnienia spory miedzy wykonawcą a zamawiającym usługę nie miał znaczenia dla zastosowania ww. przepisu prawa podatkowego. Fakt ten miałby znaczenie, gdyby prawo materialne uzależniało wprost wydanie decyzji od określonego rozstrzygnięcia innego organu, lecz tego rodzaju przepisu brak jeśli chodzi o wzajemną relację pomiędzy prawem cywilnym, a prawem podatkowym. Wystąpienie ewentualnej sprzeczności co do treści stosunków cywilnoprawnych w zakresie ich skutków podatkowych wynikających z wcześniejszych ustaleń organów podatkowych nie może być podstawą wznowienia postępowania. Prawidłowe było zatem stanowisko organu I instancji, iż okoliczności powołanych przez stronę nie można uznać za nowe dowody w rozumieniu art. 240 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej, nieznane organowi podatkowemu w dacie wydania decyzji w sprawie wymiaru podatku dochodowego za 2003r., gdyż miał wiedzę co do sporu toczącego się przed sądem powszechnym, przed którym zawarto ugodę w 2006r., a więc po dacie wydania decyzji. W skardze na tę decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie małż. W. i A. małż. B., zarzucając wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 240 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej w. zw. z art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zw. z art. 624 § 1 k.c. przez błędną ich wykładnię, wnosili o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że faktura z dnia 1 września 2003r. wystawiona została jedynie dla celów procesowych, a w dniu jej wystawienia nie nastąpił odbiór robót przez zamawiającego, a zatem dokument ten nie odzwierciedlał kwoty należnej w rozumieniu art. 14 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Roszczenie nigdy nie było i nie jest kwotą należną w rozumieniu art. 14 ust. 1 ustawy podatkowej. Dopiero po dniu 11 sierpnia 2006r. okazało się, że " w ocenie przedmiotu sprawy należy dokonać odmiennej wykładni przepisów prawa materialnego na podstawie ujawnionych nowych okoliczności istniejących w dniu 4 kwietnia 2004r., ale nieznanych organowi podatkowemu, który wydał decyzję, co spełnia przesłanki z art. 240 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej". W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosił o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Podniósł, ż szeroko opisany zarzut nieprawidłowego zastosowania przepisu prawa materialnego – art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie dotyczy postępowania w zakresie wznowienia postępowania, a skarżący kwestionuje w istocie ustalenia kontrolne zakończone wydaniem decyzji z dnia 4 kwietnia 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim wskazać należy, iż stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną. Dokonując zatem kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem w oparciu o dyspozycję art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze późn. zm.) wskazać należy, iż wydana ona została z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie można nie podzielić stanowiska Dyrektora Izby Skarbowej zawartego w odpowiedzi na skargę, iż wznowienie postępowania stanowi nadzwyczajny tryb wzruszania decyzji ostatecznych, stanowiący wyjątek od zasady trwałości decyzji podatkowej. Instytucja ta ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie przed organem podatkowym było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. I tak, w myśl art. 240 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy /1/ nowe okoliczności faktyczne lub /2/ nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Na tę podstawę wznowienia powołała się strona wnosząc wniosek o wznowienia postępowania, co nie budzi wątpliwości. O zaistnieniu tej podstawy można mówić wówczas, gdy łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki: 1/ wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody; 2/ są one istotne dla sprawy, tj. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie; 3/ nie były znane organowi, który wydał decyzję; 4/ istniały w dniu wydania decyzji. Użyty w dyspozycji art. 240 § 1 pkt. 5 ordynacji podatkowej łącznik "lub" wskazuje jednoznacznie na to, że wystąpienie co najmniej jednego z członów tej alternatywy stanowi samoistną i wystarczającą podstawę wznowienia postępowania, jeżeli równocześnie są spełnione pozostałe przesłanki tego przepisu. Jeżeli więc dany dowód nie istniał w dniu wydania decyzji, to jednak wynikająca z tego dowodu okoliczność mogła istnieć w tym momencie i może uzasadniać wznowienie postępowania (por. A. Kabat w Ordynacja podatkowa – Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lewis Nexis, W-wa 2007, str. 733 -734 ). Organy podatkowe ferując zaskarżoną decyzję poprzestały na stwierdzeniu, że zawartej przez skarżącego w dniu 11 sierpnia 2006r. przed Sądem Okręgowym w Warszawie ugody z kontrahentem nie można uznać za nowy dowód nieznany organowi, który istniał w dniu wydania decyzji. To stwierdzenie jest zgodne z prawdą. Skarżący we wniosku o wznowienie postępowania powoływał się jednak na fakt, iż jego należność z tytułu wykonanych na rzecz A Sp. z o.o. w W. robót, objętych fakturą VAT nr [...] z dnia 1 września 2003r. wynosiła faktycznie 30.000 zł, a nie 132.836,16 zł, co wynika z ugody zawartej w dniu 11 sierpnia 2006r. przed Sądem Okręgowym Wydział XX Gospodarczy w Warszawie. W istocie więc nie powoływał się na nowy dowód w postaci ugody sądowej zawartej niewątpliwie po dniu 4 kwietnia 2006r., lecz na okoliczność z tego dowodu wynikającą. Wg twierdzeń strony, przedmiotowa ugoda dotyczyła stosunku cywilnoprawnego łączącego A. B. z A Sp. z o.o. w W., którego z kolei dotyczyła faktura nr [...] z dnia 1 września 2003r. Nie był to więc ustalony ugodą sądową inny stosunek cywilnoprawny, lecz ten sam stosunek cywilnoprawny, który łączył strony umowy jeszcze w 2003r. "Gdyby doszło do zmiany wysokości wierzytelności, dokonanej w postępowaniu przed sądem powszechnym w wyniku oceny prawidłowości wykonania zobowiązania wynikającego z łączącej strony umowy, a już po wydaniu decyzji wymiarowej w sprawie podatkowej, to należałoby rozważyć możliwość wznowienia postępowania podatkowego w oparciu o treść art. 240 § 1 pkt. 5 O.p." – por.wyrok NSA z dnia 20 września 2007r. sygn. akt IIFSK 1028/06. Tak więc przesłanka "wyjścia na jaw nowych, istotnych dla sprawy, okoliczności faktycznych, nieznanych organowi, który decyzję wydał", na co w istocie, choć nieporadnie powoływała się strona, nie była przedmiotem oceny przez organy podatkowe w toku postępowania, co czyni skargę zasadną. Gdyby w toku ponownego rozpoznania sprawy, przy ocenie tej przesłanki, organ powziął wątpliwość co do przedmiotu ugody sądowej, na którą powołuje się skarżący, należałoby przeprowadzić dowód z dokumentu w postaci odpisu pozwu w sprawie, w której zawarto ugodę, ew. także z innych dokumentów znajdujących się w tej sprawie i ocenić jej wystąpienie w oparciu o wyżej wskazane kryteria. W tych okolicznościach, skoro zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisu art. 240 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit c oraz art. 200 i art. 205 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w wyroku.