I SA/Lu 171/05
WyrokWSA w Lublinie2005-07-01
Skład orzekający: Ewa Gdulewicz, Krystyna Czajecka-Ryniec, Anna Kwiatek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu samochodu, który został zarejestrowany jako ciężarowy, mimo że jego pierwotna rejestracja była jako osobowy, a decyzja o przerejestrowaniu na ciężarowy została później stwierdzona jako nieważna?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo odmówiły prawa do odliczenia podatku naliczonego. Kluczowe dla oceny prawa do odliczenia jest rzeczywisty rodzaj samochodu, a nie jego oznaczenie w fakturze czy dowodzie rejestracyjnym, jeśli rejestracja ta została dokonana z naruszeniem prawa i stwierdzono jej nieważność. W sytuacji, gdy samochód faktycznie był osobowy, a podatnik dokonywał sprzedaży opodatkowanej i zwolnionej, odliczenie podatku naliczonego musiało być proporcjonalne do sprzedaży opodatkowanej.Stan faktyczny
Skarżący J. K. odliczył podatek naliczony w kwocie 7.903 zł z faktury zakupu samochodu S. z dnia 6 września 1999 r., który został zarejestrowany jako ciężarowy. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, odmawiając prawa do odliczenia, ponieważ stwierdzono, że rejestracja samochodu jako ciężarowego była niezgodna z prawem (brak homologacji) i została unieważniona. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów i nieuwzględnienie wytycznych Ministra Finansów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Gdulewicz, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Ryniec (spr),, NSA Anna Kwiatek, Protokolant asyst. Monika Bartmińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2005 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 1999 roku - oddala skargę
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpoznaniu odwołania J. K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] w sprawie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 1999 r.
W uzasadnieniu decyzji wydanej w pierwszej instancji wskazano, iż skarżący z naruszeniem art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym / Dz. U. nr 11, poz.50 ze zmianami/ dokonał odliczenia w deklaracji VAT 7 za miesiąc wrzesień 1999 r. podatku naliczonego w kwocie 7.903 zł zawartego w fakturze nr [...] z dnia 6 września 1999 r. dokumentującej zakup samochodu osobowego marki S. i przerobionego na samochód ciężarowy. Skarżący dokonywał sprzedaży towarów opodatkowanych i zwolnionych od podatku, a więc ,na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług , obowiązany był do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego, związanych ze sprzedażą opodatkowaną i zwolnioną od podatku. Z uwagi na brak możliwości wyodrębnienia całości lub części kwot podatku naliczonego związaną ze sprzedażą zwolniona i opodatkowaną, zgodnie z art. 20 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług, należało zmniejszyć podatek należny o taką część podatku naliczonego, która odpowiada procentowemu udziałowi wartości sprzedaży ogółem.
Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, w którym wnosił o jej uchylenie. W uzasadnieniu wskazał, iż dokonując zakupu samochodu oraz odliczenia podatku naliczonego kierował się decyzjami wydanymi przez właściwe organy, które potwierdziły zarejestrowanie samochodu jaki ciężarowego i dział w zaufaniu do instytucji państwowych.
Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zarzutów odwołania nie znalazł podstaw do zamiany decyzji pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, iż z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że podatnik ujął w deklaracji VAT za miesiąc wrzesień 1999 r. fakturę z dnia 6 września 1999 r. wystawioną przez Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "[...]" spółka cywilna dokumentującą zakup samochodu ciężarowego S. o wartości netto 35.927,23 zł, podatku V AT 7.903,99 zł.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że właściciel pojazdu PW "[...]" po wymontowaniu tylnej półki i zamontowaniu za tylnym rzędem siedzeń siatki oddzielającej część ładunkową od pasażerskiej zarejestrował go w Wydziale Komunikacji Transportu i Dróg Publicznych w Ł. jako samochód ciężarowy, co zostało potwierdzone stosownym wpisem w dowodzie rejestracyjnym pojazdu.
Samochód ten jako ciężarowy został sprzedany skarżącemu w dniu 6 września 1999 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 16 maja 2002 r. stwierdziło nieważność decyzji wydanej w przedmiocie zarejestrowania samochodu S. jako ciężarowy bowiem uznało, że dokonanie rejestracji przy braku świadectwa homologacji na samochód ciężarowy było niezgodne z obowiązującymi przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym. P. B. jako producent nowego typu pojazdu chcąc przerejestrować samochód z osobowego na ciężarowy zobowiązana była do uzyskania nowego świadectwa homologacji.
Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że zakupiony przez podatnika w dniu 6 września 1999 r. samochód S. jest samochodem osobowym.
Dla oceny prawa do obniżenia kwoty podatku należnego decydujący jest rodzaj samochodu będący przedmiotem sprzedaży, ponieważ przepis art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług stanowi, iż obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika samochodów osobowych oraz innych samochodów o dopuszczalnej ładowności do 500 kilogramów, z wyjątkiem przypadków, gdy odsprzedaż stanowi przedmiot działalności gospodarczej podatnika.. Ponieważ rzeczywista sprzedaż przez firmę "[...]" dotyczyła samochodu osobowego, okoliczność ta wyklucza prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury dokumentującej nabycie pojazdu S..
W złożonej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. K. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej. Podtrzymując zarzuty przedstawione w odwołaniu dodatkowo zarzucił wydanie decyzji bez uwzględnienia stanowiska Ministra Finansów nakazującego organom podatkowym w sytuacji nabycia przez podatników samochodów osobowych "przerobionych" na ciężarowe przed majem 2002 r. traktować te samochody jako ciężarowe.
Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymując argumentacje przedstawioną w zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269 I oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ stwierdzić należy, że skarga na uwzględnienie nie zasługuje.
Według stanu prawnego obowiązującego w roku 1999 na podstawie z art. 19 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Prawo to nie jest jednak bezwarunkowe.
Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika samochodów osobowych oraz innych samochodów o dopuszczalnej ładowności do 500 kg z wyjątkiem, gdy odsprzedaż stanowi przedmiot działalności gospodarczej podatnika
Na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług podatnik dokonujący jednocześnie sprzedaży towarów opodatkowanych i zwolnionych od podatku obowiązany jest do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego, związanych ze sprzedażą opodatkowaną i zwolnioną od podatku. Jeżeli nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot podatku naliczonego związaną ze sprzedażą zwolnioną i opodatkowaną podatnik może zmniejszyć podatek należny o taką część podatku naliczonego, która odpowiada procentowemu udziałowi wartości sprzedaży ogółem - art. 20 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja zgodna jest z przytoczonymi przepisami prawa materialnego i wydana została bez mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania, w szczególności zaś z zachowaniem art. 120-122 , art. 180, art. 187 , art. 191, art. 200 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej nakładających na organy podatkowe obowiązek działania na podstawie przepisów prawa z zapewnieniem stronie czynnego udziału w postępowaniu, dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego z wykorzystaniem w tym celu w charakterze dowodu wszystkiego, co nie jest sprzeczne z prawem, wyczerpującego rozpatrzenia i całościowej, logicznej oceny zgromadzonego materiału i ujawnienia wniosków z tej oceny w uzasadnieniu decyzji w kontekście ich wpływu na wynik sprawy.
Skarżący w deklaracji VAT-7 za miesiąc wrzesień 1999 r. wykazał odliczenie podatku naliczonego w kwocie 7.903 zł zawartego w fakturze VAT nr [...] dokumentującej zakup samochodu S.. Organ podatkowy dokonując kontroli prawidłowości tego odliczenia w kontekście art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym zobowiązany był ustalić, czy określenie w fakturze rodzaju samochodu jako ciężarowego odpowiadało stanowi faktycznemu. Organy podatkowe ustaliły, że przedmiotowy samochód pierwotnie został zarejestrowany jako osobowy, a następnie, po dokonaniu przez poprzednią właściciela PW "[...]" zmian w pojeździe polegających na zamontowaniu przegrody oddzielającej część ładunkową od pasażerskiej, w dowodzie rejestracyjnym rodzaj pojazdu określono jako samochód ciężarowy. Decyzja o zarejestrowaniu samochodu jako ciężarowy uznana została przez właściwy organ administracji za wydaną z rażącym naruszeniem przepisów prawa o ruchu drogowym, w związku z czym stwierdzono jej nieważność.
Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego organy podatkowe uprawnione były do oceny, że skarżący nabył samochód osobowy, mimo odmiennego określenia jego rodzaju w fakturze dokumentującej zakup. Ocenie tej nie można zarzucić dowolności, ponieważ organy podatkowe wykazały, z jakich przyczyn podważyły wiarygodność treści faktury w tym zakresie.
Jak wyżej wykazano, organy podatkowe nie przeprowadzały dowodu przeciwko danym zawartym w decyzji o rejestracji samochodu (art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej), lecz uznały zawarte w niej dane kwalifikujące nabyty przez skarżącego samochód jako osobowy, za dowód w sprawie.
Wbrew zarzutom skargi nie zastosowanie się organów podatkowych do wytycznych Ministra Finansów nie narusza zasady praworządności (art. 120 Ordynacji podatkowej) ani zasady zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej). Wytyczne te dotyczyły odmiennego stanu faktycznego, nie mogły więc być zastosowane w przedmiotowej sprawie.
Ponieważ skarżący dokonywał zarówno sprzedaży opodatkowanej jak i zwolnionej od podatku zasadnym było określenie kwoty podatku naliczonego, o którą pomniejszono podatek należny w oparciu o zasady określone w art. 20 ustawy o podatku od towarów i usług.
Nie stwierdzając zatem zarzucanych naruszeń, tak w zakresie prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło