I SA/Lu 176/11

WyrokWSA w Lublinie2011-06-17

Skład orzekający: Wiesława Achrymowicz, Anna Kwiatek, Irena Szarewicz-Iwaniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Ministra Finansów utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej jest zgodne z prawem, jeśli obie te postanowienia podpisała ta sama osoba, która powinna podlegać wyłączeniu z mocy art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, zostały podpisane przez tę samą osobę. Zgodnie z art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, osoba ta powinna podlegać wyłączeniu z udziału w postępowaniu, ponieważ brała udział w wydaniu postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania. Niezastosowanie przepisów o wyłączeniu narusza zasadę bezstronności i prowadzi do wyeliminowania aktu z obrotu prawnego.
Stan faktyczny
A. S. złożył wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej opodatkowania dochodu z działalności gospodarczej. Minister Finansów odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na toczące się postępowanie kontrolne w zakresie dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. Po rozpatrzeniu zażalenia, Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia. A. S. zaskarżył postanowienie do WSA w Lublinie, zarzucając m.in. brak odniesienia się do jego argumentów i podpisanie obu postanowień przez tę samą osobę.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędziowie NSA Anna Kwiatek,, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Karolina Orłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 czerwca 2011r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie o wydanie interpretacji indywidualnej - uchyla zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Minister Finansów, po rozpatrzeniu zażalenia A. S. utrzymał w mocy postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] Nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz akt sprawy wynika, że w dniu 7 czerwca 2010 r. A. S. zwrócił się z wnioskiem do Ministra Finansów o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania dochodu w latach 2004-2006 uzyskanego w związku z poborem waluty z rachunku prowadzonego w związku z działalnością gospodarczą a następnie jej sprzedażą w kantorze. Do wniosku podatnik dołączył kserokopię wybranych stron protokołu pokontrolnego z przeprowadzonej u niego kontroli przez Urząd Kontroli Skarbowej oraz kserokopię pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]. Ponieważ organ powziął wątpliwość, czy w sprawie będącej przedmiotem wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego nie toczy się postępowanie podatkowe oraz czy w tym zakresie sprawa nie została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej, zwrócił się do organów podatkowych o udzielenie informacji dotyczących ewentualnie toczących się postępowań wobec A. S.. W odpowiedzi na powyższe Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej poinformował (pisma z dnia 10.09.2010 r. Nr [...]i Nr [...]) poinformował, że w stosunku do A. i U. S. w dniu 31.08.2009 r. zostało wszczęte postępowanie kontrolne w zakresie źródeł pochodzenia majątku, a także dochodów nieznajdujacych pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za lata 2004-2006. Postępowanie to zostało zakończone wydaniem decyzji w ww. zakresie w miesiącu sierpniu 2010 r. Mając powyższe na uwadze postanowieniem z 15 września 2010 r. Minister Finansów - Dyrektor Izby Skarbowej wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Wskazał na treść art. 14b § 5 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym nie wydaje się interpretacji indywidualnej w zakresie tych elementów stanu faktycznego, które w dniu złożenia wniosku o interpretację są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego organu kontroli skarbowej albo gdy w tym zakresie sprawa została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej iż zakres kontroli pokrywa się z zakresem stanu faktycznego wskazanego we wniosku. Zdaniem organu, skoro przedstawiony stan faktyczny dotyczy uzyskania źródeł przychodów wnioskodawcy, co jest przedmiotem kontroli skarbowej, przy czym kontrolę wszczęto przed złożeniem wniosku o wydanie interpretacji, to wystąpienie z wnioskiem o interpretację w zakresie przychodów w momencie, kiedy toczy się w tym zakresie postępowanie jest niedopuszczalne. Na powyższe postanowienie A. S. wniósł zażalenie. Argumentował, że wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej nie ma żadnego związku z postępowaniem kontrolnym w zakresie dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach, gdyż w tym postępowaniu, prowadzonym w oparciu o art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dochody opodatkowane są tak samo traktowane jak dochody wolne od podatku. Zatem bez znaczenia dla postępowania toczącego się przed Dyrektorem Urzędu Kontroli Skarbowej jest odpowiedź interpretacyjna w zakresie stanu faktycznego przedstawionego przez Stronę. Podnosił, że pytanie nie dotyczyło rozliczeń źródeł nieujawnionych, bo ewentualne opodatkowanie czy zwolnienie od podatku dochodów uzyskanych na sprzedaży walut obcych, jest bez wpływu na toczące się postępowanie kontrolne. Zaskarżonym postanowieniem Minister Finansów – Dyrektor Izby skarbowej utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] W uzasadnieniu swojego stanowiska w pierwszej kolejności wskazał na przepisy regulujące działania organu w zakresie wydawania interpretacji indywidualnych - to jest rozdział 1 a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.)- dalej "Op", oraz rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112 poz. 770) i rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie wzoru wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego oraz sposobu uiszczenia opłaty od wniosku (Dz. U. Nr 112 poz. 770). Wskazał, za organem podatkowym pierwszej instancji, na treść art. 14b § 5 Op i podkreślił, że skoro względem wnioskodawcy toczyło się postępowanie kontrolne w zakresie dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, to oznacza, że obejmowało swoim zakresem również zagadnienie będące przedmiotem wniosku o interpretację indywidualną. W ocenie organu zakres kontroli pokrywa się z zakresem stanu faktycznego wskazanego we wniosku, ponieważ przedstawiony stan faktyczny dotyczy uzyskania źródeł przychodów wnioskodawcy, co jest przedmiotem kontroli skarbowej. Przy czym kontrolę wszczęto przed złożeniem wniosku o wydanie interpretacji. Tym samym nie znalazł podstaw do uznania zarzutów zawartych w złożonym przez wnioskodawcę zażaleniu i uchylenia postanowienia z dnia [...] Postanowienie to A. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi wywodził, argumentując jak w zażaleniu na postanowienie pierwszej instancji, że kontrola prowadzona przez Urząd Kontroli Skarbowej dotyczy źródeł pochodzenia majątku, a także dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. Skarżący zarzucił też, że wnoszonego w toku niniejszego postępowania zażalenia, organ nie odniósł się w żaden sposób, kwitując je lakonicznie. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Mając na uwadze art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), stwierdzić należy, iż sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Niezależnie więc od zarzutów i wniosków skargi, którymi Sąd, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) nie jest związany, stwierdzić należało, iż zaskarżone postanowienie nie odpowiada prawu. Postępowanie w sprawie niniejszej toczyło się w trybie art. 14b § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, stosownie do którego Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Z akt sprawy oraz z postanowienia organu z dnia [...] wynika, iż z uwagi na toczące się postępowanie kontrolne w zakresie dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, zgodnie z art. 14b § 5 Ordynacji podatkowej, interpretacja indywidualna nie mogła być wydana, co spowodowało odmowę wszczęcia postępowania o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania dochodu w latach 2004-2006 uzyskanego w związku z działalnością gospodarczą. Z treści postanowienia Ministra Finansów - Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] wynika, iż podpisane ono zostało z upoważnienia Dyrektora Izby Skarbowej przez Naczelnika Wydziału – M. K. Na postanowienie to A. S. złożył zażalenie, stosownie do art. 165a § 2 Op., mającego zastosowanie na podstawie art. 14 h tej ustawy. Zgodnie zaś z tym ostatnim przepisem, w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio przepisy art. 120, art. 121 § 1, art. 125, art. 129, art. 130, art. 135-137, art. 140, art. 143, art. 165a, art. 168, art. 169 § 1-2, art. 170 i art. 171 oraz przepisy rozdziału 5, 6, 10 i 23 działu IV. Z treści art. 165a § 2 Op. wynika, iż postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania jest zaskarżalne - przysługuje na nie zażalenie. Postanowienie to definitywnie kończy postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej. Zażalenie złożone zgodnie z treścią art. 165a § 2 Op podlegało rozpatrzeniu przez Ministra Finansów - Dyrektora Izby Skarbowej, na podstawie § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Z treści zaskarżonego postanowienia wynika, iż zostało ono rozpatrzone ponownie z upoważnienia Dyrektora Izby Skarbowej przez Naczelnika Wydziału – M. K. Stosownie do powołanego art. 14h, w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio art. 130 Op. Określając zakres stosowania przepisów Op ustawodawca odwołał się do "odpowiedniego" stosowania art. 130 Op. w całości. W myśl zaś art. 130 §1 Op, pracownik urzędu skarbowego, urzędu gminy (miasta), starostwa, urzędu marszałkowskiego, izby skarbowej, funkcjonariusz celny lub pracownik urzędu celnego, izby celnej, urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych oraz członek samorządowego kolegium odwoławczego podlegają wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego, w których: pkt 6/ brali udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, przy czym należy mieć na uwadze, iż w sprawach wydania interpretacji indywidualnej organ nigdy nie wydaje decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, a jedynie akt w formie "interpretacji indywidualnej" o skutkach określonych w art. 14m. Intencją ustawodawcy formułującego przesłanki wyłączenia pracownika organu podatkowego jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności pracownika, co wiąże się także ze stosowaniem w sprawach interpretacji indywidualnej art. 121 § 1 Op. i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań ( osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu administracyjnym na każdym jego etapie. Mając na uwadze ww. specyfikę postępowania w sprawach interpretacji indywidualnej i w świetle postanowień art. 14 h i art. 130 Ordynacji podatkowej, wywieźć należy, iż osoba, która podpisała postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania z dnia [...] , reprezentując organ upoważniony do wydania interpretacji podlega wyłączeniu na etapie rozpatrzenia zażalenia na to postanowienie. Ponieważ, jak już wcześniej powiedziano, w niniejszej sprawie postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania i postanowienie będące wynikiem rozpatrzenia zażalenia podpisała ta sama osoba, Sąd postanowił zaskarżony akt wyeliminować z obrotu prawnego. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło