I SA/Lu 182/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 15 kwietna 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca A. M. wystąpił do tutejszego Sądu ze skargą na opisaną w sentencji decyzję, wnosząc następnie o zwolnienie jej od kosztów postępowania sądowego oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Ze złożonego na tę okoliczność oświadczenia o majątku i dochodach skarżącej oraz akt sprawy wynika, że skarżąca ur. w 1951 r. prowadzi samodzielnie jednoosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 1280 zł netto. Majątek jej stanowi natomiast prawo własności ¼ części nieruchomości budynkowa położonej w C. oraz środki pieniężne w wysokości 4.000 zł. Referendarz sądowy rozpoznając przedmiotowy wniosek zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że odpłatność postępowania sądowoadministracyjnego jest generalną zasadą przyjętą na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a. - por. art. 199 tej ustawy). Nie mniej jednak zasada ta nie ma charakteru bezwzględnego i ustawodawca przewidział, że w szczególnych przypadkach strona może być zwolniona z tego obowiązku poprzez przyznanie prawa pomocy. Możliwość jego przyznania jest jednakże uzależniona od tego, czy osoba występująca z takim wnioskiem w przekonujący sposób wykaże, iż rzeczywiście jej sytuacja materialna jest na tyle ciężka, aby uzasadnione było uczynienie wyjątku od zasady odpłatności postępowania. Zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, o które ubiega się w rozpoznawanej sprawie skarżąca może bowiem zostać przyznane osobie fizycznej, o ile wykaże ona brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Nie wystarczy przy tym wykazanie, iż poniesienie kosztów postępowania sądowego pogorszy sytuację materialną strony. Strona wykazać powinna, że posiadane środki są tak skromne, że uiszczenie kosztów tego postępowania nie jest możliwe. Odnosząc powyższe do wniosku strony nie znaleziono dostatecznych podstaw do stwierdzenia, że sytuacja materialna skarżącej jest na tyle ciężka, że wymaga przyznania dobrodziejstwa w postaci prawa pomocy. Rozpocząć należy od wskazania, że do wymagalnych na obecnym etapie postępowania kosztów sądowych należy jedynie wpis od skargi w wysokości 116 zł, ustalony zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Natomiast pozostałe ewentualne koszty sądowe jakie mogą wystąpić to: opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem - 100 zł, wpis od zażalenia - 100 zł, wpis od potencjalnej skargi kasacyjnej - 100 zł. Koszty sądowe nie są zatem wysokie, a poza wpisem od skargi są to koszty hipotetyczne, które jeśli nawet zaistnieją będą rozłożone w czasie. Zestawienie powyższych kosztów, częściowo ewentualnych i odroczonych w czasie z możliwościami finansowymi strony skarżącej prowadzi do wniosku, że ich uiszczenie nie powinno stanowić dla strony żadnej trudności. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżąca posiada stały dochód w postaci świadczenia emerytalnego w kwocie 1280 zł netto. Ponadto ma zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe. Jest również współwłaścicielem nieruchomości budynkowej położonej w C. o znacznej wartości (patrz; operat szacunkowy w aktach administracyjnych). Dodatkowo, co najistotniejsze skarżąca posiada wolne zasoby pieniężne w kwocie 4.000 zł, która to kwota już sama w sobie wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu sądowego od wniesionej skargi, a tym samym umożliwia pokrycie kosztów sądowych związanych z toczącym się postępowaniem sądowym. Zgodnie zaś z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa sądowego instytucja przyznania prawa pomocy wprowadzona została do postępowania sądowoadministracyjnego celem umożliwienia obrony swoich praw przed sądem osobom o znikomych dochodach, lub dochodów tych pozbawionym i znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej. Osoba uzyskująca stały miesięczny dochód, a ponadto posiadająca oszczędności pieniężne nie może być w żadnym przypadku za taką osobę uznana (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt I OZ 724/11, Lex nr 965945). Jednocześnie dodania wymaga, iż z punktu widzenia prawa pomocy nie jest przy tym ważne na jaki cel strona przeznacza swoje oszczędności (o ile celem tym nie jest zaspokojenie niezbędnych potrzeb związanych z koniecznym bieżącym utrzymaniem). W tych okolicznościach nie można uznać skarżącej za osobę rzeczywiście ubogą, która nie byłaby w stanie ponieść kosztów postępowania. Odnośnie zaś wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu podnieść należy, że stosownie do treści art. 246 § 3 p.p.s.a. adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. A contrario - biorąc pod uwagę tę konkretną sprawę - radcę prawnego nie można ustanowić dla strony, która zatrudnia lub pozostaje w innym stosunku prawnym z radcą prawnym. Tymczasem jak wynika z akt sprawy skarżąca aktualnie jest reprezentowana w postępowaniu sądowoadministracyjnym przez pełnomocnika z wyboru będącego radcą prawnym (patrz; pełnomocnictwo z dnia 21 października 2013 r., k. 50 akt sprawy). Z akt sprawy wynika także, że ustanowiony w oparciu o powyższe pełnomocnictwo radca prawny podjął stosowne czynności procesowe i reprezentuje skarżącą w tym postępowaniu. Dotychczas ani skarżąca, ani wskazany pełnomocnik nie wskazali by pełnomocnictwo to zostało wypowiedziane. Biorąc zatem pod uwagę powołaną regulację brak jest ustawowych przesłanek do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Mając na uwadze wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.