I SA/Lu 193/11
WyrokWSA w Lublinie2011-07-08
Skład orzekający: Wojciech Kręcisz, Krystyna Czajecka-Szpringer, Irena Szarewicz-Iwaniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty zobowiązanego w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, dotyczące m.in. błędnego ustalenia powierzchni lokalu mieszkalnego, mogą być skutecznie podniesione w postępowaniu egzekucyjnym, czy też powinny być rozstrzygane w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Postępowanie egzekucyjne w administracji służy przymusowemu wykonaniu obowiązków wynikających z decyzji administracyjnych, a nie ich modyfikacji czy weryfikacji. Organ egzekucyjny bada jedynie dopuszczalność egzekucji i prawidłowość tytułu wykonawczego, nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku. Zarzuty dotyczące błędnego ustalenia powierzchni lokalu mieszkalnego, które wpływają na wysokość przyznanego dodatku mieszkaniowego, nie mogą być rozstrzygane w postępowaniu egzekucyjnym, lecz ewentualnie w postępowaniu administracyjnym o wznowienie postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła egzekucji administracyjnej należności z tytułu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego. Zobowiązany A. J. podniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji, kwestionując m.in. sposób ustalenia należności i powierzchnię lokalu. Organ egzekucyjny uznał zarzuty za nieuzasadnione, co zostało utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. A. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podnosząc m.in. kwestię omyłki pisarskiej przy ustalaniu powierzchni lokalu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Kręcisz (sprawozdawca), Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer,, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant Asystent sędziego Anna Gilowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 lipca 2011 r. sprawy ze skargi A. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej I. oddala skargę; II. przyznaje adwokat A. L. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wynagrodzenie w kwocie [...], w tym VAT.
I SA/Lu 193/11
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy postanowienie wierzyciela Gminy Miasta P. z dnia [...] uznające za nieuzasadnione zarzuty zobowiązanego A. J. w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Zaskarżonym postanowieniem wierzyciel Gmina Miasto P. uznało za bezzasadne zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] na kwotę 1.027,80 zł i nr [...] na kwotę 241,20 zł wniesione przez zobowiązanego A. J.
Wierzyciel podniósł, że należność z tytułu podlegających zwrotowi nienależnie pobranych kwot dodatku mieszkaniowego dochodzona była w toku dwóch niezależnych od siebie postępowaniach. W postępowaniu administracyjnym w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1960 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji na podstawie decyzji administracyjnych z dnia [...]., znak: [...] i z dnia [...] znak: [...] oraz w postępowaniu karnym na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w P. wydanego w sprawie o sygn. akt [...].
Prowadzone wobec A. J. postępowanie jest konsekwencją stwierdzenia, po wydaniu ostatecznych decyzji administracyjnych przyznających zobowiązanemu prawo do dodatku mieszkaniowego w ustalonej wysokości, zatajenia rzeczywistego dochodu rodziny. Powyższe doprowadziło do ponownego wszczęcia postępowania i wydania nowych decyzji, w których ponownie określono wysokość dodatku mieszkaniowego. Różnica pomiędzy wypłaconymi dodatkami a dodatkami ustalonymi w nowych decyzjach wyniosła 634,50 zł, a w podwójnej wysokości (zgodnie z art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych) kwota ta wynosi 1.269 zł. Wierzyciel podniósł, iż w wydanym w dniu 8 lipca 2010 r. w sprawie o sygn. akt [....] wyroku Sąd Rejonowy w P. warunkowo umorzył prowadzone wobec A. J. postępowanie karne i zobowiązał go do naprawienia szkody poprzez uiszczenie na rzecz Gminy Miasta P. kwoty 634,50 zł. Wierzyciel podniósł, iż dochodzona może być tyko jedna z w/w należności. W związku z tym, że korzystniejsze dla wierzyciela jest dochodzenie należności w postępowaniu administracyjnym prowadzi on postępowanie mające na celu wyegzekwowanie kwoty 1.269 zł.
Odpowiadając na zarzuty zobowiązanego wierzyciel wyjaśnił, iż w dniu 3 listopada 2010 r. zostały wystawione dwa tytuły wykonawcze: nr [...] na kwotę 1.027,80 zł i nr [...] na kwotę 241,20 zł, co w sumie daje kwotę 1.269,00 zł plus poniesione koszty wysłanego upomnienia 8,80 zł. Jednocześnie wierzyciel potwierdził, iż zobowiązany dokonał w dniu 15 listopada 2010 r. wpłaty kwoty 634,50 zł, która to kwota została zaliczona w poczet w/w należności (zaksięgowano ją w poczet odsetek, kosztów upomnienia oraz w poczet należności głównej). Skutkiem tych działań było wycofanie tytułu wykonawczego nr [...] oraz zmniejszenie wysokości należności objętej tytułem wykonawczym nr [...] (zmniejszeniu uległy wysokość należności głównej oraz odsetki naliczone do dnia 15 listopada 2010r.). Wierzyciel nie odnosił się natomiast do pozostałych kwestii podnoszonych w piśmie dłużnika (dotyczących czynszu za wynajmowane mieszkanie, uzyskania dodatku mieszkaniowego w stosunku do innej powierzchni mieszkania, niż faktycznie zajmowana), gdyż okoliczności te nie mają znaczenia dla toczącego się postępowania egzekucyjnego.
Na powyższe postanowienie A. J. wniósł zażalenie. Podniósł, iż zwrot nienależnie pobranych dodatków mieszkaniowych nie powinien być dochodzony wyłącznie od niego, gdyż korzystała z nich cała rodzina. Dodał, iż to żona A. zataiła dochody z pracy w charakterze sprzątaczki. Podniósł, że należność zasądzona prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w P. o sygn. akt [...] została wpłacona wierzycielowi, zatem niezrozumiałe jest upominanie się przez niego o kolejne wpłaty. Wskazał także na sytuację faktyczną, w której się znajduje i wyjaśnił, że z otrzymywanej emerytury 1.461 zł musi utrzymać czteroosobową rodzinę, zapłacić koszty sądowe Prezydentowi P. w kwocie 1.300 zł, prąd 360 zł, gaz 80 zł i telefon 50 zł. Stwierdził ponadto, iż ściągnięcie kwoty nienależnie pobranych należności w podwójnej wysokości mogło nastąpić 2 lata temu, kiedy nie zapadły jeszcze wyroki skazujący żonę zobowiązanego A. na karę pozbawienia wolności, a zobowiązanego na naprawienie spowodowanej szkody. A. J. podkreślił, że szkodę zgodnie z orzeczeniem sądu naprawił 15 listopada 2010 r.
Wnoszący zażalenie nie zgodził się z zawartym w postanowieniu organu pierwszej instancji stwierdzeniem, że nie mają znaczenia dla toczącego się postępowania egzekucyjnego, takie okoliczności jak, czynsz za wynajmowane mieszkanie, uzyskanie dodatku mieszkaniowego w stosunku do innej powierzchni mieszkania, niż faktycznie zajmowana. Stwierdził, iż aktualnie sprawą zajmuje się SKO w L. i Sąd Rejonowy w P. Wniósł o wstrzymanie, egzekucji do czasu wyjaśnienia sprawy przez te organy.
W wyniku rozpatrzenia zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. Wskazało, że zgodnie z art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania stwierdzono, że dodatek mieszkaniowy przyznano na podstawie nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji lub wniosku, o których mowa w ust. 1, osoba otrzymująca dodatek mieszkaniowy jest obowiązana do zwrotu nienależnie pobranych kwot w podwójnej wysokości. Należności te wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji. Wypłatę dodatku mieszkaniowego w skorygowanej wysokości wstrzymuje się do czasu wyegzekwowania należności. Stosownie do art. 26 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Jak stanowi art. 34 § 1 ww. ustawy, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.
Zgodnie z art. 33 pkt 4 i pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być, błąd co do osoby zobowiązanego (pkt 4); niespełnienie wymogów określonych w art. 27 (pkt 10).
W związku z powyższym organ odwoławczy wskazał, że wierzyciel zasadnie uznał zarzuty zobowiązanego za nieuzasadnione. Wyjaśnił, że oba tytuły wykonawcze, tj. nr [...] na kwotę 1.027,80 zł i nr [...] na kwotę 241,20 zł zostały prawidłowo wystawione na zobowiązanego, tj. na A. J. Będące podstawą do wystawienia tytułów egzekucyjnych decyzje z dnia [...] i z dnia [...] są decyzjami ostatecznymi, zostały utrzymane w mocy decyzjami Kolegium z dnia [...] i z dnia [...] (na tą decyzję skargę oddalił WSA w Lublinie prawomocnym wyrokiem z dnia 11 grudnia 2008 r. sygn. akt III S.A./Lu 324/08). Powyższe decyzje zmieniające decyzje w przedmiocie przyznania dodatków mieszkaniowych są skierowane do zobowiązanego, dlatego w tytułach wykonawczych prawidłowo wskazano osobę zobowiązaną.
Organ odwoławczy podkreślił, że stosownie do powołanego już art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, organ wypłacający dodatki jest uprawniony do żądania zwrotu nienależnie pobranych dodatków mieszkaniowych w podwójnej wysokości, co w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym czyni. Wyjaśnił ponadto, że w związku z wpłatą przez zobowiązanego kwoty 634,50 zł wierzyciel prawidłowo zaliczył ją na poczet należności.
Na zakończenie wskazał, że bez wpływu na prowadzone postępowanie egzekucyjne pozostają podnoszone przez zobowiązanego kwestie wysokości otrzymywanej emerytury, konieczności opłacenia kosztów sądowych, oraz stałych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny oraz postępowania prowadzone w przedmiocie dodatków mieszkaniowych związane z korektą powierzchni mieszkania.
Na powyższe postanowienie A. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W uzasadnieniu wskazał, że wierzyciel, ze względu na omyłkę pisarską, przyznał dodatek mieszkaniowy zamiast do powierzchni 68,9 m 2 zajmowanej przez skarżącego to do powierzchni 86 m2
Wyjaśnił także, że na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w P. sygn. akt [...] wpłacił na rzecz wierzyciela kwotę 634,50 zł, jednak wierzyciel nie wyjaśnił: 1) ile zaliczył, zaksięgował na poczet należności głównej, 2) kosztów upomnienia, 3) odsetek. Skarżący podkreślał, że wierzyciel nie wyjaśnił dlaczego całej wpłaconej kwoty nie zaliczył na należność główną.
Podkreślił, że mimo wpłacenia 15 listopada 2010 r. całej "zaksięgowanej prawomocnym wyrokiem Sądu" kwoty nienależnie pobranych dodatków mieszkaniowych za lokal o powierzchni 86 m2, wierzyciel nie widzi potrzeby uwzględnienia powierzchni rzeczywistej lokalu skarżącego tj. 68,9 m2
Uwzględniając powyższe okoliczności skarżący wniósł o naprawienie błędów organów administracji poprzez uwzględnienie skargi.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu wskazując jednocześnie, że argumenty skargi są niezasadne i nie mogą zostać uwzględnione.
Sąd zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia przeprowadzona zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) nie daje podstaw, aby uznać, że nie jest ono zgodne z przepisami obowiązującego prawa.
W sprawie stanowiącej przedmiot orzekania Sądu nie jest sporne, że: 1) pierwotnie wydane w przedmiocie przyznania A. J. dodatku mieszkaniowego decyzje, tj. decyzja z dnia [...] i z dnia [...] zostały uchylone (odpowiednio) decyzjami Prezydenta Miasta P. z dnia [...][...] i z dnia [...][...], którymi ponownie określono wysokość dodatku mieszkaniowego przysługującego wnioskodawcy w innej, niższej, wysokości (tj. odpowiednio 377,58 zł i 373,45 zł), z których wynika określone przepisem art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych zobowiązanie zwrotu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego w podwójnej wysokości, w odniesieniu do poszczególnych decyzji odpowiednio w kwotach 1.027,80 zł i 241,20 zł, co stanowiło konsekwencje tego, ubiegając się o dodatek mieszkaniowy wnioskodawca zataił rzeczywisty dochód rodziny; 2) decyzje te, w rezultacie rozpatrzenia od nich, zostały utrzymane w decyzjami Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., odpowiednio, z dnia [...] i z dnia [...], i mają walor ostateczny; 4) w postępowaniu karnym prowadzonym wobec A. j. w związku z zatajeniem przez niego, przy ubieganiu się o dodatek mieszkaniowy, dochodów rodziny, wyrokiem z dnia 8 lipca 2010 r. Sąd Rejonowy w P. w sprawie [...] warunkowo umorzył postępowanie to umorzył, zobowiązując oskarżonego do naprawienia szkody poprzez uiszczenie na rzecz Gminy Miasto P. kwoty 634,50 zł; 5) upomnieniem z dnia 22 września 2010 r., doręczonym zobowiązanemu w dniu 4 października 2001 r., wierzyciel wezwał A. J. do uregulowania należności wynikających z decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] [...] i z dnia [...] [...]; 6) w dniu 3 listopada wierzyciel wystawił tytuły wykonawcze nr [...] na kwotę 1.027,80 zł z odsetkami na dzień wystawienia tytułu w kwocie 286,05 zł i nr [...] na kwotę 241,20 zł z odsetkami na dzień wystawienia tytułu w kwocie 67,70 zł, wnosząc o wszczęcie egzekucji należności wymienionych w tych tytułach wykonawczych, doręczone zobowiązanemu w dniu 30 listopada 2010 r.; 7) w dniu 1 grudnia A. J. zgłosił zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dołączając do nich w formie załącznika potwierdzenie operacji bankowej w postaci wpłaty na rachunek UM P. kwoty 634,50 zł tytułem wykonania wyroku SR w P. z 8 lipca 2010 r., sygn. akt [...] 8) wskazana wpłatę zobowiązanego wierzyciel zaliczył odsetek, kosztów upomnienia oraz należności głównej z tytułu wykonawczego nr [...], co w konsekwencji skutkowało wycofaniem tego tytułu i wnioskiem wierzyciela z dnia 6 grudnia 2010 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego, co nastąpiło postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 7 grudnia 2010 r.; 9) konsekwencją wskazanej wpłaty było również zmniejszenie wysokości należności głównej oraz odsetek naliczonych do 5 listopada 2010 r. z tytułu wykonawczego nr[...], łącznie do kwoty 1.001,72 zł.
Według Sądu, we wskazanych niespornych okolicznościach stanu faktycznego sprawy, brak jest podstaw, aby zasadnie wywodzić, że zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie jest zgodne z prawem, tym samym, aby zarzuty skargi można było uznać za zasadne i trafne.
W kontekście wskazanych okoliczności stanu sprawy, zwłaszcza zaś zarzutów i argumentacji skargi, podkreślić na wstępie należy, że postępowanie egzekucyjne w administracji, zdeterminowane szeregiem czynności podejmowanych przez uprawnione organy na podstawie przepisów ustawy, podejmowane jest w celu przymusowego wykonania obowiązków objętych egzekucją administracyjną (por. wyrok NSA z 26 marca 2009 r., sygn. akt II FSK 1462/08). Ponad wszelką wątpliwość, celem tego postępowania nie jest modyfikacja, ani też weryfikacja konkretnych obowiązków zawartych w treści konkretnej decyzji administracyjnej. Służy ono bowiem i jest nakierowane na wykonanie tychże obowiązków (wyrok WSA w Olsztynie z 12 sierpnia 2008 r., sygn. akt II SA/Ol/410/08).
W związku z tym, wskazać również należy i na to, że z przepisu art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że organ egzekucyjny (w przedmiotowej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego w P.) bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej i nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Wskazana regulacja nie obliguje więc i nie uprawnia organu egzekucyjnego do weryfikowania podstawy prawnej obowiązku podlegającego egzekucji, albowiem badanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej obejmuje ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony oraz, czy doręczone zostało upomnienie. W związku z tym, o ile badanie zasadności egzekwowanego obowiązku wiąże się z niedopuszczalnym, w postępowaniu egzekucyjnym, wkraczaniem w ustalenia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją, o tyle badanie istnienia obowiązku oznacza sprawdzenie, czy istnieje należność wskazana przez wierzyciela w tytule wykonawczym (wyrok WSA w Gdańsku z 23 października 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 401/08; wyrok WSA w Warszawie z 7 lipca 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 207/09).
Z przepisu art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że na jego gruncie ustawodawca enumeratywnie wymienił podstawy zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji. Są nimi: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenie, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do sposobu zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9)prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ; 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Zgodnie z przepisem art. 34 § 1 tej ustawy, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1 – 7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym – także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1 p- 5 wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.
W związku z powyższym, w kontekście wskazanych celów postępowania administracyjnego oraz jego istoty, treści przywołanych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i konsekwencji ich obowiązywania, podkreślić również należy, że skoro wierzyciel nie jest uprawniony, na etapie wystawiania tytułu wykonawczego, do modyfikacji obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej, to tym bardziej nie jest również uprawniony do modyfikowania tego obowiązku na etapie wyrażania stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów (art. 34 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym administracji), a uprawnień tego rodzaju nie posiada również organ wyższego stopnia rozpoznający zażalenie na postanowienie wierzyciela (wyrok WSA w Olsztynie z 12 sierpnia 2008 r., sygn. akt II SA/Ol/410/08).
W związku z powyższym, we wskazanych okolicznościach stanu sprawy, jak również w kontekście zarzutów zobowiązanego o nieprawidłowym wystawieniu tytułów wykonawczych, co odnosił on do osoby zobowiązanego (A. J. argumentował w zażaleniu, że zobowiązaną jest - powinna być również - jego żona A. J.), jak również okoliczności w postaci wykonania obowiązku naprawienia szkody nałożonego wyrokiem SR w P. w sprawie sygn. akt [...] i w tym względzie niedopuszczalności egzekucji i nieistnienia egzekwowanego obowiązku, wobec niespornego faktu obowiązywania w obrocie prawnym ostatecznych decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...].[...] i z dnia [...][...] oraz konsekwencji obowiązywania przepisu art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, z którego wynika, że jeżeli w wyniku wznowienia postępowania stwierdzono, że dodatek mieszkaniowy przyznano na podstawie nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji lub wniosku, o których mowa w ust. 1, osoba otrzymująca dodatek mieszkaniowy jest obowiązana do zwrotu nienależnie pobranych kwot w podwójnej wysokości, a należności te wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji, a wypłatę dodatku mieszkaniowego w skorygowanej wysokości wstrzymuje się do czasu wyegzekwowania należności, brak jest podstaw, aby zasadnie argumentować, że w sprawie stanowiącej przedmiot orzekania Sądu, doszło do sytuacji, która uzasadniałaby jej prawną kwalifikację z perspektywy art. 33 pkt 4, pkt 6, pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Adresatem wskazanych wyżej decyzji ostatecznych jest A. J., co implikowało wskazaniem go w prawidłowo wystawionych tytułach wykonawczych nr [...] i nr [...], jako osoby zobowiązanej (wskazują one organ egzekucyjny; ustawę art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. dodatkach mieszkaniowych, jako akt normatywny stanowiący, że należność powstaje z mocy prawa; podstawę prawną należności; jej rodzaj; kwotę należności głównej; odsetki oraz okres, za który są naliczone; informację o doręczeniu upomnienia; zawierają podpis i pieczątkę. Należność dochodzona w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] istnieje, a jej wysokość uległa zmniejszeniu do kwoty 1.001,72 zł, nastąpiło w konsekwencji zaliczenia na jej poczet części wpłaty dokonanej przez zobowiązanego w kwocie 634,50 zł. Skutkowało to również, po zaliczeniu tej wpłaty na poczet odsetek, kosztów upomnienia oraz należności głównej na poczet zobowiązania objętego tytułem wykonawczym nr [...], umorzeniem przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. postanowieniem z dnia [...] (na wniosek wierzyciela z dnia 6 grudnia 2010 r.) postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tegoż tytułu wykonawczego.
Brak jest więc podstaw, aby uznać, że zaskarżone postanowienie wydane w rezultacie rozpatrzenia zażalenia na stanowisko wierzyciela (Prezydenta Miasta P.) w sprawie zarzutów zobowiązanego nie jest zgodne z prawem.
W okolicznościach stanu sprawy, jak również w kontekście zarzutów skargi oraz ich uzasadnienia, w których skarżący podważając zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia podnosił, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie uwzględniono, jako wątpliwej, kwestii powierzchni zajmowanego lokalu mieszkalnego, istotnej z punktu widzenia wysokości przyznawanego dodatku mieszkaniowego, jak również nie wyjaśniono w jaki sposób rozliczona została dokonana przez niego wpłata w wysokości 634,50 z, podkreślić należy znaczenie zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Zasada ta w pełnym jej zakresie, w tym z wszystkimi jej konsekwencjami dotyczącymi definitywnego sposobu załatwienia sprawy administracyjnej i realizacji funkcji ochrony porządku prawnego, odnosi się również do, stanowiących podstawę wydanych tytułów wykonawczych, decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...][...] i z dnia [...][...], utrzymanych w mocy decyzjami Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., odpowiednio, z dnia [...] i z dnia [...] W związku z tym, skoro organ administracji publicznej decyzją o walorze decyzji ostatecznej jest związany od chwili jej doręczenia, jak również skoro decyzja taka kreuje określone w niej uprawnienia i obowiązki o charakterze procesowym i materialnym, a także skoro przywołane decyzje Prezydenta Miasta P., o takim właśnie walorze stanowiły podstawę wystawienia tytułów wykonawczych, to brak jest podstaw, aby w sprawie, w której przedmiotem orzekania Sądu jest kontrola zgodności z prawem postanowienia SKO w L. wydanego w rezultacie rozpatrzenia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta, jako wierzyciela, o uznaniu zarzutów zobowiązanego zgłoszonych w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione, wskazaną argumentację skargi uznać za istotną.
W tym względzie podkreślić również należy, że zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten determinuje więc zakres kognicji sądu administracyjnego. Sąd operuje w granicach sprawy, którą w rozumieniu przywołanego przepisu jest sprawa rozstrzygnięta zaskarżonym aktem, co prowadzi do wniosku, że tym samym wyznacza on przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego oraz jego ramy. Granice kontroli sądowoadministracyjnej wyznaczone więc zostają przez granice sprawy administracyjnej. Na sprawę administracyjną składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, co powoduje, że przy ustalaniu tożsamości sprawy należy uwzględniać te właśnie elementy, których tożsamość, w odniesieniu do elementów podmiotowych wyraża się w tożsamości podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, w odniesieniu zaś do tożsamości przedmiotowej, do tożsamości treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej (por. wyrok NSA z 18 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 854/09; wyrok NSA z 21 stycznia 2009 r., sygn. akt I FSK 1935/07). Zakres sądowej kontroli wyznacza więc przedmiot danej sprawy administracyjnej zdeterminowany prawnymi podstawami wydanego w niej rozstrzygnięcia, poza którymi sąd orzekający w sprawie nie jest uprawniony do podejmowania żadnej interwencji, tj. innymi słowy nie może uczynić przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej (przedmiotem kontroli legalności) innej sprawy niż ta, w której wniesiono skargę (por. np. wyrok WSA w Bydgoszczy z 22 czerwca 2009 r., sygn. akt I SA/Bd 249/09; wyrok WSA w Gliwicach z 29 maja 2009 r., sygn. akt III SA/GL 1415/08; wyrok WSA w Gliwicach z 5 lutego 2009 r., sygn. akt IV SA/GL 707/08). W kontekście zasady braku związania zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi podkreślić również należy, że sąd administracyjny pierwszej instancji nie jest zobowiązany odnosić się do zarzutów i argumentacji nie mających istotnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu (wyrok NSA z 14 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 850/09; wyrok WSA w Krakowie z 30 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 958/09).
Sprawą stanowiącą przedmiot orzekania Sądu, we wskazanym wyżej rozumieniu tego pojęcia, jest ocena zgodności z prawem postanowienia wydanego w przedmiocie stanowiska wierzyciela w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
W świetle więc wszystkich przywołanych argumentów, eksponowana przez skarżącego kwestia powierzchni lokalu mieszkalnego, z wszystkimi konsekwencjami jakie wywodzi z niej skarżący, nie może stanowić kryterium oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Nie może być ona ze wskazanych wyżej względów rozstrzygana w postępowania egzekucyjnym, jakkolwiek potencjalnie, i przy spełnieniu wszystkich ku temu warunków i przesłanek, może stanowić przedmiot wznowienia postępowania administracyjnego.
W związku z powyższym, Sąd na podstawie przepisu art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił. Rozstrzygnięcie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej uzasadnia przepis art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie i ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło