I SA/Lu 194/04
WyrokWSA w Lublinie2004-10-20
Skład orzekający: Edward Oworuszko, Krystyna Czajecka-Ryniec, Irena Szarewicz-Iwaniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utrata prawa do zwolnienia z podatku VAT w poprzednim roku podatkowym (1998 r.) skutkuje obowiązkiem opodatkowania całości obrotu w kolejnym roku (1999 r.) i brakiem możliwości stosowania stawki 0% VAT do świadczonych usług transportowych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że utrata prawa do zwolnienia podmiotowego z VAT w 1998 r. na skutek przekroczenia limitu sprzedaży skutkowała obowiązkiem opodatkowania całości obrotu w 1999 r. Podatnik miał obowiązek prowadzenia ewidencji VAT i składania deklaracji, czego nie czynił, prowadząc jedynie księgę przychodów i rozchodów. W związku z tym nie mógł korzystać ze stawki 0% VAT. Organy podatkowe prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, a ustalenia faktyczne dotyczące sprzedaży i zamiany samochodów były logiczne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego.Stan faktyczny
Skarżący W. T. kwestionował decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT za okres od lutego do grudnia 1999 r. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej lutego i listopada 1999 r., określając zobowiązanie podatkowe. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów ordynacji podatkowej i ustawy o VAT, twierdząc, że korzystał ze zwolnienia z VAT w 1998 r. i prawidłowo ewidencjonował obrót, a także kwestionował ustalenia dotyczące sprzedaży i zamiany samochodów oraz usług pośrednictwa. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Edward Oworuszko, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Ryniec, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk /sprawozdawca/, Protokolant sekr. sąd. Marta Ścibor, po rozpoznaniu w dniu 20 października 2004 r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące luty - grudzień 1999 r. - oddala skargę
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 233§ 1 pkt.2 lit a ordynacji podatkowej, po rozpatrzeniu odwołania W. T. od decyzji urzędu Skarbowego z dnia [...] lipca 2003r. nr [...] w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lutego do grudnia 1999r. – uchylił decyzje organu I instancji w części dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego za miesiące: luty i listopad 1999r. i określił to zobowiązanie w podatku VAT za miesiąc luty 1999r. w kwocie 901 zł , a za miesiąc listopad 1999r. w kwocie 450 zł ; w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w toku przeprowadzonego postępowania podatkowego organ I instancji ustalił, iż W. T. w 1999r. prowadził działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług transportowych, pomocy drogowej i holowaniu oraz pośrednictwie w zakupie samochodów i korzystał ze zwolnienia od podatku od towarów i usług. Ustalono, że w miesiącu lutym 1998r. podatnik utracił prawo do korzystania ze zwolnienia z podatku VAT na skutek przekroczenia wartości sprzedaży, o której mowa w art. 14 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r.o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 11. poz. 50 ze zm.). W konsekwencji organ podatkowy, po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, określił skarżącemu zobowiązanie podatkowe w tym podatku za miesiące od lutego do grudnia 1999r.
Ustalenia w zakresie rozmiarów obrotu oraz momentu powstania obowiązku podatkowego dokonane zostały w oparciu o zapisy w prowadzonej przez podatnika podatkowej księdze przychodów i rozchodów , dokumenty SAD, zeznania świadków – stron transakcji zawartych z podatnikiem oraz wyjaśnienia podatnika zawarte w piśmie z dnia [...] kwietnia 2003 r. Ustalono również, że podatnik nie zaewidencjonował w księdze, która była dla niego również ewidencją o jakiej mowa w art. 27 ust.1 powołanej ustawy, całej kwoty obrotu uzyskanej z dokonanych transakcji tj. z pominięciem kwoty 1.000 zł z tytułu usługi transportowej wykonanej dla A. L. W rozliczeniu za miesiąc wrzesień 1999r. uwzględniono obrót uzyskany z tytułu zamiany samochodu marki Volkswagen Passat , który nie był wykazany w księgach. Ustalono również, że podatnik nie wykazał w podatkowej księdze przychodów i rozchodów obrotu uzyskanego ze sprzedaży samochodu ciężarowego Peugeot Boxer, która to transakcja zdaniem organu przeprowadzona była w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Wnioski w tym zakresie wynikały z wyjaśnień podatnika złożonych w dniu [...] grudnia 2000r. odmiennych od jego późniejszych twierdzeń, którym nie dano wiary oraz analizy zebranego na te okoliczności materiału dowodowego.
Nie zgadzając się z decyzją organu I instancji W. T. wniósł od dniej odwołanie, w którym wnosił o uchylenie tej decyzji i zarzucał wydanie jej z naruszeniem art. 120,122,125, 180, 190,234 ordynacji podatkowej oraz art. 2, 5 ust. 1 pkt. 1 , art. 14 ust. 3 i 4 oraz art. 15 ust. 1 ustawy o VAT.
Podnosił, iż w podatkowej księdze przychodów i rozchodów, będącej równocześnie ewidencją dla potrzeb podatku VAT wykazywał całą kwotę obrotu z tytułu prowadzonej działalności w zakresie transportu i holowania pojazdów samochodowych, może jedynie z niewielkim opóźnieniem. Przepis art. 14 ust. 3 nie ma do niego zastosowania, bowiem w 1998r. nie przekroczył kwoty sprzedaży, o której mowa w tym przepisie prawa. Przychód uzyskany od A. L. został zaewidencjonowany w księdze pod jedną pozycją z inną usługą. Zarzucał, iż dowolne są ustalenia organu podatkowego, iż uzyskał obrót z tytułu usług pośrednictwa. Wykazywany przez niego w dokumentach obrót nie zawsze był zgodny z rzeczywistością, ale wynikało to z minimalizacji kosztów dla klienta, dla którego samochód był sprowadzany. Kwota przekazana mu jako pełnomocnikowi przez klienta dotyczyła rozliczenia ze sprzedawcą zarówno kwoty uwidocznionej na fakturze jak i pozostałej. Kwestionował ustalenia faktyczne dotyczące sprzedaży samochodu Peugeot Boxer jak i zamiany samochodu Volkswagen.
Rozpatrując sprawę w wyniku wniesionego odwołania Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż stosownie do art. 14 ust. 7a ustawy o VAT ( w brzmieniu obowiązującym w 1999r.), podatnik który utracił prawo do zwolnienia od podatku, nie może w następnych latach skorzystać ze zwolnienia określonego w ust. 1. Decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...].12.2003. Nr [...] utrzymane zostały ustalenia organu I instancji, iż w miesiącu lutym 1998r. podatnik utracił prawo do zwolnienia podmiotowego w podatku VAT na podstawie art. 14 ust 3 powołanej ustawy. zasadnym była zatem dokonanie przez organ I instancji ustaleń w zakresie opodatkowania VAT obrotu w 1999r. W ocenie organu odwoławczego nie znajduje uzasadnienia twierdzenie podatnika, iż dokonano opodatkowania "dodatkowego przychodu", bowiem organ I instancji określił zobowiązanie podatkowe w podatku VAT na podstawie wpisów w podatkowej księdze przychodów i rozchodów za 1999r., z uwzględnieniem terminów powstania obowiązku podatkowego z tytułu wykonanych usług, a faktu ich błędnego wykazywania podatnik w odwołaniu nie kwestionował ( "ewidencjonowałem obrót z niewielkim opóźnieniem") . W oparciu o zeznania świadków oraz wyjaśnienia podatnika z dnia [...].04.2003r. dokonano przyporządkowania kwot obrotu wykazanych w podatkowej księdze przychodów i rozchodów za 1999r. do właściwych miesięcy. Nie dokonano w 1999r. zwiększenia kwot obrotu o kwotę kosztów zakupu samochodów, stąd zarzut ten nie ma odniesienia do treści decyzji organu I instancji.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy ( opisany na str. 5 decyzji ) wskazuje, że w 1999r. podatnik świadczył usługi transportowe i holowania pojazdów oraz świadczy usługi pośrednictwa w zakupie na zlecenie konkretnych klientów. Ustalono, że w podatkowej księdze przychodów i rozchodów zaewidencjonowany był przychód z tych tytułów z wyjątkiem uzyskanego od A. L. z tytułu usługi transportowej.
Uwzględniając wyjaśnienia podatnika z dnia [...].04.2003r. oraz zeznania świadka A. L. należało jednak uznać, że zakwestionowana kwota została ujęta we wpisie z dnia [...].02.1999r. w łącznej kwocie 2.500zł. Zeznania świadka E. J. nie mogły być brane pod uwagę, bowiem jego przesłuchanie nastąpiło z naruszeniem art. 190 § 1 ordynacji podatkowej, a konwalidacja tego uchybienia w postępowaniu odwoławczym przez ponowne przesłuchanie nie przyniosła rezultatu.
W tych okolicznościach organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji
w zakresie miesiąca lutego 1999r. i określił zobowiązanie podatkowe w podatku VAT za ten miesiąc z uwzględnieniem wyjaśnień strony.
Organ odwoławczy podzieli zaś stanowisko organu I instancji co do opodatkowania w miesiącu wrześniu 1999r. zamiany samochodu pomiędzy podatnikiem a B. B., wskazując jako podstawę tego rozstrzygnięcia przepis art. 2 ust. 3 pkt.3 ustawy o VAT. Podzielił również ustalenia i wnioski organu I instancji co do opodatkowania sprzedaży samochodu Peugeot Boxer wskazując nadto, iż z ustaleń faktycznych sprawy wynika, iż w latach 1997-2000 podatnik wielokrotnie dokonywał zakupów, a następnie sprzedaży samochodów, co przeczy jego twierdzeniom, iż sprzedaż ta była "wydarzeniem okazjonalnym" i nie miała związku z wykonywaną działalnością gospodarczą, mimo iż ten rodzaj działalności nie był ujęty we wpisie o działalności gospodarczej podatnika. Brak pisemnych umów o pośredniczeniu w sprzedaży samochodów nie ma wpływu na dokonane ustalenia, bowiem przedmiotem oceny organów podatkowych były czynności faktycznie dokonywane.
Postępowanie podatkowe prowadzone było z uwzględnieniem zasad wynikających z art. 120,122, 125, 180,191 i190 ordynacji podatkowej, a przepis art. 234 ordynacji podatkowej nie miał w sprawie zastosowania.
W tych okolicznościach faktycznych i prawnych orzeczono jak w decyzji.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł W. T.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania podatkowego podtrzymał zarzuty zawarte w odwołaniu, podnosząc iż był podatnikiem korzystającym ze zwolnienia i ewidencjonował sprzedaż uzyskaną z wykonywanej działalności gospodarczej. Co prawda ewidencjonował ją z niewielkim opóźnieniem, lecz przychody w ciągu roku wykazane zostały w całości jako przychód i obrót. Wszystkie przychody wykazane zostały jako przychód z działalności polegającej na transporcie samochodów. W 1998r. nie przekroczył progu uprawniającego go do zwolnienia z podatku VAT, a zatem przepis art. 14 ust. 7a ustawy o VAT nie ma w jego sprawie zastosowania. Kwestionował ustalenia faktyczne organów podatkowych w odniesieniu do sprzedaży samochodu Peugeot Boxer oraz zamiany samochodu Volkswagen Passat. Nigdy nie wykonywał też usług pośrednictwa w handlu samochodami, a świadczone usługi transportowe winny być opodatkowane stawką 0% VAT. Brak zastosowania tej stawki narusza art. 39 ustawy o VAT.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosił o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga jest bezzasadna.
Przede wszystkim wskazać należy, iż Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...].07.2003r. nr [...] określił skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku VAT za wskazane w niej miesiące 1998 r. ustalając m.in., iż w miesiącu lutym 1998r. skarżący, zwolniony podmiotowo od podatku VAT, utracił prawo do korzystania z tego zwolnienia na skutek przekroczenia kwoty sprzedaży wynikającej z art. 14 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał ustalenia organu podatkowego w tym zakresie. Nie można zatem uznać za uzasadnione twierdzeń skarżącego, że w 1999r. był podatnikiem zwolnionym podmiotowo od podatku od towarów i usług i art. 14 ust. 7 a powołanej ustawy nie ma do niego zastosowania. W związku z tym, jak trafnie wskazano w decyzji organu I instancji skarżący miał obowiązek prowadzenia ewidencji, o jakiej mowa w art. 27 ust. 4 powołanej ustawy oraz składania miesięcznych deklaracji podatkowych VAT-7 i wpłacania podatku bez wezwania organu podatkowego w terminie wskazanym w ustawie. Nie jest w sprawie sporne, że skarżący nie wykonywał tych obowiązków i nie prowadził ewidencji, o jakiej mowa w art. 27 ust. 4, bowiem prowadził jedynie podatkową księgę przychodów i rozchodów, która nie odpowiada wymogom wskazanym w art. 27 ust. 4. W takiej zaś sytuacji nie mógł w zakresie świadczonych usług korzystać z preferencyjnej stawki 0% VAT, a to wobec treści art. 18 ust. 3 powołanej ustawy. Określając zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług organy podatkowe opierały się na wpisach w podatkowej księdze przychodów i rozchodów za 1999r. dokonywanych przez skarżącego z uwzględnieniem momentu powstania obowiązku podatkowego wynikającego z art. 6 ust.1 powołanej ustawy. Do określenia zobowiązania podatkowego przyjęto obrót, zgodnie z dyspozycją art. 15 ust.1 powołanej ustawy. Nie jest trafne twierdzenie skarżącego, iż w ogóle nie prowadził działalności w zakresie świadczenia usług pośrednictwa przy sprzedaży, bowiem przeczą temu nawet jego argumenty zawarte w skardze. Wbrew zarzutom skargi organy podatkowe w sposób zgodny z wymogami art. 122, art. 187§ 1 i art. 191 ordynacji podatkowej zebrały i oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji sporządzonym zgodnie z wymogami art. 210 § 4 ordynacji podatkowej. Nie można również, w ocenie sądu, postawić zarzutu dowolności w ocenie czynności sprzedaży samochodu Peugeot Boxer i zamiany samochodu Volkswagen Passat. Argumenty organów podatkowych poparte dowodami zebranymi w toku postępowania w tym zakresie są logiczne i odpowiadają zasadom doświadczenia życiowego, w odróżnieniu od argumentów skarżącego przytaczanych w skardze. Sam fakt oglądania samochodu przy jego zakupie przez inną osobę nie obliguje oglądającego do przyjęcia odpowiedzialności za wady tego samochodu. Również okoliczności związane ze sprzedażą samochodu Peugeot, jak to wskazano w zaskarżonej decyzji nie świadczą o tym, iż było to " wydarzenie okazjonalne".
Przytoczony w skardze wyrok NSA I S.A./Gd 1139/97 odnosi się do stanu prawnego obowiązującego w 1995r., kiedy treść art. 14 ust. 4 pkt. 2 powołanej ustawy o VAT była inna.
W tej sytuacji, skoro skarga nie zawiera uzasadnionych zarzutów, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić i orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło