I SA/Lu 197/05
WyrokWSA w Lublinie2005-06-22
Skład orzekający: Halina Chitrosz, Krystyna Czajecka-Ryniec, Anna Kwiatek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wywóz towarów poza terytorium Polski, potwierdzony przez urząd celny i zapłacony przelewem, może zostać uznany za eksport towarów w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, jeśli nabywca wskazany na fakturze nie istnieje?Ratio decidendi
Wywóz towarów poza terytorium Polski może zostać uznany za eksport towarów w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług tylko wtedy, gdy spełnione są łącznie trzy warunki: wywóz nastąpi poza polski obszar celny, zostanie potwierdzony przez graniczny urząd celny oraz nastąpi w wykonaniu czynności sprzedaży zdefiniowanej w art. 4 pkt 8 ustawy, co wymaga skonkretyzowania podmiotu kupującego. Jeśli nabywca wskazany na fakturze nie istnieje, nie można mówić o eksporcie towarów w wykonaniu czynności sprzedaży.Stan faktyczny
Spółka z o.o. zakwestionowała decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług za sierpień 2003 r. Organ pierwszej instancji uznał, że sprzedaż na rzecz firmy S. nie może być traktowana jako eksport z powodu nieprawidłowości na fakturach (brak adresu nabywcy). Organ odwoławczy, po ustaleniu, że firma S. nie istnieje, również zakwestionował możliwość uznania tej transakcji za eksport. Spółka w skardze podtrzymała swoje stanowisko, argumentując, że wywóz towarów i zapłata przelewem potwierdzają eksport. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 22 czerwca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Ryniec (spr.),, NSA Anna Kwiatek, Protokolant asyst. Monika Bartmińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2005 roku sprawy ze skargi "[...]" spółki z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 2003 roku i dodatkowego zobowiązania podatkowego za ten okres - oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania "[...]" Sp z o.o. w B., działając na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, uchylił w całości decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z dnia [...] o nr [...] w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 2003 r. oraz ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego za ten okres i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego w zakresie rozliczenia "[...]" Sp z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 2003 r. zakwestionował rozliczenie podatku VAT dokonane przez podatnika w deklaracji VAT-7 za w/w okres.
W wydanym rozstrzygnięciu organ pierwszej instancji uznał, że sprzedaż dokonana przez Spółkę w kontrolowanym okresie na rzecz S. ze względu na stwierdzone podczas kontroli nieprawidłowości nie może stanowić sprzedaży eksportowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U Nr 11, poz. 50 z późn. zm.).
Stwierdzone nieprawidłowości polegały na braku określenia adresu nabywcy tj. S.. na wystawionych przez Spółkę fakturach, co zdaniem organu pierwszej instancji stanowi naruszenie art. 32 ust. 1 w/w ustawy w związku z § 35 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 27, poz. 268 z późn. zm.).
Od decyzji tej Spółka złożyła odwołanie zarzucając naruszenie przez organ podatkowy I instancji art. 18 ust.3 i 4 , art. 27 i art.32 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ,a także przepisów Ordynacji podatkowej i wniosła o uchylenie tego rozstrzygnięcia i umorzenie postępowania w sprawie.
Rozpatrując odwołanie organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu I instancji i stwierdził, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie daje podstaw do jednoznacznego stwierdzenia "że samo potwierdzenie wywozu towaru przez graniczny urząd celny bez prawidłowej faktury eksportowej nie jest wystarczającym warunkiem do zastosowania preferencyjnej stawki podatku VAT". Podkreślił, iż kwestią sporną w sprawie jest ustalenie czy wywóz towarów (ujętych w fakturach wystawionych na rzecz S.) stanowił wykonanie czynności określonych w art. 2 ust.1 i 3 ustawy o VAT. W związku z tym Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił się do Ministerstwa Finansów z wnioskiem o wystąpienie do odpowiednich władz USA o pomoc w ustaleniu, czy firma S. wskazana przez Spółkę jako nabywca, rzeczywiście istnieje. Jak ustalono, organy podatkowe USA nie były w stanie odnaleźć w bazach danych administracji podatkowej i informacji publicznej spółki o podanej nazwie.
W tym stanie rzeczy organ odwoławczy stwierdził, że wywóz z polskiego obszaru celnego towarów wskazanych w fakturach, w których jako nabywcę wskazano nieistniejącą spółkę S. nie może być traktowany jako czynność sprzedaży, określona w art. 2 ust. 1 i 3 ustawy o podatku od towarów i usług, co skutkuje uznaniem, że wywóz w/w towarów nie stanowił eksportu towarów. Przekazując, w trybie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, sprawę do ponownego rozpatrzenia organ odwoławczy zwrócił uwagę, że wyłącznie czynności wymienione w art. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym rodzą określone skutki w zakresie opodatkowania tym podatkiem, natomiast w sytuacji gdy dana czynność nie została wymieniona w cytowanym artykule obowiązek podatkowy co do nich nie powstaje.
Wskazał, że przy ponownym rozpoznawaniu sprawy należy uwzględnić wniosek pełnomocnika skarżącej Spółki dotyczący sprawdzenia w bazie danych administracji podatkowej USA informacji dotyczących firmy zarejestrowanej pod numerem [...], gdyż zdaniem strony, to pod tym numerem zarejestrowana była S. oraz sprawdzenie danych dotyczących tej firmy, a będących w posiadaniu L. B. R. Zwrócił uwagę ( w związku z treścią pisma Ministerstwa Finansów z dnia 6 stycznia 2005 r. nr PB-7/9129/222-1217/04/ JG) na konieczność poczynienia przez organ I instancji ustaleń w zakresie rozliczenia podatku VAT z tytułu czynności wykonanych przez Spółkę na rzecz pozostałych nabywców tj. "A" i "B" w świetle przepisów art. 2 oraz art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Organ odwoławczy zauważył też, że w kontrolowanej decyzji dokonano błędnego rozliczenia podatku VAT za miesiąc sierpień 2003 r. Kwestionując bowiem prawo podatnika do zastosowania stawki podatku w wysokości 0%, nawet przy uznaniu stanowiska organu I instancji, prawidłowe rozliczenie podatku VAT powinno polegać na zmniejszeniu kwoty wykazanej w deklaracji VAT – 7 w pozycji "sprzedaż traktowana jako eksport", o całą kwotę zakwestionowanego eksportu towarów, przedstawiona przez organ I instancji zmiana rozliczenia podatku VAT polegająca na zmniejszeniu zadeklarowanej przez podatnika kwoty sprzedaży traktowanej jako eksport o wyliczoną kwotę sprzedaży netto jest działaniem nieprawidłowym.
W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Lublinie "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w B. podtrzymała zarzuty i argumentację zawartą w odwołaniu, podkreślając, iż przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie wzięto pod uwagę, bezspornych zdaniem Spółki, dowodów wskazujących na wykonanie czynności o których mowa w art. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, jakimi są faktury potwierdzające wywóz towaru oraz przelewy bankowe. Zauważono, że nigdy wcześniej nie było żadnych zastrzeżeń co do danych nabywcy towaru, a nawet jeśli dane zawarte na fakturze są niepełne to nie zmienia to faktu, że eksport towaru nastąpił. Zostało przecież dokonane rozliczenie (przelew środków na rachunek bankowy), co zdaniem skarżącej, gwarantuje, że nabywca rzeczywiście istnieje.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i podkreślając, że w wydanej decyzji organ odwoławczy nie zawarł żadnego wskazania co do zastosowania stawki 22 %, jak błędnie sugeruje skarżąca Spółka.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz.1269 oraz art. 3 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 150, poz.1270 ze zm.) stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz.U. Nr 11. poz. 50) opodatkowaniu podlega sprzedaż towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.
Opodatkowaniu podlega również eksport i import towarów lub usług (ust.2). Przez eksport towarów, bo z tym rodzajem działalności mamy do czynienia w niniejszej sprawie (przedmiotem kontraktu z firmą S. była sprzedaż eksportowa z asortymentu artykułów przemysłowych np. maszyny i urządzenia produkcyjne, artykuły gospodarstwa domowego, sprzętu radiowo-telewizyjnego, elektronicznego i artykułów chemicznych na ogólną wartość 600.000 USD – k.74 akt podatkowych) rozumie się natomiast potwierdzony przez graniczny urząd celny wywóz towarów z polskiego obszaru celnego w wykonaniu czynności określonych w art. 2 ust. 1 i 3.
Co do zasady stawka w podatku od towarów i usług wynosi 22 % z zastrzeżeniem przewidzianym w ustawie – art. 18 ust. 1 ustawy podatkowej. W przypadku eksportu towarów wynosi ona 0% pod warunkiem, że podatnik prowadzi ewidencję określoną w art. 27 tej ustawy i że, przed złożeniem deklaracji podatkowej za dany miesiąc otrzymał dokument potwierdzający wywóz towaru poza granice Rzeczpospolitej Polskiej (ust. 3 i 4 art. 18).
Nie jest w sprawie kwestionowany zarówno przez organ I jak i II instancji fakt posiadania przez skarżącą Spółkę potwierdzeń wywozu towarów poza polski obszar celny wydanych przez Urząd Celny w B. i zapłaty za wyeksportowany towar, która nastąpiła w formie przelewu. Jednakże jak słusznie zauważył organ podatkowy II instancji aby dana czynność uznana została za eksport towarów muszą zostać spełnione łącznie trzy warunki: wywóz musi nastąpić poza polski obszar celny, musi być potwierdzony przez graniczny urząd celny i wywóz towarów musi nastąpić w wykonaniu czynności określonych w art. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, czyli w wyniku sprzedaży zdefiniowanej w art. 4 pkt. 8 ustawy. Z przytoczonego przepisu wynika, że przez sprzedaż rozumie się dostawę, odpłatne świadczenie usług oraz wykonywanie innych czynności określonych w art. 2. Tylko wykazanie zaistnienia wszystkich trzech przesłanek może rodzić określone skutki w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Sam dokument SAD nie stanowi o zaistnieniu eksportu towarów, więc aby móc przyjąć, że wywóz towarów nastąpił w wykonaniu czynności określonych w art. 2 ust 1 i 3 ustawy – w konkretnym stanie faktycznym w celu sprzedaży – koniecznym jest dla zrealizowania tego celu skonkretyzowanie podmiotu kupującego – zob. wyrok NSA z 15 listopada 2002 r., sygn. akt III SA 948/01.
Skoro z ustaleń poczynionych prze organ odwoławczy (pismo Ministra Finansów z dnia 6 stycznia 2005 r. nr PB-7/9129/222-1217/04/JG –k. 232 akt podatkowych) wynika, że firma S. nie istnieje (brak jakichkolwiek informacji na jej temat w bazach danych administracji podatkowej krajowej oraz krajowej bazie danych informacji publicznych Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej) – to zasadnym było przekazanie organowi I instancji sprawy do ponownego rozpatrzenia, celem wyjaśnienia tej kwestii i przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, z uwzględnieniem wniosków dowodowych składanych przez pełnomocnika skarżącej Spółki. W przypadku bowiem stwierdzenia, iż mamy do czynienia z firmą nieistniejącą, nie może być mowy o jakimkolwiek eksporcie towarów dokonanym w wykonaniu czynności określonej w art. 2 ustawy podatkowej.
W oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy nie można było również, jak uczynił to organ podatkowy I instancji i co słusznie zauważył organ odwoławczy, wywieść, że samo tylko potwierdzenie wywozu towaru przez graniczny urząd celny bez prawidłowo wypełnionej faktury (brak adresu firmy S.) nie jest wystarczającym warunkiem do zastosowania preferencyjnej stawki podatku VAT.
Wobec powyższego działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę, jako pozbawioną podstaw prawnych oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło