I SA/Lu 198/08
WyrokWSA w Lublinie2008-09-17
Skład orzekający: Wiesława Achrymowicz, Halina Chitrosz, Wojciech Kręcisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może zmienić ostateczną decyzję w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na podstawie wniosku podatnika, jeśli ten powołuje się na zmianę okoliczności faktycznych (niewykorzystywanie części budynku do działalności gospodarczej ze względów technicznych), a nie przedstawił dowodów potwierdzających te względy, w tym decyzji organu nadzoru budowlanego?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może zmienić ostatecznej decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na podstawie wniosku podatnika powołującego się na zmianę okoliczności faktycznych (niewykorzystywanie części budynku do działalności gospodarczej ze względów technicznych), jeśli podatnik nie przedstawił dowodów potwierdzających te względy, w tym decyzji organu nadzoru budowlanego. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na podatniku, a sama deklaracja podatkowa, zwłaszcza niepodpisana, nie stanowi wystarczającego dowodu zmiany stanu faktycznego.Stan faktyczny
Podatnicy B.S. i R.S. złożyli wniosek o zmianę ostatecznej decyzji ustalającej im wymiar podatku od nieruchomości na 2004 r. Argumentowali, że od 2004 r. tylko część powierzchni ich budynków (218 m²) jest wykorzystywana do działalności gospodarczej, a pozostałe 300 m² nie jest wykorzystywane ze względów technicznych. Organy podatkowe odmówiły zmiany decyzji, wskazując na brak dowodów potwierdzających techniczne przyczyny niewykorzystania części nieruchomości oraz na nieprawidłowości związane ze złożoną przez podatników deklaracją podatkową na 2004 r. (brak podpisu). Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatników.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędziowie Sędzia WSA Halina Chitrosz, Sędzia WSA Wojciech Kręcisz (spr.), Protokolant Referent stażysta Konrad Gałka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 września 2008 r. sprawy ze skargi B. S. i R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2004 r. - oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania B. S. i R. S. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...], Nr [...], wydanej w przedmiocie odmowy zmiany decyzji z dnia [...] Nr [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2004 r., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO podnosiło, iż decyzją dnia [...] organ pierwszej instancji odmówił zmiany decyzji z dnia [...] ustalającej dla B. S. i R. S. wymiar podatku od nieruchomości na 2004 r. w wysokości 10.277,60 zł za nieruchomość stanowiącą ich współwłasność położoną w L. przy ul. P., albowiem zebrany materiał dowodowy nie potwierdził, by w roku 2004 r. po doręczeniu podatnikom decyzji ustalającej wymiar podatku na 2004 r. za wskazaną nieruchomość, nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie wysokości zobowiązania za ten rok. Organ podawał, iż pismem z dnia 31 lipca 2007 r. podatnicy wyjaśnili, że wniosek o zmianę decyzji złożyli w związku z tym, że od 2004 roku tylko część powierzchni budynków znajdujących się na w/w nieruchomości jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej. Ponadto, że współwłaściciele nieruchomości są zarejestrowani w ewidencji działalności gospodarczej jako osoby prowadzące działalność gospodarczą, a według danych ewidencji gruntów i budynków, budynki znajdujące się na przedmiotowej nieruchomości mają charakter budynków przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej. Odwołując się zaś do definicji budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą przytoczył stanowisko wyrażone w wyrokach wojewódzkich sądów administracyjnych (sygn. akt III SA/Wa1411/05, I SA/Bk128/06), iż budynki lub ich części czasowo niewykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej należy uznać za związane z tą działalnością.
Od decyzji B. S. i R. S. odwołali się wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Argumentowali, iż obniżenie wysokości zobowiązania uzasadnia brak możliwości wykorzystywania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, a organ powinien ustalić, czy po doręczeniu decyzji nastąpiła zmiana okoliczności mających wpływ na wysokość opodatkowania przez przeprowadzenie oględzin nieruchomości z udziałem biegłego z zakresu budownictwa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując sprawę i odnosząc się do zarzutów odwołania wywodziło, iż zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) przedmioty podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości związane z prowadzeniem działalności gospodarczej są to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa wart. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b (grunty pod jeziorami, zajęte na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
Ponadto, zgodnie z art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, osoby fizyczne, z zastrzeżeniem ust. 11 (sytuacja, w której nieruchomość stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu osób fizycznych oraz osób prawnych) są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3, tj. mającego wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku.
Organ odwoławczy wywodził, iż podatnicy wnioskiem z 15 lutego 2007 r. wystąpili o zmianę decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2004, powołując się na złożoną deklarację na podatek od nieruchomości na 2004 rok, w której wskazali do opodatkowania m.in. powierzchnię 218 m² budynku związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej i powierzchnię "pozostałego" budynku wynoszącą 300 m².
Organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia 19 marca 2007 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie korekty decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za lata 2004-2006. Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie w sprawie.
W dniu 13 lipca 2007 r. podatnicy wystąpili z wnioskiem zawierającym żądanie zmiany decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2004 w trybie art. 254 ordynacji podatkowej, albowiem organ opodatkował powierzchnię 518 m² budynku, stosując stawkę podatkową właściwą dla budynków związanych z działalnością gospodarczą, co jest niezgodne ze stanem faktycznym i pozostaje w sprzeczności ze złożoną w dniu 26 lutego 2004 r. deklaracją podatkową.
Skład orzekający SKO wywodził w tym względzie, iż B. S. i R. S. są współwłaścicielami z udziałami po ½ zabudowanej działki o pow. 0,999 ha przy ul. P. Prowadzą działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. W dniu 28 maja 2003 r. złożyli informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych sporządzoną 26 maja 2003 r., w której wskazali do opodatkowania przedmioty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, tj. grunty o pow.1.999 m², budynki o pow. 518 m² i budowle o wartości 47.800 zł. W rubryce dotyczącej okoliczności mających wpływ na wymiar podatku stwierdzili, że w marcu 2003 r. ze względu na stan techniczny rozebrany został budynek o pow. 308 m².
W dniu 26 lutego 2004 r. podatnicy, będąc osobami fizycznymi nie uprawnionymi do składania deklaracji podatkowych na podatek od nieruchomości, złożyli taką deklarację na 2004 rok (bez podpisu), w której jako przedmioty opodatkowania związane z prowadzeniem działalności gospodarczej podali 1. 999 m² gruntu i 218 m² budynku, natomiast 300 m² budynku zaliczyli do budynków pozostałych. W rubryce dotyczącej danych identyfikujących podatnika zaznaczyli, że deklaracja dotyczy osoby fizycznej (a nie osoby prawnej) a w rubryce dotyczącej okoliczności powodujących konieczność złożenia deklaracji zaznaczyli, że chodzi o deklarację roczną. Danych wynikających z tej deklaracji organ podatkowy nie uwzględnił przy wymiarze podatku od nieruchomości na rok 2004 ustalonym decyzją z dnia [...], doręczoną [...]. Decyzja ta stała się decyzją ostateczną.
W analizowanym kontekście organ odwoławczy wywodził, iż zmiana decyzji ostatecznej możliwa jest w trybie wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji bądź w trybie art. 254 ordynacji podatkowej. Wniesienie przez podatników o zmianę decyzji w oparciu o dane "deklaracji" złożonej 26 lutego 2004 r., w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie daje podstawy do jej zmiany zgodnie z ich żądaniem w trybie art. 254 § 1 ordynacji podatkowej. Stosownie do tego przepisu decyzja ostateczna ustalająca lub określająca wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres, może być zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji.
Z akt sprawy nie wynika zaś, że powierzchnia 300 m²˛ budynku nie była i nie jest oraz nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, co dawałoby podstawę do jej opodatkowania stawką podatkową właściwą dla budynków pozostałych. W oświadczeniu 16 marca 2007 r. R. S. stwierdził, że na działalność gospodarczą wykorzystywana jest powierzchnia 218 m² budynków, zaś pozostała powierzchnia jest niewykorzystana. Podobne uzasadnienie zawiera wniosek z dnia 12 lipca 2007 r. w sprawie zmiany decyzji, w którym podatnicy, powołując się na złożoną deklarację podatkową na 2004 r. stwierdzili, że część pomieszczeń budynków nie jest wykorzystywana do działalności gospodarczej i wobec tego opodatkowanie powierzchni 518 m² budynku stawką podatkową określoną dla budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą nie jest zgodne ze stanem faktycznym. Na wezwanie organu podatkowego w sprawie udokumentowania zmiany powierzchni budynku związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, B.S. i R. S. w piśmie z dnia 31 lipca 2007 r. podnosili, iż "zasadniczymi przyczynami niewykorzystania powierzchni budynków było zaprzestanie działalności gospodarczej - usług motoryzacyjnych i sklepu ze sprzedażą części motoryzacyjnych", a działalność B. S. ograniczona została do wykorzystania powierzchni biurowych zaś R.S. do prowadzenia komisu przy ul. S.i biura komisu przy ul. P.
Skład orzekający SKO podkreślał w związku z tym, że z powyższego wynika, iż podatnicy, przed wydaniem zaskarżonej decyzji, nie powoływali się na względy techniczne budynków, które uniemożliwiałyby wykorzystywanie powierzchni 300 m² budynku do prowadzonej działalności gospodarczej. Dopiero w odwołaniu od tej decyzji powołali się na względy techniczne. W tej mierze organ odwoławczy wskazywał, iż w świetle wyroku NSA w Warszawie z 16 lutego 2006 r., sygn. akt II FSK 301/05, wyłączenie z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej dotyczy sytuacji, gdy przedmiot ten nie jest i – jednocześnie - nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na zdarzenie niezależne od podatnika. Sytuacja taka będzie miała miejsce w przypadku wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o opróżnieniu bądź o wyłączeniu z użytkowania budynku ze względu na jego zły stan techniczny. Przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą.
Organ odwoławczy argumentował, że podatnicy nie przedstawili decyzji uzasadniających opodatkowanie części budynku stawką podatkową dla budynków pozostałych, w tym na wezwanie Kolegium do przedłożenia dokumentów potwierdzających, że w latach 2004 - 2006 powierzchnia wynosząca 300 m² budynku nie była i nie mogła być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. W piśmie z dnia 14 stycznia 2008 r. nie potwierdzili, by decyzję taką wydał organ nadzoru. Ponadto w piśmie ustosunkowującym się do zarzutów odwołania organ pierwszej instancji stwierdził, że nie otrzymał od organu nadzoru budowlanego tego rodzaju decyzji, stosownie do określonego w tym zakresie obowiązku w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2002 r. w sprawie informacji podatkowych.
Odnosząc się do kwestii przeprowadzenie oględzin nieruchomości przez biegłego z zakresu budownictwa organ odwoławczy argumentował, że oględziny wskazują na stan techniczny nieruchomości istniejący w czasie przeprowadzenia tego dowodu. Zatem w okolicznościach niniejszej sprawy, tj. gdy chodzi o potwierdzenie stanu technicznego istniejącego w latach 2004 - 2006 nie ma możliwości ustalenia poprzez oględziny, czy powierzchnia budynku wynosząca 300 m², w przeszłości ze względu na jej stan techniczny nie była i nie mogła być wykorzystywana do prowadzonej przez Podatników działalności gospodarczej.
Podkreślał również, że art. 6 ust. 3 i 6 ustawy o podatkach i opłatkach lokalnych zobowiązuje podatników będących osobami fizycznymi do informowania organu podatkowego o wszelkich zdarzeniach mających wpływ na wysokość podatku, a więc również o zaistnieniu podstawy podyktowanej względami technicznymi do wyłączenia z przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą części powierzchni. W niniejszej sprawie podatnicy od złożenia deklaracji w dniu 26 lutego 2004 r. do końca 2006 r. takiej informacji podatkowej nie złożyli. Ponadto nie skorzystali z możliwości weryfikacji decyzji ustalających wymiar podatku od nieruchomości na poszczególne lata 2004, 2005 i 2006 w trybie odwołań od tych decyzji.
Rekapitulując swoje stanowisko SKO argumentowało, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje na istnienie podstawy do wyłączenia z objętej opodatkowaniem powierzchni budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą powierzchni 300 m². Ponadto, jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie zaistniała w niniejszej sprawie podstawa do zmiany decyzji w trybie nadzwyczajnych środków weryfikacji decyzji ostatecznych.
B. S. i R.S. wystąpili ze skargą na tę decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
Zaskarżonej decyzji zarzucali naruszenie: art. 120, 121 i 122 ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie podjęcia działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego; art. 169 § 1 ordynacji podatkowej, który zobowiązuje organ podatkowy w przypadku stwierdzenia braków formalnych do wezwania wnioskodawcy do ich usunięcia w terminie 7 dni; art. 187 § 1 i 188 ordynacji podatkowej poprzez bezpodstawną odmowę zebrania dowodów wskazanych przez podatnika dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy; art. 233 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu podatkowego w sytuacji gdy istnieją przesłanki jej wzruszenia z art. 240 i art. 254 ordynacji podatkowej.
Wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o uchylenie decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...]w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2004 rok.
W uzasadnieniu skargi, skarżący podnosili, iż w dniu 26 lutego 2004 r., jako współwłaściciele nieruchomości przy ul. P. w L., prowadzący działalność gospodarczą jako osoby fizyczne, złożyli deklarację na podatek od nieruchomości na 2004 r. Powodem jej złożenia było na stałe wyłączenie części budynków niewykorzystanych do działalności gospodarczej. Dotychczas wykorzystywano do działalności gospodarczej grunty i budynki o łącznej pow. 518 m², natomiast od tego okresu tylko 218 m², a 300 m² w deklaracji wykazano w miejscu gruntów i budynków pozostałych. W tym kontekście wywodzili, iż jakkolwiek przedmiotowa deklaracja przez nieuwagę nie została podpisania, to jednak nie oznacza to, że stała się nieważna. W tym kontekście kwestionowali argumentację organów podatkowych, że deklarację składają zgodnie z art. 6 ust. 9 ustawy osoby prawne i inne oraz zgodnie z art. 6 ust. 11 ustawy osoby fizyczne i inne, jak również, że nie została ona podpisana. Wywodzili, iż zgodnie z art. 169 § 1 ordynacji podatkowej, organ podatkowy w przypadku stwierdzenia braków formalnych (m. in. braku podpisu) zobowiązany jest do wezwania do ich usunięcia w terminie 7 dni.
Według skarżących, ani brak podpisów pod deklaracją ani umieszczone w uzasadnieniu pouczenia kto ma składać deklarację na podatek od nieruchomości nie uzasadniają stanowiska, że B. i R.S. złożyli deklarację "niezgodnie z obowiązującymi przepisami w tym zakresie", w związku z czym nie może stanowić podstawy odmowy zmiany decyzji przez organ podatkowy.
Kwestionowali również argumentację, że budynki lub ich części czasowo niewykorzystane do prowadzenia działalności gospodarczej należy uznać za związane z tą działalnością, albowiem podana w deklaracji z 26 lutego 2004 r. powierzchnia gruntów i budynków 300 m² została wyłączona z działalności gospodarczej na stałe z uwagi na stan techniczny oraz zaprzestanie działalności usługowej naprawy samochodów.
Skarżący podważali również argumentację organów podatkowych odwołującą się do art. 254 § 1 ordynacji podatkowej, że decyzja ostateczna ustalająca lub określająca wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres może być zmieniona przez organ podatkowy który ją wydał, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji. Wskazywali, że ich zdaniem, powyższe okoliczności zaistniały i na tej podstawie została złożona deklaracja w dniu 26 lutego 2004 r. Decyzję zaś w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2004 rok organ podatkowy wydał w dniu 30 marca 2004 roku w oparciu o deklarację na 2003 rok, która w tym czasie nie była już zgodna ze stanem faktycznym.
Podnosili także, że w sprawie ma zastosowanie art. 240 § 1 pkt. 5 ordynacji podatkowej, albowiem deklaracje w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2004 r. podatnicy złożyli w dniu 26 lutego 2004 r., zaś decyzja została wydana w dniu [...]. Tym samym, wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne oraz dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję, i które zaistniały tylko i wyłącznie z jego winy albowiem zaniechał podjęcia działań określonych art. 120 - 122 Ordynacji podatkowej.
W kontekście argumentacji organów podatkowych odwołującej się do wyroku NSA w Warszawie z dnia 16 lutego 2006 r., w sprawie sygn. akt ll FSK 301/05, że wyłączenie z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej dotyczy sytuacji, gdy przedmiot ten nie jest i - jednocześnie - nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na zdarzenie niezależne od podatnika podnosili, iż w takiej właśnie sytuacji została złożona przez nich deklaracja w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2004 rok. Organ podatkowy nie wskazał zaś żadnych dowodów na stan niezgodny ze złożoną deklaracją. Ordynacja podatkowa w art. 187 w sposób jednoznaczny nakłada obowiązek organu podatkowego do zebrania całego materiału dowodowego, który jest konieczny dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Skarżący wywodzili również, że odmowa przeprowadzenia oględzin jest bezpodstawna, albowiem każdy, nie tylko biegły jest w stanie stwierdzić jaki stan techniczny budynków istnieje obecnie i istniał w chwili złożenia deklaracji. W związku z tym zarzucali naruszenie art. 188 ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium, odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosiło o oddalenie skargi.
Sąd zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta przeprowadzona zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) prowadzi do wniosku, iż brak jest podstaw, aby uznać, iż wydane one zostały z naruszeniem przepisów, czy to prawa materialnego, czy to przepisów postępowania.
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta wydane zostały w nadzwyczajnym trybie wzruszania decyzji ostatecznych regulowanym przepisami Rozdziału 19 – "Uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej" – Ordynacji podatkowej. Nastąpiło to w związku z wystąpieniem podatników z dnia 12 lipca 2007 r. zawierającym żądanie zmiany decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta z dnia [...] wydanej w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości na 2004 r., a to w związku z tym, że jak argumentowali od 2004 r. tylko cześć powierzchni budynków znajdujących się na należącej do nich nieruchomości wykorzystywana jest na prowadzenie działalności gospodarczej. Powyższe determinowało więc zakres orzekania w sprawie organów podatkowych i nie pozostaje bez wpływu na zakres kognicji Sądu dokonującego oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.
W sprawie nie jest sporne, że: 1) B. S. i R. S. są współwłaścicielami z udziałami po ½ zabudowanej działki o pow. 0,999 ha przy ul. P.; 2) podatnicy prowadzą działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej; 3) w dniu 28 maja 2003 r. złożyli informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych sporządzoną 26 maja 2003 r., w której wskazali do opodatkowania przedmioty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, tj. grunty o pow.1.999 m², budynki o pow. 518 m² i budowle o wartości 47.800 zł (w rubryce dotyczącej okoliczności mających wpływ na wymiar podatku stwierdzili, że w marcu 2003 r. ze względu na stan techniczny rozebrany został budynek o pow. 308 m²; 4) w dniu 26 lutego 2004 r. podatnicy złożyli nie podpisaną deklarację podatkową na podatek od nieruchomości na 2004 rok, w której jako przedmioty opodatkowania związane z prowadzeniem działalności gospodarczej podali 1. 999 m² gruntu i 218 m² budynku, natomiast 300 m² budynku zaliczyli do budynków pozostałych (w rubryce dotyczącej danych identyfikujących podatnika zaznaczyli, że deklaracja dotyczy osoby fizycznej, a w rubryce dotyczącej okoliczności powodujących konieczność złożenia deklaracji zaznaczyli, że chodzi o deklarację roczną); 5) danych wynikających z tej deklaracji organ podatkowy nie uwzględnił przy wymiarze podatku od nieruchomości na rok 2004 ustalonym decyzją z dnia [...], doręczoną [...]., która to decyzja wobec niekwestionowania jej przez podatników stała się decyzją ostateczną; 6) wnioskiem z 15 lutego 2007 r. podatnicy wystąpili o zmianę decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2004, powołując się na złożoną deklarację na podatek od nieruchomości na 2004 rok, w której wskazali do opodatkowania m.in. powierzchnię 218 m² budynku związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej i powierzchnię "pozostałego" budynku wynoszącą 300 m²; 7) postanowieniem z dnia 19 marca 2007 r. organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie korekty decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za lata 2004-2006; 8) postanowieniem z dnia 14 czerwca 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie w sprawie; 9) w dniu 13 lipca 2007 r. podatnicy wystąpili z wnioskiem zawierającym żądanie zmiany decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2004 w trybie art. 254 ordynacji podatkowej, albowiem organ opodatkował powierzchnię 518 m² budynku, stosując stawkę podatkową właściwą dla budynków związanych z działalnością gospodarczą, co jest niezgodne ze stanem faktycznym i pozostaje w sprzeczności ze złożoną w dniu 26 lutego 2004 r. deklaracją podatkową; 10) decyzją z dnia [...] organ pierwszej instancji odmówił zmiany decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2004 r.; 11) w odwołaniu od tej decyzji podatnicy argumentowali, że względu natury technicznej stanowiły przyczynę niewykorzystywania 300 m² powierzchni budynku i zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, która to działalność ograniczona została przez podatniczkę do wykorzystywania powierzchni biurowych, zaś przez podatnika do prowadzenia komisu przy ul. S. i biura komisu przy ul. P.; 12) organ odwoławczy nie podzielając zasadności wskazanych zarzutów odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W kontekście wskazanych okoliczności stanu sprawy, trybu postępowania, w którym wydana została zaskarżona decyzja oraz zarzutów skargi, brak jest podstaw, aby wywodzić, że odmowa zmiany decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2004 r. nastąpiła z naruszeniem przepisów obowiązującego prawa.
Na wstępie podkreślić należy, iż uruchomienie trybu postępowania regulowanego przepisami Rozdziału 19 Ordynacji podatkowej może nastąpić tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy decyzja ostateczna stanowiąca przedmiot postępowania w sprawie jej zmiany lub uchylenia nie jest dotknięta kwalifikowana wadą prawna uzasadniająca wszczęcie postępowania w sprawie jej nieważności lub wznowienia postępowania. W sprawie stanowiącej przedmiot orzekania Sądu, ponad wszelką wątpliwość wskazany warunek się ziścił. Decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...], o zmianę której wystąpili skarżący jest decyzją ostateczną i nie jest decyzją dotkniętą kwalifikowaną wadą prawną uzasadniającą wszczęcia alternatywnych nadzwyczajnych trybów postępowania. Tym samym za niezasadny uznać należy zarzut skargi naruszenia art. 240 § 1 pkt 5, czy też art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Wbrew zarzutom skargi, w sprawie nie ziściła się żadna z enumeratywnie wskazanych tymi przepisami przesłanek, które uzasadniałyby, czy to wznowienie postępowania zakończonego decyzją wymiarową z [...], czy to stwierdzenie jej nieważności.
W przedmiotowej sprawie zastosowanie miał art. 254 § 1 Ordynacji podatkowej. Stanowi on, iż decyzja ostateczna ustalająca lub określająca wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres, może być zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji. Z przepisu tego wynika więc, że regulowana nim możliwość zmiany decyzji ostatecznej odnosi się do decyzji: wymiarowej; wymierzającej podatek za dany okres; której możliwość zmiany wynika z przepisów prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji i regulujących skutki zmiany okoliczności faktycznych w odniesieniu do wysokości podatku.
Ponad wszelką wątpliwość, na gruncie prawa materialnego, przepisem regulującym wpływ zmiany okoliczności faktycznych na wysokość zobowiązania podatkowego za dany okres, jest art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.). Stanowi on, iż jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie. Podkreślenia przy tym wymaga, że jak wynika z ust. 6 art. 6 ustawy o zdarzeniu, o którym mowa w ust. 3, osoby fizyczne są zobowiązane poinformować właściwy organ podatkowy składają informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia. W kontekście stanu faktycznego sprawy podkreślić należy również znaczenie art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w rozumieniu którego gruntami, budynkami i budowlami związanym i z prowadzeniem działalności gospodarczej są grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
W sprawie stanowiącej przedmiot orzekania Sądu kwestią sporną jest zagadnienie zaistnienia zmiany okoliczności faktycznych mających wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2004 r. Wbrew zarzutom skargi, organy podatkowe trafnie i słusznie przyjęły, że wskazana przesłanka zmiany decyzji ostatecznej w przedmiotowej sprawie się nie ziściła.
Zarzut naruszenia art. 120, art. 121, art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej polegający na zaniechanie podjęcia działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy uznać należy za chybiony z następujących względów.
Ciężar dowodu, że przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych (art. 1a ust. 1 pkt 3 in fine ustawy o podatkach i opłatach lokalnych) spoczywa na podatniku, albowiem z fakty tego wywodzi on określone skutki prawne w postaci niższego opodatkowania posiadanej nieruchomości. Z akt sprawy nie wynika, aby dowód tego rodzaju skarżący przeprowadzili. Brak jest również podstaw, aby wywodzić, że organy podatkowe, zaniechały podjęcia w tym zakresie niezbędnej inicjatywy dowodowej. Przeciwnie, pismem z dnia 3 stycznia 2008 r. SKO wystąpiło do podatników o przedstawienie dokumentów potwierdzających, że w latach 2004 – 2006 powierzchnia 300 m² budynku znajdującego się na działce nr [...] nie była i nie mogła być wykorzystywana do prowadzeni a działalności gospodarczej ze względów technicznych. Skarżący, w odpowiedzi na to wezwanie dokumentów takich nie przedstawili, a organy podatkowe nie zostały powiadomione przez organy nadzoru budowlanego, w trybie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2002 r. w sprawie informacji podatkowych, o wydaniu określonych decyzji.
Podkreślenia przy tym wymaga, że pojęcie "względy techniczne", o którym mowa w art. 1a ust. 12 pkt 3 ustawy zakresem swojego normowania nie obejmuje technologicznych, ekonomicznych, jak również finansowych przyczyn braku możliwości wykorzystywania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej. Ma normatywny kontekst determinowany kryteriami formalnymi właściwymi dla przepisów ustawy Prawo budowlane. "Względy techniczne", w rozumieniu ustawy, to takie, które mają więc tego rodzaju związek z nieruchomością gruntową lub budowlaną, że ze swej natury nieruchomość ta nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia danej działalności gospodarczej (por. wyrok WSA w Gliwicach z 17 czerwca 2005 r., sygn. akt i SA/Gl 760/04). Tak rozumiana normatywna treść przywołanego przepisu ustawy uzasadnia stanowisko, że zaniechanie prowadzenia działalności gospodarczej, z innych względów niż techniczne, w żadnym razie nie uzasadnia jeszcze zmiany opodatkowania nieruchomości według innych stawek niż związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Istota rzeczy wyraża się w tej mierze, we wskazanej wyżej normatywnej treści pojęcia "względy techniczne", jak również redakcji art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy, na gruncie którego ustawodawca posłużył się koniunkcją – "przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej". Tylko i wyłącznie więc w sytuacji łącznego ziszczenia się stanów faktycznych objętych hipotezą tego przepisu nieruchomość będzie podlegała opodatkowaniu według innych stawek, niż związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Z prezentowanym stanowiskiem koresponduje pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z 16 lutego 2006 r., sygn. akt II FSK 301/05, w świetle którego wyłączenie z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej dotyczy sytuacji, gdy przedmiot ten nie jest i – jednocześnie - nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na zdarzenie niezależne od podatnika, a sytuacja taka będzie miała miejsce w przypadku wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o opróżnieniu bądź o wyłączeniu z użytkowania budynku ze względu na jego zły stan techniczny. Przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą.
W świetle powyższego, gdy skonfrontować wnioski wypływające z analizy przywołanych przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ze stanem faktycznym sprawy, stwierdzić należy, iż ograniczenie przez skarżących prowadzenia działalności gospodarczej do części powierzchni budynków pierwotnie w całości wykorzystywanej do jej prowadzenia nie mieści się w zakresie normatywnej treści pojęcia "względów technicznych" i z całą pewnością nie uzasadnia wniosku, że przedmiotowa nieruchomość nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej.
W kontekście przywołanego wyżej stanu sprawy oraz art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w przedmiotowej sprawie żadnego znaczenia nie ma fakt, że w dniu 26 lutego 2004 r. skarżący złożyli deklarację na podatek od nieruchomości na 2004 r. W tym względzie podkreślić należy, iż tryb ten, (tj. składanie deklaracji), zgodnie z ust. 11 ust. 6 ustawy, zastrzeżony jest tylko i wyłącznie dla wyraźnie i jasno określonej w nim sytuacji, tj. współposiadania przedmiotu opodatkowania przez osoby fizyczne i osoby prawne (w tym jednostki organizacyjne lub spółki nie posiadające osobowości prawnej), która przecież w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła. Ponadto, wskazana deklaracja nie została przez skarżących podpisana. W związku z tym, abstrahując od wyżej już wskazanych okoliczności, w świetle których brak jest podstaw, aby przyjąć, że przedmiotowa nieruchomość nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej, stwierdzić należy, że skoro nie doszło do zrealizowania przez podatników obowiązku określonego w art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, to organy podatkowe były uprawnione do dokonania wymiaru podatku od nieruchomości na podstawie danych wynikających z pierwotnie złożonych informacji, i to chociażby dane te nie odpowiadały rzeczywistemu stanowi rzeczy, co jednak, jak wyżej podniesiono, w sprawie nie wystąpiło.
W związku z powyższym, tj. w związku z niepodpisaniem przez skarżących deklaracji na podatek od nieruchomości na 2004 r. złożonej w dniu 26 lutego 2004 r. nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej.
W tym kontekście za niezasadny uznać należy również zarzut naruszenia art. 187 § 1 i art. 188 ordynacji podatkowej poprzez bezpodstawną odmowę przeprowadzenia dowodu z oględzin przedmiotowej nieruchomości z udziałem biegłego z zakresu budownictwa, w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Dowód z oględzin, czyli innymi słowy naocznia, słusznie uznany został przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze za nieprzydatny do stwierdzenia okoliczności, na którą zamierzali przeprowadzić go skarżący. Z istoty naoczni wynika bowiem, że nie sposób dowodu tego przeprowadzić na okoliczność kondycji przedmiotowej nieruchomości budowlanej w przeszłości, tj. na okoliczność technicznych względów, w wyżej wskazanym rozumieniu tego pojęcia, z powodu których nieruchomość ta nie była i nie mogła być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w jasny, przekonujący i logiczny sposób organ odwoławczy uzasadnił swoje stanowisko w tym względzie. W związku z tym brak jest podstaw, aby wskazany zarzut skargi uznać za zasadny. Tym bardziej, że jak już wyżej wykazano, skarżący nie przeprowadzili dowodu, że przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych (art. 1a ust. 1 pkt 3 in fine ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Na podnoszoną przez siebie okoliczność nie przedstawili dowodu pewnego w postaci decyzji właściwych organów nadzoru budowlanego, z którego wynikałoby, że w latach 2004 – 2006 powierzchnia 300 m² przedmiotowego budynku nie była i nie mogła być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, a jednocześnie organy podatkowe nie uzyskały, w trybie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2002 r. w sprawie informacji podatkowych, od organów nadzoru budowlanego informacji o wydaniu określonych decyzji. Brak jest więc podstaw, aby przyjąć, że przedmiotowa nieruchomość w latach 2004 – 2006 nie była i - jednocześnie – nie mogła być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na zdarzenie niezależne od podatników.
W związku z tym, ze wskazanych wyżej względów stwierdzić należy, że odmowa przeprowadzenia dowodu z oględzin, jako dowodu nieprzydatnego do stwierdzenia danej okoliczności, nie podważa trafności i zasadności stanowiska prezentowanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Nie znajdując również żadnych innych przesłanek, które w rozumieniu art. 145 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniałyby uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, Sąd uznał, że skarga, jako niezasadna podlega oddaleniu.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło