I SA/Lu 199/12
WyrokWSA w Lublinie2012-05-23
Skład orzekający: Halina Chitrosz, Anna Kwiatek, Irena Szarewicz-Iwaniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zobowiązanie podatkowe z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego przedawniło się, jeśli decyzja organu odwoławczego została doręczona po upływie pięcioletniego terminu przedawnienia liczonego od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że zobowiązanie podatkowe z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego przedawniło się. Zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, pięcioletni termin przedawnienia rozpoczął bieg 1 stycznia 2007 r. i upłynął 31 grudnia 2011 r. Decyzja organu odwoławczego, wydana 30 grudnia 2011 r., została doręczona stronie 3 stycznia 2012 r., czyli po upływie terminu przedawnienia. Brak było okoliczności powodujących zawieszenie lub przerwę biegu przedawnienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego marki KIA BESTA. Naczelnik Urzędu Celnego określił zobowiązanie podatkowe, a Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucał m.in. nieprawidłowe ustalenia faktyczne dotyczące klasyfikacji pojazdu. Sąd, mimo że uznał prawidłowość ustaleń organów co do klasyfikacji pojazdu jako osobowego (kod CN 8703), uchylił decyzję z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz, Sędziowie NSA Anna Kwiatek,, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Anna Gilowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 maja 2012 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania M. S. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Z. z dnia [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego.
Z akt sprawy wynika, że M. S. dnia 20 kwietnia 2006r. zakupił na terytorium Niemiec samochód marki KIA BESTA, rok produkcji 1998.
Postępowanie podatkowe wobec M. S., z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki KIA BESTA nr VIN: [...], zostało wszczęte przez Naczelnika Urzędu Celnego w Z. postanowieniem z dnia [...] Podstawą do wszczęcia postępowania były dokumenty przekazane przez: Starostwo Powiatowe w B. dot. przedmiotowego samochodu oraz art. 81 ust. 1, pkt. 1 i 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 z późn. zm.).
Na podstawie zebranego materiału dowodowego, w tym oględzin spornego samochodu, Naczelnik Urzędu Celnego w Z. zaklasyfikował powyższy samochód jako osobowy i decyzją z dnia 24 listopada 2011r. określił stronie zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego tego samochodu. Wobec tego, iż podatnik nie był w stanie określić dokładnej daty przemieszczenia pojazdu do Polski, jako datę powstania obowiązku podatkowego przyjęto datę przeprowadzenia badania technicznego (w tym dniu samochód znajdował się już na terytorium Polski).
W odwołaniu od powyższej decyzji M. S. zarzucił, że oględziny samochodu zostały dokonane bez udziału rzeczoznawcy samochodowego, a dokonane przez funkcjonariuszy celnych ustalenia nastąpiły według ich potrzeb. Jego zdaniem wobec braku informacji od przedstawiciela producenta samochodu organ podatkowy pierwszej instancji dokonał własnej interpretacji stanu faktycznego bez poparcia jej żadnym dowodem.
Dyrektor Izby Celnej utrzymał rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w mocy.
Wskazał, że w toku postępowania M. S. był wzywany do osobistego stawienia się celem przesłuchania w charakterze strony, nie stawił się jednak na przesłuchanie w wyznaczonym terminie. W toku postępowania wezwany został celem przesłuchania w charakterze świadka oraz okazania przedmiotowego samochodu do oględzin A. S.- obecny właściciel pojazdu.
W wyniku oględzin (w dniu 11.10.2011r.) stwierdzono, że przedmiotowy pojazd posiada:
1/ 4 drzwi (tylne drzwi uchylane do góry, boczne drzwi przesuwane z uchwytem do wewnętrznego otwierania, dwoje drzwi przednich),
2/ pojedynczą, zamkniętą przestrzeń wewnątrz dla kierowcy i pasażerów,
3/ 3 miejsca do siedzenia wraz z pasami bezpieczeństwa (kierowca i dwóch pasażerów),
4/ 8 szyb (po 3 szyby po bokach oraz szyba przednia i tylna),
5/ podłogę wyłożoną filcem w przedziale kierowcy i w miejscu dla pasażerów tylnej kanapy,
6/ jednolitą podsufitkę na całej długości pojazdu,
7/ radio CD, górne oświetlenie, popielniczkę, dywaniki w przedziale dla kierowcy i pasażerów
8/ miejsca kotwiące na zamontowanie trzyosobowej kanapy za przednim rzędem siedzeń oraz dwa pasy bezpieczeństwa na ścianach bocznych z tyłu pojazdu,
9/ częściowo tapicerowane boki w części pojazdu za przednim rzędem siedzeń.
Organ wskazał ponadto na twierdzenia A.S. , iż samochód użytkuje do przewozu towarów i w tym celu wymontował tylną kanapę, przy której znajduje się zamocowany środkowy pas bezpieczeństwa.
Następnie organ wskazał na przepisy ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 29, poz. 257 z późn. zm): art. 4 ust. 1 pkt. 5 stanowiący, że opodatkowaniu akcyzą podlega m.in. nabycie wewnątrzwspólnotowe, oraz art. 2 pkt 11 stanowiący, że przez nabycie wewnątrzwspólnotowe rozumie się przemieszczenie wyrobów akcyzowych z terytorium państw członkowskich na terytorium kraju.
Wskazał nadto, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy obowiązek podatkowy w akcyzie powstaje z dniem wykonania czynności podlegających opodatkowaniu, chyba że ustawa stanowi inaczej, przy czym podatnikami są osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują czynności podlegających opodatkowaniu (art. 11 ust. 1 ww. ustawy).
Zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju a podatnikami (art. 80 ust. 2 pkt. 2 ustawy o podatku akcyzowym), są podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego. Obowiązek podatkowy w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego powstaje z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jako właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym (art. 80 ust. 3 pkt 3 ustawy).
Dalej organ wskazał, że podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych niezarejestrowanych na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym - w myśl art. 81 ust. 1 pkt. 1 i 2 - obowiązane są po przywozie na terytorium kraju złożyć deklarację uproszczoną do właściwego naczelnika urzędu celnego w terminie 5 dni, licząc od dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego oraz dokonać zapłaty akcyzy nie później niż z chwilą rejestracji tego pojazdu w kraju.
Właściciel pojazdu sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej jest obowiązany zarejestrować pojazd na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia jego sprowadzenia - art. 71 ust 7 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. nr 98, poz. 602 z późn. zm.).
W myśl art. 3 ust 2 ustawy o podatku akcyzowym do celów poboru akcyzy i obowiązku oznaczania znakami akcyzy w imporcie oraz w dostawie i nabyciu wewnątrzwspólnotowym stosuje się klasyfikacje wyrobów akcyzowych w układzie odpowiadającym Scalonej Nomenklaturze (CN).
Klasyfikacja towarów w Scalonej Nomenklaturze (CN) zgodna z Rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L 256 z 07.09.1987, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 2, t. 2, str. 382, z późn. zm.) podlega warunkom określającym zasady, na których jest oparta oraz ogólne reguły zapewniające jednolitą interpretację, co oznacza, że dany towar jest zawsze klasyfikowany do jednej i tej samej pozycji lub podpozycji, z wyłączeniem wszystkich innych, które mogłyby być brane pod uwagę.
Stosownie do wyjaśnień taryfy pozycja 8703 obejmuje samochody i inne pojazdy mechaniczne różnego typu przeznaczone zasadniczo do przewozu osób łącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi. Pojazdy z niniejszej pozycji mogą być wyposażone w silnik dowolnego typu (tłokowy wewnętrznego spalania, elektryczny, turbinę gazową itp). W rozumieniu pozycji 8703 określenie "samochody osobowo-towarowe" oznacza samochody przeznaczone do przewozu najwyżej 9 osób (wraz z kierowcą), których wnętrze może być używane bez zmiany konstrukcji do przewozu zarówno osób jak i towarów. Oznacza to, iż podstawowym, najważniejszym, ale nie jedynym ich przeznaczeniem jest przewóz osób.
W ocenie organu, mając na względzie przeprowadzone oględziny spornego samochodu, analiza cech pojazdu wskazuje, że niewątpliwie posiada szereg cech charakterystycznych dla pojazdów zaliczanych do kodu CN 8703, takich jak między innymi: obecność tylnych okien wzdłuż bocznych paneli, jak i okna na tylnych drzwiach samochodu, wyposażenie całego wnętrza kabiny świadczące o przeznaczeniu do przewozu pasażerów, oświetlenie sufitowe kabiny pasażerskiej i części towarowej. Jednocześnie pojazd w dniu przeprowadzenia oględzin pozbawiony był niektórych cech charakterystycznych, wymienionych w notach wyjaśniających - jak tylne rzędy siedzeń.
Podkreślono, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuję, że samochód zakupiony przez stronę posiadał 6 miejsc siedzących, o czym świadczy zapis w dokumencie identyfikacyjnym samochodu stanowiącym załącznik do zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym nr [...] z dnia 21 kwietnia 2006r., oraz zawarte w protokole oględzin stwierdzenie A. S., z którego wynika, że samochód użytkuje do przewozu towarów i w tym celu wymontował tylną kanapę, przy której znajduje się zamocowany środkowy pas bezpieczeństwa. W ocenie organu, o fakcie, że samochód jest przeznaczony do przewozu 6 osób świadczy również to, iż podczas oględzin stwierdzono miejsca kotwiące na zamontowanie trzyosobowej kanapy za przednim rzędem siedzeń oraz dwa pasy bezpieczeństwa na ścianach bocznych z tyłu pojazdu.
Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił jednocześnie, iż zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu, zgodnie z art. 83. ust. 1. pkt. 1, lit. a, b, ustawy z dnia 20.06.1997r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. Nr 108 z 2005r. poz. 908 ze zm.), ma moc wiążącą w stosunku do stanu technicznego pojazdu, pod kątem spełniania warunków określonych w art. 66 ustawy Prawo o ruchu drogowym, jednak nie ma mowy, iż określenie rodzaju pojazdu (stwierdzenie czy jest to pojazd osobowy czy ciężarowy) leży w kompetencji stacji diagnostycznej. Znajdujący się w w/w dokumentach zapis, iż przedmiotowy pojazd jest samochodem ciężarowym może być traktowany jedynie w odniesieniu do sposobu jego wykorzystania, a nie w odniesieniu do konstrukcji pojazdu, która zgodnie z postanowieniami Taryfy Celnej jest typowa dla samochodów osobowo- towarowych.
Na potrzeby postępowania podatkowego w zakresie klasyfikacji taryfowej wiążące są postanowienia dotyczące Nomenklatury Scalonej.
W ocenie Dyrektora Izby Celnej całość zgromadzonego materiału pozwala na potwierdzenie, że pojazd w momencie pierwszego badania technicznego przed rejestracją w kraju, a po nabyciu wewnątrzwspólnotowym był samochodem osobowym przeznaczonym do przewozu 6 osób wraz z kierowcą. Późniejsze przeróbki i przystosowanie przez właściciela pojazdu do celów prowadzonej działalności gospodarczej nie mają znaczenia w przedmiotowej sprawie.
Odnosząc się do zarzutów odwołania podniesiono, iż strona nie skorzystała z możliwości wzięcia udziału w oględzinach, dlatego nieuprawnionym jest zarzut, że funkcjonariusze celni przeprowadzając oględziny samochodu dokonali ustaleń według własnych potrzeb.
Wzięto zostało pod uwagę pismo M. S. z dnia 27 grudnia 2011r. w którym twierdził, że o ciężarowym charakterze samochodu świadczą: zagraniczna karta pojazdu, zagraniczny dowód rejestracyjny oraz, że po sprowadzeniu samochodu do kraju przedstawił dokumenty pojazdu w Urzędzie Celnym w Z. i uzyskał informację, że samochód nie podlega akcyzie.
Organ przyznał, że w niniejszej sprawie występuje dysonans między regulacjami wynikającymi z przepisów o podatku akcyzowym i z przepisów prawa o ruchu drogowym. Implikuje to stosowanie przez organy podatkowe przepisów klasyfikujących wyroby akcyzowe w układzie odpowiadającym Scalonej Nomenklaturze (CN), a nie na podstawie przepisów o ruchu drogowym - co wynika wprost z treści art. 3 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym, który stanowi, iż do celów poboru akcyzy i obowiązków oznaczania znakami akcyzy w imporcie oraz w dostawie i nabyciu wewnątrzwspólnotowym stosuje się klasyfikację wyrobów akcyzowych w układzie odpowiadającym Scalonej Nomenklaturze (CN).
W odniesieniu do twierdzeń strony, iż samochód posiada na stałe zamontowany panel oddzielający część pasażerską od towarowej i nie posiada punktów kotwiących do zamontowania siedzeń ani pasów bezpieczeństwa organ podniósł, iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje, że sporny samochód nie posiada panelu oddzielającego część osobową od części towarowej, posiada natomiast punkty kotwiące i pasy bezpieczeństwa w tylnej części samochodu. Świadczy o tym protokół oględzin pojazdu i załączona do niego dokumentacja fotograficzna.
Na powyższą decyzję M. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że pojazd nabyty przez niego 20 kwietnia 2006 roku, zakupił jako ciężarowy, co wynikało z umowy zakupu, książki pojazdu oraz wpisu o użytkowaniu w niemieckiej Karcie Pojazdu przez dwóch poprzednich właścicieli. Wskazał, że okazane przez niego dokumenty w Urzędzie Celnym w Z. również nie budziły wątpliwości, iż w stosunku do tego pojazdu strona nie ma obowiązku zapłaty akcyzy. Dnia 5 maja 2006 roku pojazd został zarejestrowany jako ciężarowy. Wyjaśnił przy tym, że zakupiony pojazd posiadał przegrodę pomiędzy częścią osobową a częścią ładowną, część ładowna była więc oddzielona, a samochodu używał do przewozu towarów w prowadzonym wspólnie z żoną gospodarstwie rolnym. Dnia 7 czerwca 2008r. sprzedał samochód jako ciężarowy, bez żadnych zmian konstrukcyjnych w stosunku do stanu przy zakupie.
Skarżący zwrócił uwagę, iż oględzin samochodu organ dokonał pięć lat po zakupie i trzy i pół roku po zakupie przez nowego właściciela, a funkcjonariusze celni nie wzięli pod uwagę kilkuletniego użytkowania pojazdu przez nowego właściciela i możliwości dokonania zmian. Możliwość zamontowania ławki-siedzenia nie zmienia, jego zdaniem, przeznaczenia pojazdu, ani jego cech konstrukcyjnych.
Podnosił, że aby pojazd opodatkować podatkiem akcyzowym musi on być przeznaczony zasadniczo do przewozu osób. Pojazd KIA BESTA spełnia wszelkie warunki auta ciężarowego – posiada na stałe zamontowany panel - przegrodę, dzieląca auto na część pasażerska i ładunkową, w proporcji: 1/3 część długości osobowa, 2/3- część ładunkowa. Szyby w części ładunkowej są nieotwieralne, posiadają montowane fabrycznie metalowe poprzeczki zabezpieczające, brak jest miejsc kotwiących tylny rząd siedzeń i pasów bezpieczeństwa. Proporcja ładowności do ładowności osobowej przesądza, zdaniem skarżącego, o przeznaczeniu auta zasadniczo do przewozu towarów, co wiąże się z nie podleganiem akcyzie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.) - w skrócie ppsa. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję m.in., jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) upsa.
Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 upsa, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W odniesieniu do zarzutów skargi, stwierdzić należało, że nie są one uzasadnione.
Zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym, która to ustawa ze względu na moment powstania obowiązku podatkowego miała w sprawie zastosowanie, akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terenie kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, zarówno nowe jak i używane. Podatnikami akcyzy od samochodów osobowych są importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego (art. 80 ust. 2 pkt 2 ustawy), a obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów osobowych powstaje z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym (art. 80 ust. 3 pkt 3 ustawy). Podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych, niezarejestrowanych na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, są obowiązane po przywozie na terytorium kraju złożyć deklarację uproszczoną do właściwego naczelnika urzędu celnego w terminie 5 dni, licząc od dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego oraz dokonać zapłaty akcyzy nie później niż z chwilą rejestracji tego pojazdu w kraju (art. 81 ust. 1 ustawy). Stanowiący integralną część ustawy o podatku akcyzowym Załącznik nr 1 zawiera wykaz wyrobów akcyzowych i wskazuje wśród nich, w poz. 59, samochody osobowe klasyfikowane do kodu CN 8703 tj. pojazdy samochodowe i inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż objęte poz. 8702), włącznie z samochodami osobowo - towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi.
Trafnie przy tym podnosi organ odwoławczy, że do celów poboru akcyzy i obowiązku oznaczania znakami akcyzy w imporcie oraz w dostawie i nabyciu wewnątrzwspólnotowym stosuje się klasyfikację wyrobów akcyzowych w układzie odpowiadającym Scalonej Nomenklaturze CN, zgodną z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (art. 3 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym).
Zgodnie z obowiązującą w dacie powstania obowiązku podatkowego Nomenklaturą CN, wprowadzoną w życie rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1789/2003 z dnia 11 września 2003r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej, klasyfikacja taryfowa pojazdów samochodowych zależna jest od ich cech zewnętrznych oraz głównej funkcji pojazdu wynikającej między innymi z jego budowy i wyposażenia (kryterium klasyfikacji taryfowej w przypadku pojazdów samochodowych są takie cechy zewnętrzne, jak np.: brak okien, tapicerka, punkty mocowania przewożonego towaru; o wyborze właściwej pozycji decyduje główna funkcja pojazdu, która wynika między innymi z jego budowy i wyposażenia oraz przeznaczenia). Klasyfikacja ta podlega określonym i konkretnym warunkom oraz szczegółowym zasadom, których celem jest jej jednolitość, co w konsekwencji umożliwia klasyfikowanie danego towaru zawsze do jednej i tej samej pozycji i podpozycji, z wyłączeniem wszystkich innych (por. treść Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej oraz treść uwag do sekcji i działów Taryfy Celnej).
W związku z powyższym, jak również w związku z zasadą autonomii prawa podatkowego podkreślić należy, że dla grupowania i klasyfikowania pojazdów i nadawania im poszczególnych kodów CN, nie mają znaczenia obowiązujące w systemie prawnym przepisy o ruchu drogowym oraz przepisy w sprawie warunków technicznych, które pojazdy samochodowe powinny spełniać.
W Taryfie Celnej pojazdy samochodowe objęte są działem 87, a między innymi w pozycji 8702 klasyfikowane są pojazdy do przewozu dziesięciu lub więcej osób razem z kierowcą np. autobusy, w pozycji 8703 pojazdy samochodowe i pozostałej pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób włącznie z samochodami osobowo - towarowymi (kombi), zaś w pozycji 8704 pojazdy do transportu towarowego.
Ustalenia faktyczne sprawy powinny zatem zmierzać do stwierdzenia, czy przedmiotowy samochód w momencie powstania obowiązku podatkowego (kwiecień 2006r.) spełniał określone cechy, do ustalenia głównej funkcji pojazdu wynikającej między innymi z jego budowy i wyposażenia.
Z analizy akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organy podatkowe ustalenia faktyczne w sprawie poczyniły na podstawie wszystkich dowodów istotnych dla jej rozstrzygnięcia. W tej mierze podkreślić należy znaczenie dowodów z dokumentów w postaci umowy nabycia przedmiotowego samochodu, dowodu rejestracyjnego tego samochodu, zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym oraz dokumentu identyfikacyjnego przedmiotowy pojazd oraz dowodu z oględzin przedmiotowego samochodu, których przebieg odzwierciedlony został w treści protokołu z tej czynności procesowej (oraz w materiale fotograficznym), do którego strona nie wnosiła żadnych uwag odnośnie przebiegu tej czynności oraz przeprowadzonych na jej podstawie ustaleń.
Według Sądu, ustalenia odnoszące się do istoty sprawy przeprowadzone na podstawie zgromadzonych dowodów, ocenionych w sposób korespondujący z dyrektywą wyrażoną w art. 191 Ordynacji podatkowej, uznać należy za prawidłowe, zupełne i kompletne
W ocenie sądu, organy podatkowe prawidłowo, w oparciu dokumenty rejestracyjne pojazdu, dokument identyfikacyjny pojazdu, kartę identyfikacyjną pojazdu, dowód z oględzin przedmiotowego pojazdu z dnia 11 października 2011r. ustaliły, iż przedmiotowy samochód posiada szereg cech samochodu osobowego /CN 8703 / tj. spełnia warunek "zasadniczego przeznaczenia do przewozu osób", która obejmuje również pojazdy wielofunkcyjne.
Należy przy tym zauważyć, iż warunek ten nie dotyczy faktycznego przeznaczenia go przez użytkownika w toku eksploatacji, lecz możliwości jego użytkowania przez abstrakcyjnego użytkownika.
Trafnie w tym kontekście podnosił organ odwoławczy, że określenie "zasadniczo do przewozu osób" nie może być interpretowane w ten sposób, że samochód kwalifikowany do kodu 8703 służy wyłącznie do przewozu osób, bowiem może być także wykorzystywany do przewożenia towarów. Znajduje to potwierdzenie w końcowej części opisu kodu CN 8703, "włącznie z samochodami osobowo - towarowymi (kombi)".
Organy podatkowe w oparciu o ww. dokumenty i w toku oględzin, o terminie których strona była prawidłowo powiadomiona, ustaliły, iż sporny samochód posiada 4 drzwi (tylne drzwi uchylane do góry, boczne drzwi przesuwane z uchwytem do wewnętrznego otwierania, dwoje drzwi przednich), pojedynczą, zamkniętą przestrzeń wewnątrz dla kierowcy i pasażerów, 3 miejsca do siedzenia wraz z pasami bezpieczeństwa (kierowca i dwóch pasażerów), 8 szyb (po 3 szyby po bokach oraz szyba przednia i tylna), podłogę wyłożoną filcem w przedziale kierowcy i w miejscu dla pasażerów tylnej kanapy, jednolitą podsufitkę na całej długości pojazdu, radio CD, górne oświetlenie, popielniczkę, dywaniki w przedziale dla kierowcy i pasażerów, oraz – co istotne: miejsca kotwiące na zamontowanie trzyosobowej kanapy za przednim rzędem siedzeń oraz dwa pasy bezpieczeństwa na ścianach bocznych z tyłu pojazdu, częściowo tapicerowane boki w części pojazdu za przednim rzędem siedzeń.
Organ wskazał ponadto na twierdzenia A. S., iż z uwagi na to, że samochód użytkuje do przewozu towarów, to w tym celu wymontował tylną kanapę, przy której znajduje się zamocowany środkowy pas bezpieczeństwa.
W tej sytuacji przyjęcie przez organy podatkowe, iż sporny samochód, którego wygląd i cechy ustalone zostały na podstawie ww. dokumentów wystawionych w związku z jego wewnątrzwspólnotowym nabyciem oraz oględzin, w momencie powstania obowiązku podatkowego był samochodem przeznaczonym zasadniczo do przewozu osób – kod CN 8703 prawa nie narusza.
Nie będąc jednak, stosownie do art. 134 § 1 ppsa, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną Sąd stwierdza, że decyzję będącą przedmiotem skargi należy wyeliminować z obrotu prawnego, bowiem z akt podatkowych sprawy okazanych Sądowi wynika, że zobowiązanie podatkowe, którego ona dotyczy, przedawniło się.
W art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku akcyzowym ustawodawca zdecydował, że nabycie wewnątrzwspólnotowe podlega opodatkowaniu akcyzą. Natomiast w art. 80 tej ustawy zawarł szczególne regulacje dotyczące samochodów osobowych. Przepis ust. 1 tego artykułu stanowi, że akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. W ust. 2 art. 80 wskazany został krąg podmiotów będących podatnikami akcyzy, zaś w ustępie 3 określił moment powstania obowiązku podatkowego w akcyzie od samochodów. W przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego obowiązek ten powstaje z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym (pkt 3).
Jako moment dokonania czynności nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu KIA BESTA zasadnie, mając na względzie datę zakupu (20 kwietnia 2006r.) i datę przeprowadzonego badania technicznego (21 kwietnia 2006r.) przyjęto jako datą powstania obowiązku podatkowego dzień 21 kwietnia 2006r. – moment, kiedy bez wątpienia samochód znajdował się w dyspozycji strony i został przemieszczony na terytorium Polski. Jak wskazał organ, podmiot dokonujący nabycia wewnatrzwspólnotowego samochodu osobowego jest zobowiązany po przywozie na terytorium kraju złożyć deklarację uproszczoną do właściwego naczelnika urzędu celnego w terminie 5 dni, licząc od dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego, dokonując zapłaty akcyzy nie później niż w momencie rejestracji pojazdu w kraju (art. 81 ust. 1 pkt 1 i 2).
Skoro zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego powstaje z chwilą zaistnienia określonych okoliczności, z którymi przepisy prawa podatkowego wiążą powstanie takiego zobowiązania (art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej), to w sprawie niniejszej ma zastosowanie pięcioletni termin przedawnienia określony w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej liczony od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Upływ czasu powoduje wygaśnięcie zobowiązania bez względu na to, czy toczy się postępowanie podatkowe. W odniesieniu do zobowiązań podatkowych powstających z mocy samego prawa, wskutek zaistnienia określonego przepisami prawa zdarzenia - art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, sam upływ terminu przedawnienia powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego bez względu na to czy postępowanie podatkowe się toczy, czy też nie, czy znajduje się w fazie przed organem pierwszej, czy drugiej instancji, czy wreszcie decyzja stała się ostateczna. (II FSK 1594/08)
Pięcioletni okres przedawnienia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu KIA BESTA, o którym mowa w art. 70 Ordynacji podatkowej, który rozpoczął swój bieg z dniem 1 stycznia 2007 r. (to jest od pierwszego dnia od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku) upłynął 31 grudnia 2011 r.
Pięcioletni termin przedawnienia zobowiązania podatkowego ulega przerwaniu lub zawieszeniu w wypadkach enumeratywnie wymienionych w art. 70 Ordynacji podatkowej. Nie ma wśród nich zdarzenia w postaci doręczenia stronie decyzji przez organ pierwszej instancji. Oznacza to, że wspomniane zdarzenie nie wpływa w żaden sposób na bieg terminu przedawnienia. Należy bowiem wskazać, iż zobowiązanie podatkowe przedawnia się jeżeli termin przewidziany w art. 70 Ordynacji podatkowej upłynął przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy (zob. uchwała NSA w Warszawie z dnia 6 października 2003 r., FPS 8/03, ONSA 2004, nr 1, poz. 7; wyrok NSA w Warszawie z dnia 6 listopada 2003r., III SA 3066/01, Monitor Podatkowy 2004, nr 3, poz. 42; wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 września 2004r., III SA 1531/03, LEX nr 161007).
Decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy określony przez Naczelnika Urzędu Celnego w Z. wymiar podatku akcyzowego została wydana dnia 30 grudnia 2011r.
Wskazać jednak należy na treść art. 212 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia, za wyjątkiem nie mającym zastosowania w sprawie. Zwrot, iż organ podatkowy jest związany, sugeruje pełne konsekwencje zarówno w znaczeniu powstałych obowiązków, jak i uprawnień.
Data wydania decyzji informuje, iż w dniu tym sporządzona została decyzja, a zatem wyrażony został akt woli organu podatkowego w indywidualnej sprawie podatkowej. Data wydania pozwala ustalić, w jakim stanie prawnym i faktycznym zapadło rozstrzygnięcie w sprawie. Podkreślić jednak należy, że nie będzie to data równoznaczna z tą, od której organ i strony będą związani decyzją. Związanie bowiem organu podatkowego własną decyzją wywołuje skutki prawne dopiero w chwili wprowadzenia jej do obrotu prawnego, tzn. z chwilą doręczenia decyzji stronie (wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2000 r., I SA/Wr 613/98, LEX nr 43034).
W dacie doręczenia stronie decyzji - wchodzi ona do obrotu prawnego jako akt administracyjny załatwiający konkretną sprawę indywidualnego podmiotu.
Decyzja organu odwoławczego, wydana 30 grudnia 2011r., została doręczona stronie 3 stycznia 2012r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji (k.73), to jest po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Organ odwoławczy ferując zaskarżoną decyzję nie wskazał jednocześnie na żadne okoliczności faktyczne, które powodowałyby zawieszenie lub przerwę biegu przedawnienia. Przyjąć więc należało, że z uwagi na upływ 5-letniego terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, wydana ona została w warunkach przedawnienia.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit ."a" ustawy - ppsa, zaskarżoną decyzję, jako wydaną z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, należało uchylić.
Orzeczenie o wykonalności orzeczenia uzasadnia art. 152 ppsa.
-----------------------
13
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło