I SA/Lu 200/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Fita po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. J. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 kwietnia 2016 r. przyznającego J. J. prawo pomocy poprzez zwolnienie go od każdej opłaty sądowej ponad kwotę 100 złotych i odmawiającego przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych p o s t a n a w i a utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z 21 kwietnia 2016 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Lublinie przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie go od każdej opłaty sądowej ponad kwotę 100 (sto) złotych i jednocześnie odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że referendarz sądowy po analizie wniosku stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie w całości. Jak wskazał referendarz sądowy skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, [...] pełnoletnich dzieci oraz wnukiem. Rodzina utrzymuje się z renty oraz wynagrodzenia za pracę skarżącego (razem [...] zł netto) oraz uprawy gospodarstwa rolnego o pow. 4,54 ha fiz. Uwzględniając zatem wysokość wpisu od skargi (500 zł) w zestawieniu z sytuacją finansową strony referendarz uznał, że zasadnym jest pokrycie kosztów postępowania jedynie w części przekraczającej kwotę 100 zł z budżetu państwa. W ustawowym terminie skarżący, złożył sprzeciw od opisanego wyżej orzeczenia, wskazując, że podał swoje dochody, które - jego zdaniem - uprawniają do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 260 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.", w brzmieniu znajdującym zastosowanie do spraw, w których skargi wniesiono po dniu 14 sierpnia 2015 r.), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. W dalszej kolejności wskazać trzeba, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, czyli stosownie do art. 245 § 2 p.p.s.a. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, następuje gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W rozpatrywanej sprawie, w ocenie Sądu, referendarz sądowy prawidłowo uznał, że nie zachodzą przesłanki warunkujące przyznanie stronie prawa pomocy w szerszym niż orzeczony zakresie, tj. poprzez całkowite zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Prawo pomocy jest prawem ludzi ubogich, umożliwiającym realizację prawa do sądu osobom najbiedniejszym, z przyczyn losowych rzeczywiście nieposiadającym żadnych lub dostatecznych środków na opłacenie kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2014 r., II GZ 336/14). Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, [...] pełnoletnich dzieci oraz wnukiem. Rodzina utrzymuje się z renty oraz wynagrodzenia za pracę skarżącego (razem [...] zł netto) oraz uprawy gospodarstwa rolnego o pow. 4,54 ha fiz. Uwzględniając zatem z jednej strony wysokość należnego obecnie wpisu (500 zł) jak i pozostałych wskazanych w zaskarżonym postanowieniu kosztów postępowania, z drugiej zaś wysokość oraz źródła dochodu rodziny zasadnym było zwolnienie skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych w części przekraczającej każdorazowo 100 zł. Sąd dokonując obecnie oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia nie znalazł okoliczności uzasadniających przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym bądź szerszym niż określone w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się do kwestii ustanowienia pełnomocnika profesjonalnego wskazać należy, że zgodnie z art. 6 p.p.s.a. Sąd powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań, a według art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany granicami skargi. Podkreślić również trzeba, że odmowa przyznania prawa pomocy nie pozbawia skarżącej możliwości złożenia kolejnego wniosku w tym przedmiocie na dalszym etapie postępowania. Podsumowując zdaniem Sądu zgodzić się należy z oceną dokonaną przez referendarza sądowego w zaskarżonym postanowieniu, tym bardziej, że w rozpatrywanym sprzeciwie skarżący nie zaprezentował żadnych nowych argumentów czy też wyjaśnień, które mogłyby rzutować na podjęte przez Sąd rozstrzygnięcie. Zważywszy, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie działając na podstawie art. 260 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł, o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy.