I SA/Lu 204/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od zaległości podatkowych p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca A. N. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w kwocie 500 zł, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając go podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem i 5-letnią córką. Zaznaczyła, że jej mąż jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Ona również nie posiada żadnego dochodu. Prowadzona przez nią działalność gospodarcza na chwilę obecną jest zawieszona z uwagi na jej nierentowność. Wskazała, że "obecnie utrzymuje nas babcia". Majątek strony stanowi jedynie dom drewniany o pow. 50 m2, pokryty papą. Następnie w odpowiedzi na wezwanie do złożenia wyjaśnień dotyczących swojej sytuacji materialnej i finansowe strona oświadczyła, że babcia nie pozostaje z rodziną skarżącej we wspólnym gospodarstwie domowym i nie zna wysokości jej dochodów. Wskazała, że jej pomoc polega na ugotowaniu zupy czy zaopiekowaniu się dzieckiem. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, o ile wykaże, czyli przedstawi w sposób przekonywujący, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przywołanej powyżej regulacji wynika, że to strona ma przekonać sąd (referendarza sądowego), że znajduje się w wyżej opisanej sytuacji, która uniemożliwia poniesienie jej kosztów postępowania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienia NSA z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt FZ 360/04, niepubl.). Natomiast w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2010 r., sygn. akt I FZ 428/10, niepubl. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że pomimo nieokreślenia przez ustawodawcę, jakimi względami należy kierować się przy ocenie informacji i oświadczeń strony, sąd ma prawo uznać za niewiarygodne informacje i oświadczenia strony, jeżeli ocena ta będzie opierała się na logicznej i przejrzystej argumentacji, wspartej doświadczeniem życiowym, z której jasno będzie wynikało, jakie twierdzenia strony sąd uznał za nieprawdziwe i z jakich powodów. Oceniając wniosek strony skarżącej w aspekcie wskazanych wyżej kryteriów, należy stwierdzić, że nie zasługuje on na uwzględnienie. W niniejszej sprawie istnieją bowiem wątpliwości, których strona nie usunęła, a tym samym brak jest podstaw do uznanie, że spełnione zostały warunki udzielenia żądanego zwolnienia. Jak już wskazano na wstępie, to na stronie ciąży obowiązek wykazania w sposób wyczerpujący i wiarygodny przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Wobec tego, pochodzące od niej informacje powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne i rzetelne, by możliwa była kompleksowa ocena jej rzeczywistej kondycji finansowej. Te natomiast udzielone przez stronę skarżącą nie tworzą jasnego obrazu jej zdolności płatniczych. Mianowicie, jak wynika z akt sprawy, wnioskująca jest osobą nieposiadającą żadnego źródła dochodu (prowadzona przez nią działalność gospodarcza została zawieszona). Bez dochody pozostaje również jej mąż, który posiada statut osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Jak wskazała skarżąca w rubryce nr 5 urzędowego formularza wniosku, trzyosobową rodzinę utrzymuje babcia. Jednakże wobec żądania wyjaśnienie sytuacji dochodowej babci skarżącej, twierdzeń tych nie podtrzymała. Wskazała zaś, że pomoc babci dla rodziny polega wyłącznie na "ugotowaniu zupy czy zaopiekowaniu się dzieckiem". Już samo to pozwala uznać twierdzenia skarżące za niewiarygodne. Z przedstawionej bowiem przez stronę sytuacji wynika, że ponosi ona koszty funkcjonowania rodziny nie posiadając przy tym żadnych źródeł dochodu. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżąca ponosi koszty zużycia energii elektrycznej, wody oraz odprowadzenia ścieków. Dodatkowo ponosi koszty utrzymania dziecka oraz uiszcza zaległe należności celne. To zaś jednoznacznie wskazuje na nadwyżkę ponoszonych wydatków nad deklarowanymi dochodami, co z kolei uprawnia do kategorycznego stwierdzenia, że skarżąca nie ujawniła źródeł utrzymania swojej rodziny. Nie można bowiem nie mając żadnych dochodów, funkcjonować i regulować zobowiązań. Przedstawione okoliczności, wskazują, że oświadczenie skarżącej o jej sytuacji dochodowej jest niepełne, nierzetelne i zupełnie nie odzwierciedla jej rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych. Zestawienie dochodów rodziny skarżącej (0 zł) z wysokością niezbędnych kosztów utrzymania trzyosobowej rodziny jednoznacznie bowiem świadczy, że skarżąca uzyskuje dochody, których nie wykazała. Mając na uwadze wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.