I SA/Lu 209/12

I SA/Lu 209/12 POSTANOWIENIE Dnia 19 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wiesława Achrymowicz po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2013 r. . na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2005 r. w zakresie prawa pomocy postanawia odmówić zmiany postanowienia z dnia 26 września 2012 r. I SA/Lu 209/12 UZASADNIENIE Skarżący, na etapie złożenia skargi, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 26 września 2012 r. sąd odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowienie z dnia 26 września 2012 r. jest prawomocne, bowiem zażalenie na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem z dnia 21 grudnia 2012 r. sygn. akt I FZ 531/12 (k. 53, 71 akt sądowych). W dalszym toku postępowania sądowego, w związku z obowiązkiem uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej ( 830 zł, k. 154 akt sądowych) skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podał, że sam prowadzi gospodarstwo domowe. Z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskuje kwotę 375 zł brutto miesięcznie. Jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym na dziecko w kwocie 2.000 zł miesięcznie, sądownie zasądzonym. Wysokość alimentów została zasądzona kiedy prowadził działalność gospodarczą. Obecnie zamierza wystąpić o zmniejszenie kwoty alimentów. Nie prowadzi już działalności gospodarczej. W utrzymaniu pomaga mu rodzina, znajomi. Nie ma oszczędności. Nie ma ruchomości. Ma nieruchomość rolną o powierzchni 8,5 ha, obciążoną zabezpieczeniem na kwotę około 30 milionów zł. Sąd rozpatruje ten kolejny wniosek skarżącego w rezultacie sprzeciwu od postanowienia referendarza z dnia 25 października 2013 r. (k. 163). Wniesienie sprzeciwu powoduje, iż traci moc postanowienie nim objęte. Sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd. Stanowi o tym art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.12.270 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.). Wniosek skarżącego, w którym ponownie domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych należy kwalifikować, jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia z dnia 26 września 2012 r. w rozumieniu art. 165 p.p.s.a. Taka zmiana prawomocnego postanowienia, które nie kończy postępowania w sprawie, jest dopuszczalna jedynie wskutek zmiany okoliczności sprawy. U podstaw prawomocnego postanowienia z dnia 26 września 2012 r. została ustalona sytuacja życiowa, rodzinna, materialna skarżącego, w której skarżący otrzymywał minimalne wynagrodzenie, pozwalające na skromne utrzymanie - 1150 zł miesięcznie. Był obciążony obowiązkiem alimentacyjnym na dziecko w kwocie 2.000 zł miesięcznie, sądownie zasądzonym. Wysokość alimentów została zasądzona kiedy prowadził działalność gospodarczą. Zamierzał wystąpić o zmniejszenie kwoty alimentów. Nie prowadził już działalności gospodarczej. W utrzymaniu pomagali mu rodzina i znajomi. Nie miał oszczędności ani ruchomości. Miał nieruchomość rolną o powierzchni 8,5 ha, obciążoną zabezpieczeniem na kwotę około 30 milionów zł. Zeznań podatkowych z ostatnich dwóch lat nie miał, bo nie uzyskiwał dochodów. Nie miał rachunku bankowego. Wynajmował mieszkanie w L. za utrzymanie mieszkania w dobrym stanie. Koszty koniecznego utrzymania obejmowały energię elektryczną - ok. 100 zł miesięcznie, wyżywienie - ok. 300 zł miesięcznie, czynsz z opłatami - ok. 400 zł miesięcznie. Porównanie sytuacji życiowej, materialnej skarżącego, jaka istniała na etapie składania skargi z tą, jaka istnieje obecnie, prowadzi do wniosku, że skarżący nie wykazał okoliczności, które mogłyby uzasadniać zmianę dotychczasowego stanowiska w kwestii prawa pomocy. Sąd, rozpatrujący ponowny wniosek skarżącego, nie podziela wiarygodności twierdzeń skarżącego o jego sytuacji materialnej, zważywszy na poziom nadwyżki podawanych wydatków w skali miesiąca nad poziomem podawanych środków finansowych uzyskiwanych miesięcznie. Skarżący nie wykazał, nie wyjaśnił źródeł środków na systematyczne pokrywanie tej nadwyżki wydatków. Twierdził z jednej strony, że czas ostatnich lat to czas, w którym nie uzyskiwał żadnych środków finansowych i dlatego nie składał zeznań podatkowych. Z drugiej strony twierdził, że dopiero zamierza wystąpić o zmianę wysokości obowiązku alimentacyjnego. Na tym etapie należy wnosić, że skoro pomimo opisywanego pogorszenia sytuacji materialnej skarżący nie wystąpił i nie uzyskał w rzeczywistości zmiany wysokości obowiązku alimentacyjnego, to w jego własnej ocenie dysponuje środkami by pokrywać konieczne wydatki na utrzymanie oraz by wykonywać obowiązek alimentacyjny. Należy wnosić w tych okolicznościach, że brak konkretnych, niezwłocznych działań ze strony skarżącego w zakresie obniżenia wysokości obowiązku alimentacyjnego jest wynikiem takiej rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącego, która pozwala wywiązać się z obowiązku alimentacyjnego we wskazanej kwocie, obok ponoszenia kosztów koniecznego utrzymania. Innych powodów odstąpienia od inicjatywy dla obniżenia obowiązku alimentacyjnego skarżący nie wskazał. Taka postawa skarżącego wprost wskazuje, że w rzeczywistości znajduje się w sytuacji materialnej, w której uzyskuje czy posiada wyższe kwoty środków finansowych niż to wykazuje przy ubieganiu się o przyznanie prawa pomocy w tym postępowaniu sądowym. Analizując twierdzenia skarżącego na gruncie zasad logiki i doświadczenia życiowego należy wyprowadzić wniosek, że nadal nie przedstawił swojej sytuacji materialnej, poziomu uzyskiwanych środków finansowych, w sposób wyczerpujący, odpowiadający rzeczywistości, ale przedstawił swoją sytuację materialną wybiórczo, fragmentarycznie, którą skoncentrował na wysokim poziomie ponoszonych wydatków, w przeważającej części bez pokrycia w wykazanych środkach. Rzeczą strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest wiarygodne wykazanie rzeczywistej sytuacji życiowej, materialnej, która zrealizuje ustawowe przesłanki przyznania tego prawa. Wiarygodne wykazanie rzeczywistej sytuacji materialnej wymaga co do zasady, obok wiarygodnego wykazania wydatków, także wiarygodnego wykazania rzeczywiście uzyskiwanych środków finansowych, środków finansowych zgromadzonych oraz sposobu dysponowania tymi środkami. Dopiero wówczas istnieją podstawy do prawidłowej, zasadnej oceny czy w takiej, wiarygodnie przedstawionej sytuacji materialnej, zostały spełnione przesłanki wnioskowanego prawa pomocy. Po pierwsze, czy mamy do czynienia z brakiem środków. Po drugie, jakie są powody takiego stanu rzeczy. Na obecnym etapie postępowania sądowego ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym strona skarżąca ponownie nie wykazała w sposób wiarygodny swojej rzeczywistej sytuacji materialnej w zakresie uzyskiwanych czy posiadanych środków, przedstawiła ją tylko w wybranych fragmentach, skoncentrowanych na wysokim poziomie ponoszonych wydatków, co do zasady wyklucza prawidłowe, zasadne stwierdzenie istnienia przesłanek przyznania prawa pomocy i w konsekwencji wyklucza zasadne przyznanie tego prawa. Zastosowanie tej wyjątkowej instytucji jest dopuszczalne tylko w odniesieniu do wiarygodnie przedstawionej sytuacji materialnej osoby wnioskującej o zastosowanie tego odstępstwa od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Sąd, rozpatrujący wniosek, jest zdania, że uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez wiarygodnie przedstawionej sytuacji materialnej osoby wnioskującej byłoby dowolnym, pozbawionym ustawowych przesłanek przerzuceniem ciężaru ponoszenia kosztów sądowych na współobywateli. W konsekwencji, w ocenie sądu, skarżący nie wykazał takiej zmiany stanu faktycznego, w wyniku której zaistniałyby przesłanki przyznania prawa pomocy. Trzeba natomiast zwrócić uwagę, że wykazanie przez skarżącego jeszcze mniejszych dochodów, przy zachowanej wysokości obowiązku alimentacyjnego i oczywistej konieczności ponoszenia choćby podstawowych wydatków na utrzymanie, potwierdza jedynie zasadność wcześniej zajętego przez sąd stanowiska, zgodnie z którym skarżący nie wykazuje w postępowaniu sądowym swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej w zakresie uzyskiwanych dochodów, posiadanych środków finansowych. Skarżący wykazał jedynie, że aktualnie wzrosła nadwyżka wydatków nad jego przychodami. Z tych względów należało orzec jak na wstępie wobec stwierdzenia, że skarżący w rzeczywistości nadal nie wykazał przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, a ściślej nie wykazał takich nowych okoliczności faktycznych, które realizowałyby przesłanki z art. 165 w powiązaniu z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.