I SA/Lu 21/05
WyrokWSA w Lublinie2005-03-11
Skład orzekający: Irena Szarewicz-Iwaniuk, Krystyna Czajecka-Ryniec, Anna Kwiatek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca utratę statusu zakładu pracy chronionej ma charakter konstytutywny i nie może działać wstecz, a tym samym czy płatnik podatku dochodowego, który utracił status zakładu pracy chronionej, powinien odprowadzać zaliczki na podatek dochodowy zgodnie z zasadami dla zakładów pracy chronionej, jeśli wypłaty wynagrodzeń nastąpiły w okresie, gdy status ten już nie istniał?Ratio decidendi
Decyzja stwierdzająca utratę statusu zakładu pracy chronionej ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Stwierdza ona istniejący stan faktyczny, który wystąpił z dniem 1 stycznia 2000 r. W związku z tym, płatnik, który utracił status zakładu pracy chronionej, powinien odprowadzać zaliczki na podatek dochodowy zgodnie z zasadami ogólnymi (art. 38 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych), a nie zasadami dla zakładów pracy chronionej (art. 38 ust. 2 tej ustawy), jeśli wypłaty wynagrodzeń nastąpiły po dacie utraty tego statusu.Stan faktyczny
Spółdzielnia Pracy Psychicznie i Fizycznie Chorych w L. (SPPS) została postawiona w stan likwidacji z dniem 1 stycznia 2000 r. W tym samym dniu utraciła status zakładu pracy chronionej. Mimo to, w styczniu 2000 r. dokonała wypłat wynagrodzeń pracownikom, odprowadzając zaliczki na podatek dochodowy według zasad dla zakładów pracy chronionej (art. 38 ust. 2 ustawy o PDOF). Organy podatkowe uznały, że powinna odprowadzić zaliczki według zasad ogólnych (art. 38 ust. 1 ustawy o PDOF), co skutkowało określeniem zaległości podatkowej i odsetek. Spółdzielnia kwestionowała datę utraty statusu zakładu pracy chronionej, argumentując, że decyzja o utracie statusu ma charakter konstytutywny i nie może działać wstecz. Skarżąca podnosiła również zarzuty naruszenia przepisów ordynacji podatkowej i wniosła o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji o utracie statusu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (spr.), Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Ryniec, NSA Anna Kwiatek, Protokolant asyst. Monika Bartmińska, po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2005 r. sprawy ze skargi SPPS [...] w likwidacji w L. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiąc I 2000 roku od wypłat wynagrodzeń oraz zaległości podatkowych i odsetek - oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Izba Skarbowa, działając na podstawie art. 233§ 1 pkt. 1 ordynacji podatkowej, po rozpatrzeniu odwołania SPPS [...] w likwidacji w L. od decyzji Trzeciego Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] nr [...] orzekającej o odpowiedzialności płatnika i określającej wysokość zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiąc styczeń 2000r. od dokonanych wypłat wynagrodzeń oraz zaległość w tym podatku wraz z odsetkami za zwłokę – utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.
Z akt wynika, iż decyzją z dnia [...] organ I instancji orzekł o odpowiedzialności płatnika – SPPS [...] w likwidacji w L. z tytułu nie pobranej i nie wpłaconej w terminie zaliczki na podatek dochodowy za miesiąc styczeń 2000r. od dokonanych wypłat wynagrodzeń pracowników i określił wysokość tej zaliczki w kwocie 122.512,80 zł, zaległość podatkową w wysokości 121.678,40 zł oraz odsetki za zwłokę od tej zaległości w kwocie 41.167,30 zł. Podstawą wydania tej decyzji było ustalenie, że w miesiącu styczniu 2000r. płatnik dokonał wpłaty zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych w zaniżonej wysokości. Z dniem 1.01.2000r. SP [...] postawiona została bowiem w stan likwidacji, a tym samym utraciła status zakładu pracy chronionej, co powodowało, iż za miesiąc styczeń 2000r. powinna odprowadzić zaliczkę na podatek dochodowy zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 38 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Od tej decyzji SP [...] w likwidacji wniosła odwołanie, w którym wnosiła o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odwołaniu kwestionowała dokonaną przez organ I instancji interpretację art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Decyzja o pozbawieniu zakładu statusu zakładu pracy chronionej ma charakter konstytutywny i nie może działać z mocą wsteczną. Taka interpretacja wynika z orzecznictwa NSA i SN.
Izba Skarbowa rozpoznając sprawę wskazała, iż zasady rozliczania pobranych przez płatnika, będącego zakładem pracy chronionej, zaliczek na podatek dochodowy określa art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. W przypadku utraty przez płatnika statusu zakładu pracy chronionej zaliczki winny być zaś odprowadzane zgodnie z zasadami określonymi w art. 38 ust. 1 tej ustawy. W rozpatrywanej sprawie Urząd Wojewódzki na mocy art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) decyzją z dnia 14.02.2000r. Nr [...] stwierdził utratę z dniem 1.01.2000r. statusu zakładu pracy chronionej przez SPPS [...] w L. przyznanego na mocy decyzji Nr [...] wydanej przez Pełnomocnika do Spraw Osób Niepełnosprawnych w dniu 22 lipca 1994r. Likwidator Spółdzielni dokonując pracownikom wypłat wynagrodzeń w miesiącu styczniu 2000r., a więc w okresie, gdy Spółdzielnia nie była już zakładem pracy chronionej, rozliczał się z zaliczek na podatek dochodowy na zasadzie art. 38 ust. 2 ustawy podatkowej. Spółdzielnia nie kwestionuje utraty statusu zakładu pracy chronionej, a spór ogranicza się do ustalenia daty, od kiedy utrata ta nastąpiła. W ocenie Izby Skarbowej z art. 30 ust. 3 powołanej ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, a w szczególności ze sformułowania " decyzja stwierdzająca " wyraźnie wynika deklaratoryjny charakter rozstrzygnięcia. Tak więc decyzja o utracie statusu zakładu pracy chronionej nie tworzy nowego stanu, lecz stwierdza istniejący już stan faktyczny, który w przedmiotowej sprawie wystąpił w dniu 1.01.2000r. Podobny pogląd wyraził Minister Pracy i Polityki Społecznej w decyzji z dnia 5.01.2001r. Nr [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez Urząd Wojewódzki. Decyzja o utracie statusu zakładu pracy chronionej jest ostateczna i wiążąca co do zawartych w niej ustaleń, w tym również jeśli chodzi o datę utraty powyższego statusu. W takiej sytuacji decyzja organu I instancji nie narusza postanowień art. 30 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Odnosząc się do wniosku strony o zwieszenie postępowania w sprawie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z up. Wojewody L., a dotyczącej utraty statusu zakładu pracy chronionej, Izba Skarbowa wskazała, iż wniosek strony w zakresie stwierdzenia nieważności załatwiony został ww. decyzją Ministra Pracy i orzekła jak w decyzji.
Na powyższą decyzję Izby Skarbowej SPPS [...] w L. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie.
Zarzucając wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 120, art. 121, art. 122 i art. 201 § 1 pkt. 2 ordynacji podatkowej wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Podnosiła, iż postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody L. znajduje się w toku, a postępowanie odwoławcze winno być zawieszone do czasu jego zakończenia tym bardziej, że w istocie organ odwoławczy oczekiwał na to rozstrzygnięcie nie podejmując decyzji przez okres przekraczający termin załatwienia sprawy wynikający z przepisów. W postępowaniu przed organem I i II instancji nie podjęto działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a pominięcie wniosku o zawieszenie postępowania skutkuje niewyjaśnieniem najistotniejszej w sprawie kwestii uprawnień skarżącej.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wnosiła o jej oddalenie i podtrzymała argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Pismem procesowym z dnia 4 grudnia 2001r. skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania sądowego do czasu zakończenia postępowania w sprawie z jej skargi wniesionej do NSA w Warszawie na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15.06.2001r. utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia 5.01.2001r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody L. z dnia 14.02.2000r. Nr [...].
Pełnomocnik Izby Skarbowej przyłączył się do wniosku strony, co skutkowało zawieszeniem postępowania na podstawie art. 98 § 1kpa w zw. z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o NSA.
Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie podjął zawieszone postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, iż z dniem 1 stycznia 2004 roku utraciła moc ustawa z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) - art. 3 i 106 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ) i przestały funkcjonować ośrodki zamiejscowe tego Sądu, a w ich miejsce powstały wojewódzkie sądy administracyjne – art. 85 powołanej ustawy.
Stosownie do art. 97 § 1 powołanej ustawy sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarga w niniejszej sprawie wniesiona została do sądu przed 1.01.2004r., a zatem podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie i na podstawie przepisów powołanej ustawy.
Przystępując do merytorycznego rozpoznania skargi stwierdzić należało, iż jest ona bezzasadna.
Stan faktyczny sprawy nie jest między stronami sporny i wynika z niego, iż SPPS [...] w likwidacji w L. - jako płatnik - za miesiąc styczeń 2000r. od dokonanych wypłat wynagrodzeń pracowników w miesiącu styczniu 2000r. dokonała wpłaty zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych wg zasad wynikających z art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Urząd Wojewódzki na mocy art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) decyzją z dnia 14.02.2000r. Nr [...] stwierdził zaś utratę z dniem 1.01.2000r. statusu zakładu pracy chronionej przez SPPS [...] w L. przyznanego na mocy decyzji Nr [...] wydanej przez Pełnomocnika do Spraw Osób Niepełnosprawnych w dniu 22 lipca 1994r.
Art. 128 ordynacji podatkowej statuuje zasadę trwałości decyzji podatkowej. Formalna strona zasady trwałości decyzji ostatecznej wyraża się w tym, że decyzja ta obowiązuje tak długo, dopóki nie zostanie uchylona lub zmieniona przez nową decyzję opartą na właściwym przepisie prawa. Jest to tzw. domniemanie mocy obowiązującej decyzji. Wydanie nowej decyzji jest więc jedynym sposobem całkowitego lub częściowego pozbawienia decyzji ostatecznej jej mocy obowiązującej ( por. Dawidowicz - Ogólne postępowanie administracyjne str. 123, Babiarz, Dauter, Gruszczyński, Hauser, Kabat, Niezgódka-Medek - Ordynacja podatkowa – Komentarz str. 427 ). Decyzja z dnia 14.02.2000r. Nr [...], którą stwierdzono utratę przez skarżącą z dniem 1.01.2000r. statusu zakładu pracy była ostateczna w administracyjnym toku postępowania, co było między stronami bezsporne. Decyzją tą organy podatkowe były zatem związane. Z decyzji tej wynikało zaś, iż z dniem 1 stycznia 2000r. skarżąca utraciła status zakładu pracy chronionej. W tych okolicznościach zawarte w zaskarżonej decyzji ustalenia i wnioski, co do naruszenia przez skarżącą art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych były uprawnione i znajdują uzasadnienie w powołanych w tej decyzji przepisach prawa materialnego. Sąd nie podziela podniesionego w skardze zarzutu o naruszeniu w toku postępowania art. 120, art. 121, art. 122 oraz art. 201§ 1 pkt. 2 ordynacji podatkowej. Ogólnikowość podniesionego zarzutu naruszenia art. 120. art. 121 i 122 ordynacji podatkowej nie pozwala na głębszą polemikę. Stwierdzić jedynie należy, iż organy podatkowe działały na podstawie obowiązujących przepisów prawa przytoczonych w zaskarżonej decyzji, stan faktyczny niezbędny do rozstrzygnięcia sprawy ustalony został w sposób pełny, w tym w oparciu o wyżej wskazaną ostateczną decyzję administracyjną. Kwestia przewlekłości postępowania mogła być zaś przedmiotem ponaglenia w trybie art. 141 § 1 ordynacji podatkowej, z czego strona skarżąca nie skorzystała. Ta ostatnia kwestia nie ma zaś wpływu na treść merytoryczną decyzji. Wniosek strony o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej z 14 lutego 2000 Nr [...] i postępowanie w tym przedmiocie nie stanowiło "zagadnienia wstępnego" w rozumieniu art. 201 § 1 pkt. 2 ordynacji podatkowej.
Fakt, iż na obecnym etapie postępowania sądowego decyzją wydaną z upoważnienia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 lutego 2004r. została uchylona decyzja wydana z upoważnienia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 lipca 2003r. odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 14 lutego 2000r. [...] i stwierdzona została nieważność decyzji ostatecznej wydanej z upoważnienia Wojewody L. z dnia 14 lutego 2000r. Nr [...] nie ma znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji, skoro Sąd bada stan faktyczny i prawny na dzień jej wydania.
Okoliczność ta spełnia przesłankę, o której mowa w art. 240 § 1 pkt. 7 ordynacji podatkowej i może stanowić podstawę wznowienia postępowania podatkowego, nie spełnia zaś przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 pkt.1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b powołanej ustawy, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji nie stwierdził naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania.
Skoro zatem zaskarżona decyzja wydana została bez naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania podatkowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy na podstawie art. 151 powołanej ustawy skarga podlegała oddaleniu.
Z tych przyczyn należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło