I SA/Lu 211/16
WyrokWSA w Lublinie2016-09-16
Skład orzekający: Krystyna Czajecka-Szpringer, Wiesława Achrymowicz, Małgorzata Fita
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji dotyczącej podatku od nieruchomości za lata 2012-2014, powinien zastosować przepisy prawa materialnego obowiązujące w dacie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, czy też przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy, w sytuacji gdy nastąpiła zmiana stanu prawnego w międzyczasie?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, rozpatrując sprawę, powinien stosować przepisy prawa materialnego obowiązujące w dacie powstania obowiązku podatkowego, a nie przepisy nowsze, jeśli ustawa zmieniająca nie zawiera przepisów intertemporalnych nakazujących stosowanie nowej regulacji do stanów faktycznych sprzed jej wejścia w życie. W przypadku braku takich przepisów, zasada niekwestionowanego stanowiska, że do oceny stanu faktycznego stosuje się przepisy obowiązujące w dacie jego zaistnienia (lex retro non agit), nakazuje stosowanie przepisów materialnych według stanu prawnego obowiązującego w czasie wystąpienia zdarzeń powodujących skutki podatkowe.Stan faktyczny
Spółka R. spółka jawna z siedzibą w J. L. została zobowiązana do zapłaty podatku od nieruchomości za lata 2012-2014. Organ pierwszej instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznały, że budynek stacji obsługi samochodów, będący w posiadaniu spółki, powinien być opodatkowany wyższą stawką jako związany z działalnością gospodarczą. Spółka argumentowała, że budynek ze względów technicznych nie nadawał się do prowadzenia działalności gospodarczej. SKO, opierając się na nowelizacji przepisów z 2016 r., uznało, że brak jest ostatecznej decyzji nadzoru budowlanego nakazującej rozbiórkę, co wyklucza zastosowanie niższej stawki. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz R. spółki jawnej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca) Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz WSA Małgorzata Fita Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 września 2016 r. sprawy ze skargi R. spółki jawnej z siedzibą w J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata: 2012, 2013 i 2014 I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz R. spółki jawnej z siedzibą w J. L. [...] zł ([...] złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania R.-H. A. C., Z. C. Spółka Jawna z siedzibą w J. L. od decyzji Burmistrza J. L. z dnia [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata podatkowe: 2012, 2013 i 2014 utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt podatkowych wynika, że organ I instancji w oparciu o przepisy art. 21 § 1 pkt 1, § 3, art. 47 § 3 w zw. z art. 207 Ordynacji podatkowej, art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 4, art. 4, art. 6, art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 849, z późn. zm., powoływanej dalej również jako: u.p.o.l.), uchwały nr [...] Rady Miejskiej w J. L. z dnia [...] grudnia 2011 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie Gminy J. L. na 2012 rok (Dz. Urz. Woj. L. z 2012 r. poz. 665) określił R.-H. A. C., Z. C. Spółka Jawna z siedzibą w J. L. zobowiazanie w podatku od nieruchomości za lata 2012-2014 w wysokości: za 2012 r. - 20.351 zł, za 2013 r. - 20.351 zł za 2014 r. - 20.351 zł.
Organ wskazał, że z ustaleń przeprowadzonego postępowania podatkowego wynika, iż Spółka składając deklaracje na podatek od nieruchomości na lata podatkowe 2012, 2013 i 2014, nie wykazywała budynków posadowionych na działce oznaczonej w ewidencji gruntów numerem [...], położonej w J. L. przy ul. B. P. W. Budynki te, stosownie do art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., należało zakwalifikować do kategorii przedmiotów opodatkowania "związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej" i opodatkować najwyższą stawką podatkową.
W odwołaniu Spółka podniosła, że prawo użytkowania gruntu wchodzącego w obręb działki oznaczonej w ewidencji gruntów numerem [...] oraz własność posadowionych na tym gruncie budynków nabyła w dniu [...] października 2005 r. Wyjaśnia, że stan budynku stacji obsługi samochodów nie pozwalał na prowadzenie działalności ze względów technicznych. Na dowód powyższego do odwołania załączono kserokopię protokołu z okresowej kontroli stanu sprawności technicznej i wartości użytkowej budynku przeprowadzonej w dniu [...] września 2005 r. Spółka wyjaśnia, ze w 2011 r. budynek został zabezpieczony przed dalszym niszczeniem poprzez rozebranie częściowo zniszczonych ścian i uzupełnienie przemarzniętych fragmentów i murów oraz przykrycie nowym dachem. Z braku środków finansowych remont nie został ukończony i budynek nie został oddany do użytkowania. Dalszy remont budynku uzależniony jest od pozyskania środków zewnętrznych z funduszy UE. Konstatując Spółka podniosła, że z powyższych względów przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. W oparciu o powyższą argumentację Spółka wniosła o uznanie wymiaru zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata: 2012, 2013 i 2014, obejmującego powierzchnię użytkową budynku stacji obsługi samochodów zlokalizowanego w J. L. przy ul. B. P. W., oznaczonego w kartotece budynków numerem [...] za bezzasadne oraz określenie zobowiązania podatkowego, za wymienione uprzednio okresy, w wysokości wynikającej ze złożonych przez Spółkę deklaracji podatkowych za te okresy, w kwocie po 14.400 zł, na każdy rok podatkowy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania w zakresie, w którym Spółka wywodzi, że sporny budynek, skutkiem braku możliwości jego wykorzystania do celów działalności gospodarczej, winien być wyłączony z opodatkowania. Organ wskazał, że poza sporem jest to, iż Spółka jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości zabudowanej zlokalizowanej w obrębie jednostki ewidencyjnej J. L. - Miasto, obrębie [...] J. L. Czwarty oraz właścicielem posadowionych na gruncie tej działki budynków oznaczonych w kartotece budynków numerami [...].1, z przypisaną funkcją "inne niemieszkalne", [...].2, z przypisaną funkcją "inne niemieszkalne, [...].3, z przypisaną funkcją "przemysłowe", [...].4, z przypisaną funkcją "inne niemieszkalne" oraz budynku posadowionego na gruncie oznaczanym w ewidencji gruntów numerem [...], w J. L. przy ul. [...], oznaczonego w kartotece budynków numerem [...].1, z przypisaną funkcją " handlowo - usługowe ".
Dokonując oceny powołanych wyżej i bezspornych okoliczności stanu faktycznego sprawy, organ przywołał art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r. poz. 520, z późn. zm.), w świetle którego dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę: planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych. Organ wskazał, że sporny budynek jest w posiadaniu przedsiębiorcy i z uwagi na przypisaną mu w operacie ewidencji gruntów i budynków (kartotece budynków) funkcję, nie mógł zostać przez organ podatkowy pierwszej instancji wyłączony z opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
Dalej organ wywodził, że stosownie do art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r. - zmienionym przez art. 9 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2015 r. poz. 1045) przez użyte w ustawie określenia: grunty budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - należało rozumieć: grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wprowadzenia tej działalności ze względów technicznych. W omawianym stanie prawnym ukształtowała się wykładnia wyrażenia " nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności ze względów technicznych", według której, sytuacja odpowiadająca hipotezie tej normy oznaczała istnienie obiektywnych przeszkód sprawiających, że przedmioty opodatkowania nie są i trwale nie mogą być wykorzystywane w działalności gospodarczej. Wskazany charakter przeszkody sprawiał, że nie mogła być ona determinowana wolą (działaniem łub zaniechaniem) podatnika, lecz okolicznościami zewnętrznymi i fizykalnymi, odnoszącymi się do substancji przedmiotu opodatkowania. Chodziło zatem zarówno o takie wady fizyczne budynków i gruntów które uniemożliwiają w sposób stały korzystanie z nich przez przedsiębiorcę, jak również o inne faktycznie występujące przeszkody. Ocena przesłanki względów technicznych należała w każdym postępowaniu do organu podatkowego. Pojęcie ,, względów technicznych" było pojęciem niedookreślonym i wieloznacznym, jednakże z ustalonego dorobku doktryny i orzecznictwa wyprowadzić można było dyrektywę wykładni, która nakazywała uznać, że aby budynek mógł zostać wyłączony z opodatkowania stawką jak dla budynków związanych z prowadzeniem przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej, względy techniczne musiały mieć charakter obiektywny oraz trwały.
Dalej organ wywodził, że ustawą z 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw z dniem 1 stycznia 2016 r. został zmieniony art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Wprowadzona zmiana polega na rezygnacji z określenia "względów technicznych" przy definiowaniu gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W aktualnym stanie prawnym treść art. 1a ust. 1 pkt 3 ma następujące brzmienie: ,,Użyte w ustawie określenia oznaczają grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a". W dodanym do art. 1a ust. 2a ustawodawca wskazał, że do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się: - budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i d (tj. gruntów pod wodami powierzchniowymi stojącymi lub wodami powierzchniowymi płynącymi jezior i zbiorników sztucznych oraz niezabudowanych objętych obszarem rewitalizacji, o którym mowa w ustawie z 9 października 2015 r. o rewitalizacji - Dz.U. Poz. 1777), i położonych na terenach, dla których miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową, usługową albo zabudowę o przeznaczeniu mieszanym obejmującym wyłącznie te rodzaje zabudowy, jeżeli od dnia wejścia w życie tego planu w odniesieniu do tych gruntów upłynął okres 4 lat, a w tym czasie nie zakończono budowy zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409, z późn. zm.), lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania.
Zgodnie zatem z przywołanym w omawianej regulacji przepisem art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. Niezbędne zatem dla zastosowania obniżonej stawki opodatkowania jest wydanie ostatecznej decyzji nadzoru budowlanego dotyczącej danego obiektu, tzn. nakazu rozbiórki lub decyzji o wyłączeniu z użytkowania. Przy braku takiej decyzji zastosowanie ma stawka opodatkowania właściwa dla budynków związanych z działalnością gospodarczą.
Dalej organ wywodził, że organ pierwszej instancji stosuje przepisy prawa materialnego, obowiązujące w dniu wydania przezeń decyzji. Natomiast organ odwoławczy powinien ocenić sprawę według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydania przez ten organ decyzji odwoławczej. Oznacza to, że jeżeli przepisy prawa materialnego ulegną zmianie w czasie między wydaniem decyzji w pierwszej instancji a rozpatrzeniem odwołania, organ drugiej instancji - zachowując tożsamość sprawy - obowiązany jest uwzględnić nowy stan prawny. W rozpatrywanej sprawie oznacza to, że wydając niniejszą decyzję Kolegium było zobowiązane uwzględnić zmiany stanu prawnego wynikające z noweli wprowadzonej ustawą z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw obowiązującej od 1 stycznia 2016 roku (a zatem w dniu wydawania decyzji), która to zmieniła brzmienie art. 1a ust. 1 u.p.o.l. w ten sposób, iż warunkiem niezaliczenia budynku do kategorii przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jest wydanie w trybie art. 67 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane przez właściwy organ decyzji nakazującej właścicielowi lub zarządcy obiektu jego rozbiórkę.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka podniosła zarzuty naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego:
- art. 2 ust. 1 pkt 4, art. 4, art. 5, art. 6 ust. 9 u.p.o.l. poprzez wadliwe zastosowanie w istocie do źle ustalonego stanu faktycznego,
- art. 6 k.p.a. poprzez przekroczenie przez organ administracji przepisów obowiązującego prawa,
- art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niewłaściwe rozważenie materiału dowodowego z uwzględnieniem interesu strony, niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nierozpatrzenie w sposób wnikliwy i wyczerpujący zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz całkowite pominiecie i brak oceny zarzutów odwołania,
- art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób jednostronny i niezrozumiały oraz nie budzący zaufania do organów administracji,
- art. 2 i art. 7 konstytucji poprzez stosowanie błędnej wykładni prawa na niekorzyść podmiotu gospodarczego.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości
W uzasadnieniu skargi wskazano, że sporny budynek od daty zakupu - 2005 r. do 2014 r. nie był przez Spółkę wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Skarżąca podnosi, iż orzekające w sprawie organy podatkowe nie ustaliły, czy sporny budynek wskutek przeprowadzenia prac adaptacyjnych i odtworzeniowych nie stał się nowym budynkiem wskazując, że ma to znaczenie dla prawidłowego określenia momentu powstania obowiązku podatkowego.
W ocenie autora skargi sam fakt posiadania przez Spółkę budynku stacji obsługi samochodów, który do 2015 r. był w stanie nie nadającym się do jakiegokolwiek wykorzystania, w tym do prowadzenia działalności gospodarczej, nie może powodować nałożenia na Spółkę obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości od tego przedmiotu opodatkowania, a nieuwzględnienie powyższych okoliczności świadczy o brakach postępowania w zakresie ustalenia stanu faktycznego. Do skargi załączono uwierzytelnione kserokopie protokołów z okresowej kontroli stanu sprawności technicznej i wartości użytkowej budynku przeprowadzonej (jak wynika z zamieszczonych w tych dokumentach dat) w dniach: 9 września 2005 r. , 5 czerwca 2004 r. oraz 28 stycznia 2008 r., na zlecenie poprzedniego właściciela obiektu – P. w S. W. S.A.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W wyniku kontroli zaskarżonej decyzji co do jej legalności, Sąd uznał, że w okolicznościach faktycznych występujących w rozpoznawanej narusza ona przepisy prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z obowiązującym do dnia 31 grudnia 2015 r. art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 849, z późn. zm.) użyte w ustawie określenia oznaczają: grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Ustawą z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 poz.1045) dokonano zmiany art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.(art. 9). Wprowadzona zmiana polega na rezygnacji z określenia "względów technicznych" przy definiowaniu gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jednocześnie w redakcji dodanego do art. 1a ustępu 2a pkt 3 ustawodawca zawarł zapis wyłączający z kategorii gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, budynki, budowle lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 Prawa. Budowlanego, w myśl którego jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. Powyższy przepis, zgodnie z art. 59 ww ustawy, wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. (z wyjątkiem nie mającym w sprawie zastosowania).
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że podstawą materialnoprawną do jej wydania był przepis art. 1a ustępu 2a pkt 3 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r. SKO stwierdziło, że jeżeli przepisy prawa materialnego ulegną zmianie w czasie między wydaniem decyzji w pierwszej instancji a rozpatrzeniem odwołania, organ drugiej instancji - zachowując tożsamość sprawy - obowiązany jest uwzględnić nowy stan prawny, co oznacza, że wydając zaskarżoną decyzję SKO było zobowiązane uwzględnić zmiany stanu prawnego wynikające z noweli wprowadzonej ustawą z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw obowiązującej od 1 stycznia 2016 r. W konsekwencji SKO uznało, że w świetle przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydania zaskarżonej decyzji niezbędne dla zastosowania obniżonej stawki opodatkowania jest wydanie ostatecznej decyzji nadzoru budowlanego dotyczącej danego obiektu, tzn. nakazu rozbiórki lub decyzji o wyłączeniu z użytkowania (natomiast dla wyłączenia z opodatkowania wykonanie tej decyzji i przeprowadzenie stosownego postępowania o wykreślenie z kartoteki budynków operatu ewidencji gruntów i budynków). Organ stwierdził, że w stanie faktycznym sprawy brak jest takiej decyzji, stad prawidłowe jest stanowisko organu podatkowego pierwszej instancji, że do opodatkowania spornego budynku zastosowanie ma stawka opodatkowania właściwa dla kategorii przedmiotów opodatkowania w postaci budynków związanych z działalnością gospodarczą.
W ocenie Sądu wyżej zaprezentowane stanowisko nie zasługuje na aprobatę. W braku przepisów intertemporalnych obowiązuje ugruntowana w orzecznictwie sądów administracyjnych i Trybunału Konstytucyjnego zasada, że przepisy prawa materialnego stosuje się do stanów faktycznych zaistniałych w okresie obowiązywania tych przepisów, niezależnie od zmian, które miały miejsce do czasu stosowania przepisów prawa w postępowaniu administracyjnym czy sądowym. Skoro w ustawie zmieniającej z dnia 25 czerwca 2015 r. nie przewidziano przepisów intertemporalnych, nakazujących stosować do stanów faktycznych zaszłych przed jej wejściem w życie przepisów ustawy nowej, regulujących te kwestie, zastosowanie mają przepisy obowiązujące w dacie powstania obowiązku podatkowego. W wyroku z dnia 21 stycznia 2016 r., sygn. akt II FSK 3217/13 NSA wyraził następujący pogląd: "Zasadą prawa jest niekwestionowane stanowisko, że do oceny stanu faktycznego stosuje się przepisy obowiązujące w dacie jego zaistnienia (lex retro non agit). Należy wobec tego stwierdzić, że w przypadku braku przepisów przejściowych, przepisy formalne (proceduralne) stosuje się według stanu na dzień wydania decyzji, a przepisy materialne według stanu prawnego obowiązującego w czasie wystąpienia zdarzeń powodujących skutki podatkowe" (tak też m.in. w wyrokach NSA z dnia 16 lutego 2006, sygn. akt I FSK 924/05 oraz z dnia 28 lutego 2005 r., sygn. akt FSK 1534/04). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę poglądy te w całości podziela.
W tych okolicznościach należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Wskazać należy, że w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r. ustawodawca zdefiniował grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej jako grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. W przedmiotowej sprawie jest bezsporne, że spółka jest przedsiębiorcą i w jej posiadaniu znajduje się sporny co do sposobu kwalifikacji podatkowej budynek. Opodatkowanie podatkiem od nieruchomości gruntów i budynków znajdujących się w posiadaniu przedsiębiorcy nie jest uzależnione od rzeczywistego wykonywania na tych gruntach i w zlokalizowanych na nich budynkach czynności składających się na prowadzenie działalności gospodarczej. Istotne znaczenie dla wywołania określonych skutków podatkowych ma sam fakt posiadania tychże nieruchomości przez przedsiębiorcę. Ustawodawca w powołanym przepisie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przewidział jednak wyjątek w postaci gruntów, budynków oraz budowlli, które nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma zatem ustalenie, jak rozumieć sformułowanie, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych oraz jak przekłada się to na ustalone w toku postępowania okoliczności stanu faktycznego. Ustawodawca definiując pojęcie gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą nie wyjaśnił pojęcia "względów technicznych". Rozpoznając niniejszą sprawę skład orzekający podziela stanowisko zawarte w ugruntowanym orzecznictwie sądowym, że w związku z brakiem ustawowej definicji w pierwszej kolejności należy odwołać się do potocznego rozumienia pojęcia "techniczny", a tym samym odnosić je należy do stanu nieruchomości, nie pozwalającego na ich wykorzystanie do prowadzonej działalności. Zgodzić należy się także z oceną, że przez użyte w powołanym przepisie określenie "nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych" należy rozumieć - w odniesieniu do budynków - sytuację, w której istniejąca w roku podatkowym zabudowa jest w takim stanie technicznym, że nie może być wykorzystywana (nie nadaje się) do prowadzenia działalności gospodarczej, nawet po realizacji prac remontowych (odtworzeniowych) oraz adaptacyjnych, których efektem nie jest powstanie nowego budynku. Z treści analizowanego przepisu można wyczytać także, iż "względy" muszą mieć charakter techniczny, a zatem nie, np. prawny, finansowy czy faktyczny oraz że mogą się one odnosić zarówno do gruntów, budynków, jak i budowli. Wyłączenie przedmiotów opodatkowania z kategorii związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej musi mieć charakter obiektywny, tj. przedmiot opodatkowania nie może nadawać się do prowadzenia działalności gospodarczej przez konkretnego przedsiębiorcę i jednocześnie nie mógłby być wykorzystywany przez inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą o innym charakterze. Względy techniczne dotyczą więc jedynie możliwości wykorzystywania konkretnego przedmiotu opodatkowania i są okolicznością faktyczną niezależną od woli przedsiębiorcy, wynikającą bezpośrednio ze stanu technicznego tego przedmiotu powodującego "zerwanie" jego związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Innymi słowy, że pod względem technicznym dany przedmiot nie nadaje się do użytku nie tylko w prowadzonym przedsiębiorstwie, ale do żadnej innej działalności gospodarczej, gdyż nie spełnia określonych wymogów technicznych niezbędnych do jego wykorzystania w celach gospodarczych. Względy techniczne, o których mowa w u.p.o.l., odnoszą się przede wszystkim do złego, nieodpowiadającego prowadzonej działalności gospodarczej stanu technicznego danego przedmiotu opodatkowania. (L. Etel. Komentarz do art. 1 (a) ustawy o podatku od nieruchomości LEX 2012). Sumując stwierdzić należy, że "względy techniczne", to każda obiektywna okoliczność natury technicznej mniemająca błahego charakteru, tj. taka, która prowadzi do oceny, że dany budynek jest w stanie katastrofalnym, grożącym jego zawaleniem, a nie nadającym się tylko do remontu. Natomiast przejściowe niewykorzystywanie przez przedsiębiorcę posiadanej przez siebie nieruchomości do wykonywania działalności gospodarczej nie uzasadnia odstąpienia od stosowania przy wymiarze podatku od tej nieruchomości stawek przewidzianych dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
SKO ponownie rozpozna sprawę z uwzględnieniem obowiązującego w odniesieniu do określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2012-2014 przepisu art. 1a ustępu 2a pkt 3 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym w dacie powstania obowiązku podatkowego oraz ponownie rozpozna odwołanie, w tym oceni w kontekście ww przepisu załączony do odwołania dowód w postaci protokołu z okresowej kontroli stanu sprawności technicznej i wartości użytkowej budynku z dnia 9 września 2005 r.
Wobec powyższego zaskarżoną decyzję należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło