I SA/Lu 219/11
WyrokWSA w Lublinie2011-06-29
Skład orzekający: Wojciech Kręcisz, Wiesława Achrymowicz, Irena Szarewicz-Iwaniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może odmówić stronie wglądu do dokumentów wyłączonych z akt sprawy ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa i interesu publicznego, nawet jeśli strona twierdzi, że dokumenty są jej niezbędne do weryfikacji prawidłowości rozumowania organu?Ratio decidendi
Prawo strony do wglądu do akt sprawy, choć ustanowione przez art. 178 § 1 Ordynacji podatkowej, nie jest nieograniczone. Zgodnie z art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej, prawo to doznaje ograniczeń w odniesieniu do dokumentów wyłączonych z akt sprawy ze względu na interes publiczny, w tym ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa. Organ podatkowy może udostępnić stronie informacje dotyczące procesów gospodarczych, które nie pozwalają na identyfikację konkretnych podmiotów, zachowując jednocześnie ochronę wrażliwych danych.Stan faktyczny
Strona skarżąca, M. P., wniosła o udostępnienie z akt postępowania kontrolnego niezanonimizowanych informacji dotyczących działalności branży farmaceutycznej w latach 1999-2003, w szczególności cen i marż. Organ pierwszej instancji wyłączył z akt sprawy dokumenty zawierające te informacje ze względu na ważny interes publiczny i ochronę danych osobowych, a następnie odmówił stronie wglądu do nich. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Strona skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej poprzez bezzasadną odmowę udostępnienia akt.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Kręcisz, Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz,, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (sprawozdawca), Protokolant Starszy inspektor sądowy Iwona Lachowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wglądu do dokumentów wyłączonych z akt sprawy - oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, po rozpatrzeniu zażalenia M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w sprawie odmowy wglądu do dokumentów wyłączonych z akt sprawy postanowieniem z dnia [...] nr [...] sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i akt sprawy wynika, że pismem z dnia 11 sierpnia 2010 r. pełnomocnik strony wniósł o udostępnienie z akt postępowania kontrolnego informacji dotyczących działalności branży farmaceutycznej w latach 1999 - 2003, uzyskanych przez organ kontroli skarbowej w wyniku zapytań skierowanych do przedstawicieli tej branży, w szczególności odnośnie cen oraz marż stosowanych przez producentów leków.
W odpowiedzi na powyższe pismo, pełnomocnikowi M. P. zostały doręczone zanonimizowane kopie żądanych dokumentów.
Pismem datowanym na 6 grudnia 2010 r. pełnomocnik wniósł o udostępnienie z akt postępowania kontrolnego niezanonimizowanych informacji w przedmiocie obrazu rynku farmaceutycznego w latach 1999-2003 uzyskanych przez organ kontroli skarbowej w wyniku zapytań skierowanych do przedstawicieli tej branży.
Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej na podstawie art. 216 i art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej wyłączył z akt postępowania kontrolnego - z uwagi na ważny interes publiczny, w związku z koniecznością ochrony danych osobowych podmiotów, które w aktach sprawy występują, a nie są stroną postępowania - odpowiedzi na pytania dotyczące funkcjonowania rynku farmaceutycznego udzielone przez producentów leków i hurtowników, zawierające m.in. dane odnośnie stosowanych cen oraz rentowności uzyskiwanej przez niezależnych producentów i hurtowników w związku ze sprzedażą poszczególnych produktów farmaceutycznych, bądź ich grup.
Postanowieniem z dnia [...] znak: [...] Dyrektor Izby Skarbowej odmówił M.P. wglądu do dokumentów, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, iż z uwagi na specyficzne informacje, zawierające dane chronione przez podmioty gospodarcze tajemnicą handlową podstawę wyłączenia dokumentów z akt sprawy stanowiła przesłanka ważnego interesu publicznego.
Na powyższe postanowienie pełnomocnik strony złożył zażalenie, zarzucając naruszenie art. 123 § 1, art. 124, art. 178 § 1 oraz art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez bezzasadną odmowę udostępnienia dostępu do akt postępowania. Argumentował że organ podatkowy mylnie interpretuje interes publiczny, ponieważ z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika z jakich względów interes prywatny podmiotów przekazujących dane organowi kontroli skarbowej został utożsamiony z interesem publicznym. W jego ocenie nie wyjaśniono też, dlaczego interesy niektórych podmiotów są utożsamiane z interesem publicznym, zaś interesy innych podmiotów (strony) nie są już z nim utożsamiane. Dokumenty wskazane we wniosku z dnia 6 grudnia 2010 r. są stronie niezbędne z uwagi na konieczność zweryfikowania prawidłowości rozumowania zaprezentowanego w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji. Twierdząc, iż wśród zgromadzonych przez organ podatkowy dokumentów w postaci danych podmiotów z rynku farmaceutycznego znajdują się takie, które nie mogą być uznane za porównywalne ze względu na skalę prowadzonej przez nie działalności. Zdaniem pełnomocnika- brak jest przesłanek by przyjąć, że archiwalne dane dotyczące lat 2000-2003 mają wpływ na konkurencyjność podmiotów w chwili obecnej, a zatem, iż ich wykorzystanie może zagrażać lub naruszać interes przedsiębiorcy.
Pełnomocnik polemizował również ze stanowiskiem organu podatkowego co do ewentualnej odpowiedzialności organu za umożliwienie stronie wglądu do akt postępowania.
Zwrócił też uwagę na okoliczność, że ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa powstała dopiero po złożeniu przez niego wniosku, natomiast wcześniej organ podatkowy nie dostrzegał takiej potrzeby.
Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...].
W odniesieniu do zarzutów formułowanych w zażaleniu Dyrektor Izby Skarbowej podnosił, że co do zasady, zgodnie z art. 178 § 1 - 3 Ordynacji podatkowej, w każdym stadium postępowania organ podatkowy obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek, kopii lub odpisów. Korzystając z tego prawa strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów. Akta sprawy są udostępniane w lokalu organu podatkowego i w obecności pracownika tego organu.
Prawo wglądu do akt doznaje jednak ograniczeń - stosownie do art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej - w odniesieniu do dokumentów objętych ochroną tajemnicy państwowej, a także innych dokumentów wyłączonych przez organ z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Nie można jednocześnie wykluczyć możliwości uzasadnienia konieczności ochrony tajemnicy skarbowej ze względu na interes publiczny.
Uzasadniał, za stanowiskiem doktryny, że organ podatkowy może "nie odtajniając" danych objętych tajemnicą skarbową, ujawnić tylko pewne elementy procesów gospodarczych, które tajemnicą skarbową objęte nie są (S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabar, M. Niezgódka- Medek: "Ordynacja podatkowa. Komentarz" str. 510). Jeżeli organy podatkowe w postępowaniu dowodowym wykorzystują informacje dotyczące podatników niezwiązanych ze sprawą, mają obowiązek utrzymać w tajemnicy tylko te ich cechy, które pozwoliłyby osobom nieuprawnionym na ich identyfikację. Nie dotyczy to natomiast informacji o samych procesach gospodarczych zachodzących w prowadzonych przez tych podatników przedsięwzięciach gospodarczych. Mogą one być wykorzystywane w prowadzonym postępowaniu podatkowym, a zatem również udostępniane stronom (wyrok sygn. akt I SA/Łd 1353/97).
Wskazywał, iż organ podatkowy pierwszej instancji w całości uwzględnił żądanie pełnomocnika strony wyrażone w piśmie z dnia 11 sierpnia 2010 r. przesyłając stronie zanonimizowane kopie żądanych informacji, po trwałym usunięciu z nich danych pozwalającymi zidentyfikować podmioty, których informacje te dotyczyły. W ocenie organu odwoławczego dokonana analiza sposobu anonimizacji danych zawartych w przedmiotowych pismach wskazuje, iż uwzględnia ona powyższe żądanie, bowiem udostępnione zostały informacje dotyczące stosowanych cen, uzyskiwanych marż, a ponadto wyników finansowych. W ocenie organu odwoławczego, zanonimizowanie i udostępnienie żądanych dokumentów, w sposób zastosowany przez organ pierwszej instancji, odbyło się w granicach wytyczonych brzmieniem przepisu art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej, uniemożliwiającym - z uwagi na interes publiczny - rozpowszechnianie danych podmiotów, które nie są stronami postępowania.
Dyrektor Izby Skarbowej odnosząc się do przesłanki "interesu publicznego" wskazywał, iż jest to pojęcie nieostre, którego treść musi być rozważana w kontekście okoliczności sprawy i odnosić się do wskazanych dokumentów stanowiących materiał dowodowy. Zdaniem organu odwoławczego do cech umożliwiających identyfikację powyższych podmiotów gospodarczych, oprócz ich nazw i adresów, należą w przedmiotowej sprawie także nazwy handlowe środków farmaceutycznych oraz forma prawna i nazwa miejscowości, w której prowadzona jest działalność. Teza ta jest szczególnie aktualna w odniesieniu do producentów środków farmaceutycznych, z uwagi na ich ograniczoną ilość na terenie kraju. Powzięcie więc informacji o miejscowości, w której funkcjonuje dany producent, w powiązaniu ze znajomością formy prawnej, w której prowadzi działalność umożliwia – zdaniem organu - łatwą identyfikację podmiotu, który udzielił informacji. Także znajomość nazw handlowych produkowanych i sprzedawanych leków prowadzić może do identyfikacji producenta, skoro są one łatwo dostępne (w powiązaniu z danymi producentów) zarówno w "Wykazie produktów leczniczych dopuszczonych do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej", jak i w licznych wyszukiwarkach internetowych oraz na stronach internetowych producentów.
Organ odwoławczy podkreślał, że w sytuacji korzystania w postępowaniu podatkowym z informacji dotyczących innych podatników, organy podatkowe mają obowiązek utrzymać w tajemnicy te ich cechy, które pozwoliłyby osobom nieuprawnionym (w tym stronie postępowania) na ich identyfikację (wyrok w sprawie sygn. akt I SA/Gd 2143/00).
Dyrektor Izby Skarbowej argumentował również, że w rozpatrywanej sprawie chodzi o dane dotyczące podmiotów gospodarczych funkcjonujących na tak specyficznym rynku, jak rynek farmaceutyczny, na którym panuje bardzo ostra konkurencja. Informacje na temat polityki cenowej, rentowności oraz przedsięwzięć promocyjnych bezpośrednio przekładają się na wyniki finansowe i nawet jeżeli dotyczą okresów minionych mogą być wykorzystane przez konkurencję. Uzasadniał, że zasady doświadczenia życiowego wskazują, iż ujawnienie tak wrażliwych danych - stanowiących tajemnicę handlową - może prowadzić do wystąpienia po stronie podmiotu gospodarczego wymiernej szkody materialnej (np. zmniejszenia wartości sprzedaży), za którą odpowiedzialność ponosiłyby organy podatkowe, które informacje te pozyskały i których były dysponentami. W interesie publicznym nie leży więc, narażanie podmiotów, które w dobrej wierze udzieliły pomocy organom państwowym na tego rodzaju ryzyko, a jednocześnie budżetu państwa na konsekwencje ewentualnej odpowiedzialności deliktowej. Odnosząc się do zawartej w zażaleniu analizy dokonanej w celu wykazania, które informacje znajdujące się w dokumentach wyłączonych z akt sprawy podlegają szczególnej ochronie na podstawie ustawy o ochronie danych osobowych, a które takiej ochronie nie podlegają, Dyrektor Izby Skarbowej podkreślał, iż niezależnie od argumentów przytoczonych w uzasadnieniu zaskarżonego zażalenia organ pierwszej instancji wskazał, jako podstawę prawną art. 179 § 2 Ordynacji podatkowej, który w istocie stanowi podstawę wyłączenia z akt sprawy określonych dokumentów (art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej) ze względu na interes publiczny, a w konsekwencji także podstawę udostępnienia do wglądu dokumentów w formie uniemożliwiającej identyfikację innych osób lub podmiotów gospodarczych.
W konkluzji Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że dokumenty wyłączone z akt sprawy dotyczyły innych podmiotów i zawierały istotne informacje na temat ich działalności, a umożliwienie wglądu do nich w formie przedstawionej w zażaleniu spowodowałoby upowszechnienie tych informacji. W tych okolicznościach taki sposób określenia dobra tych podmiotów - w ocenie organu odwoławczego - wyczerpuje pojęcie interesu publicznego, o jakim mowa w art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej i może stanowić podstawę udostępnienia akt w formie zastosowanej przez organ podatkowy pierwszej instancji.
Wyjaśniono też, że ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa nie powstała dopiero po złożeniu przez pełnomocnika wniosku o udostępnienie niezanonimizowanych informacji. Z akt sprawy wynika, iż wyłączenie przedmiotowych dokumentów z uwagi na ważny interes publiczny nastąpiło także postanowieniem Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] znak: [...]
W skardze na ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej pełnomocnik M. P. wnosząc o jego uchylenie w całości, jak też o uchylenie poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucał naruszenie art. 123 § 1, art. 124, art. 178 § 1 oraz art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez bezzasadną odmowę udostępnienia stronie oraz jej pełnomocnikowi dostępu do akt postępowania, argumentując jak w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji.
W ocenie autora skargi organ mylnie interpretuje pojęcie interesu publicznego. Interes publiczny powinien być w jego ocenie kompromisem pomiędzy tym, co istotne z punktu widzenia funkcjonowania państwa a sferą interesów prywatnych.
We wniosku datowanym na 6 grudnia 2010 r. zostało wykazane ze dokumenty są stronie niezbędne z uwagi na konieczność zweryfikowania prawidłowości rozumowania zaprezentowanego w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. A co do porównywalności podmiotów strona powzięła wątpliwości.
Archiwalne dane dotyczące lat 2000-2003 nie mają wpływu na konkurencyjność podmiotów w chwili obecnej. Ujawnienie tych danych nie naruszy interesów tych przedsiębiorców. Zdaniem pełnomocnika strony umożliwienie stronie wglądu do akt nie spowodowałoby poniesienia odpowiedzialności organu z tego tytułu. Do naruszenia prawa mogłoby dojść tylko w sytuacji, gdyby strona wykorzystała takie informacje sposób sprzeczny z prawem czy też dobrymi obyczajami.
Stanowisko skarżącego potwierdzają w jego ocenie wyroki sądów administracyjnych, np. wyrok w sprawie VI SA/Wa 1010/05.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosząc o jej oddalenie argumentował i wywodził jak w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji, przeprowadzona zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) prowadzi do wniosku, iż brak jest podstaw, aby uznać, że nie są one zgodne z przepisami obowiązującego prawa.
W sprawie stanowiącej przedmiot orzekania Sądu istota rzeczy odnosi się do kwestii oceny legalności rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu M.P. wglądu do dokumentów wyłączonych z akt sprawy postanowieniem z dnia 20 grudnia 2010 r.
Za punkt wyjścia oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji uznać należy przepis art. 129 Ordynacji podatkowej ustanawiający zasadę jawności postępowania podatkowego dla jego stron oraz skorelowany z nim przepis art. 123 Ordynacji podatkowej ustanawiający zasadę czynnego udziału strony w prowadzonym postępowaniu. Za konsekwencję obowiązywania wskazanych zasad oraz jej rozwinięcie uznać należy regulację przepisu art. 178 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej, z którego wynika, iż w każdym stadium postępowania organ podatkowy obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek, kopii lub odpisów, a korzystając z tego prawa strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów.
Jednak z przepisu art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że prawo strony wglądu do akt sprawy nie ma nieograniczonego i bezwzględnego charakteru. Doznaje ono bowiem ograniczeń w odniesieniu do dokumentów objętych ochroną tajemnicy państwowej, a także innych dokumentów wyłączonych przez organ z akt sprawy ze względu na interes publiczny. W tym kontekście też, nie można wykluczyć ochrony tajemnicy skarbowej ze względu na interes publiczny, albowiem jest to tajemnica prawnie chroniona – art. 293 Ordynacji podatkowej. W związku z tym, organ podatkowy odmawiając wglądu do danych objętych tajemnicą skarbową może równocześnie ujawnić i udostępnić stronie postępowania dane odnoszące się do elementy procesów gospodarczych, które tajemnicą skarbową objęte nie są. W analizowanym kontekście słusznie i trafnie więc organy podatkowe argumentowały, że jeżeli w postępowaniu dowodowym wykorzystują one informacje dotyczące podatników niezwiązanych ze sprawą, mają obowiązek utrzymać w tajemnicy tylko te ich cechy, które pozwoliłyby osobom nieuprawnionym na ich identyfikację, tym samym w konsekwencji, żadnego rodzaju ograniczenia nie odnoszą się do informacji dotyczących działalności danego podmiotu. Wskazane ograniczenia nie dotyczą więc informacji o samych procesach gospodarczych zachodzących w prowadzonych przez tych podatników przedsięwzięciach gospodarczych. Mogą one być wykorzystywane w prowadzonym postępowaniu podatkowym, a zatem również udostępniane stronom (wyrok NSA z dnia 8 października 1999 r., sygn. akt I SA/Łd 1353/97; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 17 września 2008 r., sygn. akt I SA/Bk 229/08).
Poza sporem jest przy tym, że analizowana sytuacja, należy również do okoliczności stanu faktycznego sprawy, wyraża się w swoistego rodzaju konflikcie i konkurencyjności dwojakiego rodzaju dóbr, interesu indywidualnego, zmaterializowanego w prawie strony do udziału w prowadzonym postępowaniu, oraz interesu publicznego, którego egzemplifikację w konkretnych okolicznościach stanu prawnego i faktycznego sprawy, stanowić może ochrona interesu fiskalnego Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, ochrona tajemnicy służbowej, ochrona tajemnicy skarbowej, ochrona danych innych podmiotów. Jej rozstrzyganie, musi i powinno następować w związku z powyższym, z uwzględnieniem zasady, o której mowa w art. 31 ust. 3 Konstytucji, tj. z uwzględnieniem zasady proporcjonalności - akcentuje ona, najogólniej rzecz ujmując adekwatność środków i instrumentów stosowanych do osiągania konkretnego celu. Z przepisu art. 31 ust. 3 Konstytucji wynika, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób, a ponadto, że ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw.
Wbrew zarzutom skargi, organy podatkowe odmawiając stronie oraz jej pełnomocnikowi wglądu do dokumentów wyłączonych z akt sprawy postanowieniem z dnia 20 grudnia 2010 r. oraz sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, jednocześnie przekazały stronie żądane dokumenty z trwale usuniętymi informacjami pozwalającymi na identyfikację podmiotów, których dane zawarte są w tychże dokumentach.
Według Sądu, wskazany sposób zapewnienia stronie udziału w toczącym się postępowaniu, w warunkach określonych przepisem art. 179 §1 i § 2 Ordynacji podatkowej, nie jest niezgodny z prawem, ani też nieproporcjonalny, w rozumieniu art. 31 ust. 3 ustawy zasadniczej, do celu w postaci zapewnienia ochrony interesu publicznego determinowanego ochroną danych podmiotów (producentów farmaceutyków oraz hurtowni farmaceutycznych), które na żądanie organów podatkowych udzieliły konkretnych informacji. Zasadność tego stanowiska potwierdza również treść żądania sformułowanego we wniosku o udostępnienie informacji. Pełnomocnik strony zabiegał bowiem o informacje dotyczące obrazu rynku farmaceutycznego w latach 2000-2003 w drodze zapytań skierowanych do podmiotów branży farmaceutycznej, a w szczególności cen oraz marż stosowanych przez producentów leków we wskazanym okresie. Sposób anonimizacji danych zawartych w pisemnych odpowiedziach podmiotów działających na rynku farmaceutycznym wskazuje według Sądu, na jego skorelowanie i korespondencję z treścią żądania zawartego we wniosku z dnia 11 sierpnia 2010 r.
W analizowanym kontekście, uznać należy stanowisko organów podatkowych, że do cech umożliwiających identyfikację powyższych podmiotów gospodarczych, oprócz ich nazw i adresów należą w przedmiotowej sprawie także nazwy handlowe środków farmaceutycznych oraz forma prawna i nazwa miejscowości, w której prowadzona jest działalność. Znajomość zaś nazw handlowych produkowanych i sprzedawanych leków prowadzić może do identyfikacji producenta, skoro są one łatwo dostępne (w powiązaniu z danymi producentów) na przykład w "Wykazie produktów leczniczych dopuszczonych do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej". Powyższe ma więc istotne znaczenie z punktu widzenia zasad funkcjonowania reguł wolnego rynku, w tym zwłaszcza zasady konkurencji. Podkreślić należy znaczenie zagadnień dotyczących specyfiki rynku farmaceutycznego; konkurencji rynkowej; stosowanych strategii i polityk cenowych (w tym promocji); tajemnic handlowych; rentowności oraz wyników finansowych. W tym też kontekście podkreślenia wymaga, że uwzględniając przedmiot toczącego się postępowania podatkowego oraz jego istotę strona nie jest pozbawiona prawa do czynnego udziału w toczącym się postępowaniu, również gdy uwzględnić zdeterminowany zaskarżonym postanowieniem (anonimizacja danych umożliwiających identyfikację podmiotów, które udzieliły organom podatkowym żądanych informacji) zakres i głębokość wglądu do przedmiotowych dokumentów. W prowadzonym postępowaniu podatkowym, istota rzeczy odnosi się do analizy konkretnego segmentu leków, a mianowicie leków sprzedawanych bez recepty.
Umożliwienie wglądu do uzyskanych od producentów i hurtowników z branży farmaceutycznej dokumentów i zawartych w nim danych (z reguły o charakterze wrażliwym) w zakresie i w sposób wskazywany przez stronę postępowania i jej pełnomocnika, kolidowałby ze wskazanymi wyżej zasadami, a umożliwiając identyfikację podmiotów, które udzieliły organom podatkowym żądanych informacji naruszałby również przepis art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe zobowiązane są bowiem utrzymać w tajemnicy te ich cechy, które pozwoliłyby osobom nieuprawnionym (w tym stronie postępowania) na ich identyfikację (wyrok NSA z dnia 7 listopada 2001 r., sygn. akt I SA/Gd).
Słusznie więc organy podatkowe akcentowały, że nie leży w interesie publicznym narażanie podmiotów, które w dobrej wierze udzieliły pomocy organom państwowym na tego rodzaju ryzyko, a jednocześnie budżetu państwa na konsekwencje ewentualnej odpowiedzialności deliktowej, tym bardziej, gdy w analizowanym zakresie podkreślić znaczenie zasady, z treści której jednoznacznie wynika, że nikt nie może być obowiązany inaczej niż na podstawie ustawy do ujawniania informacji dotyczących jego osoby. W związku z tym nie sposób zasadnie założyć, aby wskazany rodzaj danych (w tym przywołanych wyżej rodzaj danych wrażliwych) za pośrednictwem organów podatkowych, był udostępniany innym podmiotom (w tym stronie postępowania).
Zarzuty naruszenia przepisów art. 123 § 1, art. 124, art. 178 § i art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej uznać więc należy za niezasadne.
Nie znajdując również żadnych innych przesłanek, które w rozumieniu przepisu art. 145 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniałyby uchylenie zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, że skarga, jako niezasadna podlega oddaleniu.
Wobec powyższego na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło