I SA/Lu 224/16

WyrokWSA w Lublinie2016-07-06

Skład orzekający: Andrzej Niezgoda, Wiesława Achrymowicz, Krystyna Czajecka-Szpringer

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu podatkowym dotyczącym określenia kwoty VAT z tytułu importu towaru, sąd może weryfikować ustalenia organu celnego dotyczące wartości celnej, klasyfikacji taryfowej czy cła, jeśli decyzja organu celnego w sprawie należności celnych jest ostateczna i nie została wyeliminowana z obrotu prawnego?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że ustalenia organu celnego dotyczące wartości celnej, klasyfikacji taryfowej czy cła, zawarte w ostatecznej decyzji organu celnego, nie mogą być weryfikowane w postępowaniu podatkowym dla potrzeb prawidłowego określenia należnych podatków z tytułu importu towarów. Sąd podkreślił, że prawny byt decyzji podatkowej jest uzasadniony jedynie w sytuacji, gdy decyzja w sprawie należności celnych, której ustalenia mają wpływ na wymiar VAT, funkcjonuje w obrocie prawnym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Z. w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru. Towar objęty procedurą tranzytu został usunięty spod dozoru celnego, co skutkowało stwierdzeniem powstania długu celnego i obowiązku podatkowego w VAT. Skarżący zarzucał błędy w postępowaniu celnym i podatkowym, w tym brak wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych, niewłaściwą ocenę materiału dowodowego oraz pominięcie dokumentów urzędowych.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz, WSA Krystyna Czajecka-Szpringer Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru - oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r., po rozpoznaniu odwołania F. , dalej: "podatnik", "strona", "skarżący", Dyrektor Izby Celnej, dalej: "Dyrektor Izby Celnej", "organ odwoławczy", utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Z., dalej: "Naczelnik Urzędu Celnego", "organ pierwszej instancji", z dnia [...]r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt sprawy wynika, że w dniu 26 czerwca 2010r., według dokumentu [...], w Oddziale Celnym w T. objęto procedurą tranzytu towar w postaci narzędzi elektrycznych stosowanych w gospodarstwie domowym oraz narzędzi ręcznych. Zgodnie z treścią noty tranzytowej towar został zabezpieczony jednym zamknięciem celnym o nr [...] i powinien zostać dostarczony do urzędu celnego przeznaczenia Y. (HU) do dnia 5 lipca 2010r., pojazdem o numerach rejestracyjnych [...]. Odbiorcą towaru, zgodnie z zapisem w polu 8 w/w dokumentu, była firma M. , [...] D. N., K. , natomiast nadawcą i jednocześnie głównym zobowiązanym był podatnik. Przedmiotowy towar był uprzednio objęty procedurą tranzytu wg zgłoszenia [...], która została otwarta w dniu 8 czerwca 2010r. i zamknięta w dniu 26 czerwca 2010r. w Oddziale Celnym w T. , jako urzędzie wyjścia i urzędzie przeznaczenia. W dniu 23 sierpnia 2010r. dokument tranzytowy [...] został przedstawiony celem potwierdzenia wyprowadzenia towaru na U. na środku transportowym innym niż pierwotny w Oddziale Celnym w H. , który to urząd stał się urzędem przeznaczenia dla tej operacji. Pojazdem kierował obywatel U. - V. D.. W urzędzie celnym przeznaczenia rewizji celnej towaru nie przeprowadzono. W systemie NCTS funkcjonariusz celny dokonał natomiast potwierdzenia przybycia przesyłki. Operacja tranzytowa została zakończona i zamknięta w systemie NCTS w dniu 24 sierpnia 2009r. z wynikiem kontroli A2 ("uznano za zgodne"). Stan zamknięć celnych został automatycznie oznaczony jako prawidłowy. Za przekroczenie terminu na dostarczenie towaru do urzędu przeznaczenia wskazany wyżej kierowca został ukarany mandatem karnym [...]. Ponadto na kierowcę nałożono także mandat karny [...] za usunięcie zamknięcia celnego o nr [...]. Postanowieniem z dnia [...]r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie celne w celu uregulowania sytuacji prawnej towaru i określenia kwoty długu celnego z związku z usunięciem spod dozoru celnego towaru w postaci 81 szt. opakowań narzędzi elektrycznych stosowanych w gospodarstwie domowym oraz narzędzi ręcznych, objętych procedurą tranzytu wg dokumentu [...] z dnia 26 czerwca 2010r. W tym samym dniu Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia kwoty podatku od towarów i usług, dalej: "VAT", od w/w towaru. Pismem z dnia 30 kwietnia 2014r. strony zostały powiadomione, że w związku z dochodzeniem w sprawie [...] prowadzonym przez Referat Dochodzeniowo-Śledczy uległ zawieszeniu bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Decyzją z dnia [...]r. Naczelnik Urzędu Celnego stwierdził powstanie długu celnego w przywozie na dzień 6 lipca 2010r. oraz określił kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości [...] zł. Następnie, decyzją z dnia [...]r. organ pierwszej instancji określił kwotę VAT należnego z tytułu importu towaru dokonanego na podstawie dokumentu [...] z dnia 26 czerwca 2010r., w wysokości [...] zł. Od decyzji określającej kwotę VAT, strona odwołała się zarzucając błędne ustalenia organu celnego i brak podstaw do stwierdzenia usunięcia towaru spod dozoru celnego oraz powstania długu celnego. W związku z tym, zdaniem odwołującej się strony, brak jest także podstaw do stwierdzenia powstania obowiązku podatkowego w stosunku do towaru w postaci narzędzi elektrycznych stosowanych w gospodarstwie domowym oraz narzędzi ręcznych objętych w/w dokumentem tranzytowym. Dyrektor Izby Celnej nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania i decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji z dnia [...]r. W pierwszej kolejności organ wskazał na art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej: "ustawa o VAT"), zgodnie z którym opodatkowaniu VAT podlega import towarów, niezależnie od tego, czy został dokonany z zachowaniem warunków oraz form określonych przepisami prawa (art. 5 ust. 2 w/w ustawy). Organ powołał następnie na art. 19 ust. 7 ustawy o VAT, który stanowi, iż obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego, z zastrzeżeniem ust. 8 i 9. Wskazał następnie, że zgodnie z treścią art. 29 ust. 13 ustawy o VAT, podstawą opodatkowania VAT w imporcie jest wartość celna powiększona o należne cło, przy czym stawka podatku od towarów i usług dla przedmiotowego towaru wynosi 22% (art. 41 ust. 1 ustawy o VAT). Organ wyjaśnił, że decyzja w niniejszej sprawie, określająca stronie VAT, została wydana na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu celnym zakończonym stwierdzeniem powstania długu celnego w przywozie w dniu 6 lipca 2010r. w związku z usunięciem spod dozoru celnego towaru w postaci narzędzi elektrycznych stosowanych w gospodarstwie domowym oraz narzędzi ręcznych, określeniem kwoty należności wynikającej z długu celnego oraz ustaleniem dłużników należności wynikającej z długu celnego, tj. podatnika jako głównego zobowiązanego oraz V. A. (przewoźnika). Naczelnik Urzędu Celnego w decyzji nr [...] z dnia [...]r. wypowiedział się w kwestii naruszenia warunków procedury tranzytu i usunięcia towaru spod dozoru celnego, określił kwotę należności wynikającą z długu celnego w wysokości [...] zł oraz wskazał powody uznania w/w podmiotów za dłużników celnych. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Celnej. Prawną konsekwencją tego, było określenie VAT z uwzględnieniem w podstawie opodatkowania ustalonej wartości celnej oraz kwoty długu celnego. Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że przepisy podatkowe, określając zasady opodatkowania w przypadku importu towarów, odwołują się do rozwiązań przyjętych w prawie celnym i określonych w tym prawie zdarzeń. Zaistnienie pewnego zdarzenia na gruncie przepisów celnych, tak jak w niniejszej sprawie - powstanie długu celnego w związku z usunięciem spod dozoru celnego towaru - powoduje konsekwencje w postaci powstania obowiązku podatkowego w VAT. Naczelnik Urzędu Celnego prawidłowo zatem określił VAT i poinformował strony o obowiązku samodzielnego naliczenia odsetek od zaległości podatkowych na podstawie art. 53 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (obecnie: t.j. Dz.U. z 2015r. poz. 613 ze zm.), dalej: "Ordynacja podatkowa". Wskazano przy tym, że zarzuty odwołania w zakresie prowadzonego postępowania dowodowego dotyczą w istocie postępowania celnego, a niniejsze postępowanie jest postępowaniem podatkowym, w którym organ nie może brać pod uwagę argumentów strony dotyczących postępowania celnego, lecz uwzględnia w skutkach podatkowych wszelkie okoliczności już uprzednio rozstrzygnięte przez organy celne w postępowaniu celnym. Dodatkowo, organ odnosząc się do zakresu pełnomocnictwa dla M. U. udzielonego przez podatnika, wskazał, że skoro pełnomocnictwo ogólne z dnia 30 kwietnia 2009r. umocowuje tę osobę do występowania "w sprawach celnych oraz przed organami administracji celnej", to należy przyjąć, iż dotyczy ono zarówno toczącego się postępowania celnego jak i podatkowego. Organami administracji celnej są bowiem m.in.: naczelnicy urzędów celnych i dyrektorzy izb celnych. W myśl art. 13 Ordynacji podatkowej - organami podatkowymi są zaś m.in. naczelnik urzędu celnego oraz dyrektor izby celnej (jako organ odwoławczy od decyzji naczelnika urzędu celnego). W toku prowadzonego postępowania podatkowego pełnomocnik podejmował czynności w imieniu strony, odbierał korespondencję, w tym zaskarżoną decyzję podatkową i złożył odwołanie od tej decyzji. Strona, jak i jej przedstawiciel, na żadnym etapie niniejszego postępowania podatkowego nie zakwestionowali faktu występowania M. U. w roli pełnomocnika, który czynnie działał w całym postępowaniu przed organem pierwszej instancji. W skardze na decyzję Dyrektora Izby Celnej podatnika wniósł o uchylenie w całości tej decyzji oraz o uchylenie decyzji ją poprzedzającej, zarzucając naruszenie: 1) art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez nie wyjaśnienie wielu istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, 2) art. 180 i art. 187 §1 w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej - poprzez brak przeprowadzenia dowodów z przesłuchania świadków, brak przesłuchania jako świadków osób dokonujących czynności zamknięcia procedury tranzytu, brak wyczerpującego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz niewłaściwą i nieobiektywną ocenę tego materiału, 3) art. 194 §1, §2 i §3 Ordynacji podatkowej - poprzez pominięcie jako dokumentów urzędowych dokumentów procedury tranzytu [...] z dnia 26 czerwca 2010r. jako korzystających z domniemania, że stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, gdy równocześnie błędnie uznano za dokumenty urzędowe pisma od ukraińskich organów celnych - gdy dokumenty takie nie mogą być uznane za dowody urzędowe, 4) art. 92 ust. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z dnia 19 października 1992r. ze zm.)" poprzez uznanie, że przepis ten nie ma w przedmiotowej sprawie zastosowania, gdy procedura tranzytu została zakończona zgodnie z wymogami prawa celnego. Zarzucając błędy w postępowaniu prowadzonym przez organy celne, nieprzesłuchanie świadków na okoliczność wywozu towaru, podatnik konkludował, że błędne i naruszające prawo jest określenie decyzjami organów celnych powstanie długu celnego w przywozie na dzień 6 lipca 2010r. Tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia zaistnienia obowiązku podatkowego, określonego w tym postępowaniu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 18 marca 2015r. tutejszy Sąd zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o sygn. III SA/Lu 99/15, wskazując, że zaskarżona decyzja ma u podstaw rozstrzygnięcie organu celnego odnośnie należności celnej, i decyzja określająca kwotę długu celnego z dnia [...]r. została zaskarżona do Sądu (III SA/Lu 99/15) i nie została prawomocnie zakończona. W dniu 24 marca 2016r. postępowanie w niniejszej sprawię zostało podjęte. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę, że przedmiotem postępowania podatkowego, poddanego ocenie Sądu jest określenie w prawidłowej wysokości VAT z tytułu importu towaru w postaci narzędzi elektrycznych stosowanych w gospodarstwie domowym oraz narzędzi ręcznych. Postępowanie to zostało poprzedzone odrębnym postępowaniem celnym prowadzonym celem uregulowania sytuacji prawnej towaru i określenia kwoty długu celnego w związku z usunięciem spod dozoru celnego towaru w postaci 81 kartonów narzędzi elektrycznych stosownych w gospodarstwie domowym oraz narzędzi ręcznych, objętych procedurą tranzytu wg dokumentu [...] z dnia 26 czerwca 2010r. Tutejszy Sąd podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż w przypadku, gdy dług celny został określony ostateczną decyzją organu celnego i decyzja ta nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, wynikające z niej ustalenia dotyczące wartości niezbędnych do obliczenia podstawy opodatkowania, takie jak: wartość celna towaru, klasyfikacja taryfowa czy cło, nie mogą być weryfikowane w postępowaniu podatkowym dla potrzeb prawidłowego określenia należnych podatków z tytułu importu towarów (por. wyrok NSA z dnia 10 listopada 2006r., sygn. akt I FSK 182/06). Powyższe oznacza, iż prawny byt decyzji podatkowej uzasadniony jest o tyle, o ile w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja w sprawie należności celnych, której ustalenia mają wpływ na wymiar VAT. Jest to konsekwencją zdeterminowania rozstrzygnięcia podatkowego, pierwotnie wydanym rozstrzygnięciem w przedmiocie długu celnego. Słusznie zresztą w niniejszej sprawie sam Dyrektor Izby Celnej wskazywał, że wiążą go ustalenia dokonane mocą decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...]r. (utrzymanej w mocy decyzją z dnia [...] r.), w której właściwy organ wypowiedział się w kwestii naruszenia warunków procedury tranzytu i usunięcia towaru spod dozoru celnego, określił kwotę należności wynikającą z długu celnego i w wysokości [...] zł, wskazując jednocześnie podatnika jako dłużnika celnego. Sądowi orzekającemu w niniejszej sprawie z urzędu jest wiadome, że prawomocnym wyrokiem z dnia 8 grudnia 2015r., sygn. akt III SA/Lu 99/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie długu celnego. Żadna ze stron postępowania nie składała wniosku o uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu (nie wnosiła tym skargi kasacyjnej) i orzeczenie to uprawomocniło się. Oddalając skargę na decyzję organu celnego WSA w Lublinie zaaprobował swoim rozstrzygnięciem wynik postępowania organu i tok dochodzenia do tego wyniku i stwierdził, oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.; aktualny Dz.U. z 2016r., poz. 718 – dalej: P.p.s.a.), że decyzja w sprawie należności celnych prawa nie narusza. W myśl art. 5 ust.1 pkt 3 ustawy o VAT, opodatkowaniu VAT podlega import towarów. Obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje zaś z chwilą powstania długu celnego (art. 19 ust. 7 ustawy o VAT). W myśl art. 29 ust. 13 ustawy o VAT podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. Jeżeli przedmiotem importu są towary opodatkowane podatkiem akcyzowym, podstawą opodatkowania jest wartość celna powiększona o należne cło i podatek akcyzowy. Określenie kwoty długu celnego dokonane wskazaną wyżej decyzją w sprawie należności celnych (której legalność potwierdził WSA w Lublinie wyrokiem o sygn. III SA/Lu 99/15) obligowało organ celny do określenia wysokości VAT z tytułu importu towarów objętych przedmiotowym zgłoszeniem celnym. Treść decyzji podatkowej jest ściśle związana z treścią decyzji celnej, bowiem, jak wskazano wyżej, zgodnie z art. 29 ust. 13 ustawy o VAT, podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. Zauważyć jednocześnie należy, że zarzuty skargi w sprawie podatkowej odnoszą się zasadniczo do postępowania celnego; skarżący nie podniósł natomiast żadnych argumentów wskazujących na naruszenie przez organy procedujące w niniejszej sprawie przepisów ustawy o VAT, czy też błędnego obliczenia należności podatkowych. Kontrola rozstrzygnięcia w zakresie prawa materialnego, a w szczególności ustawy o VAT, dokonana przez Sąd, nie wykazała jednocześnie, aby organy obu instancji orzekające w sprawie niniejszej naruszyły obowiązujące przepisy. Ze wskazanych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło