I SA/Lu 230/04
WyrokWSA w Lublinie2004-11-05
Skład orzekający: Anna Kwiatek, Halina Chitrosz, Ewa Gdulewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy powinien ingerować w stosunki cywilnoprawne między spółdzielnią mieszkaniową a jej członkiem w celu ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie powinien ingerować w stosunki cywilnoprawne między spółdzielnią mieszkaniową a jej członkiem w celu ustalenia podstawy opodatkowania. Spory dotyczące wysokości wkładu budowlanego lub kosztu mieszkania powinny być rozstrzygane w postępowaniu cywilnym. Organy podatkowe opierają się na dokumentach przedstawionych przez strony, a jeśli nie stwierdzą nieprawidłowości w wykonaniu obowiązków podatkowych, postępowanie powinno zostać umorzone.Stan faktyczny
Skarżąca S. S. wniosła o ponowne rozliczenie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r. w związku z ulgą mieszkaniową, kwestionując wysokość wkładu budowlanego wniesionego do Spółdzielni Mieszkaniowej. Organy podatkowe odmówiły określenia zobowiązania w innej wysokości niż wynikająca z zeznania, uznając, że spór dotyczy stosunków cywilnoprawnych między skarżącą a spółdzielnią, które nie podlegają ocenie organu podatkowego. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek, Sędziowie WSA Halina Chitrosz, NSA Ewa Gdulewicz /spr./, Protokolant sekr. sąd. Marta Ścibor, po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2004 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. w wysokości innej niż wynikająca z zeznania podatkowego - oddala skargę
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej (Dz. U. z 1997r. Nr 137, poz. 926, z późn.zm.), po rozpatrzeniu odwołania S. S. od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...] grudnia 2003r. znak: [...] w sprawie odmowy określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998r. w wysokości innej niż wynikającej z zeznania podatkowego, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że postępowanie w sprawie wszczęte zostało wnioskiem podatniczki z [...] października 2003r. o ponowne rozliczenie podatku od przysługującej ulgi mieszkaniowej za lata 1997-2001r.
Organ I instancji po ustaleniu, że nie występują zmiany w wysokości zobowiązania w podatku dochodowym za 1998r., odmówił określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998r. w wysokości innej niż wynikającej z zeznania podatkowego.
W odwołaniu od powyższej decyzji S. S. zarzuciła sprzeczność z prawem oraz rażącą niesprawiedliwość wskazując, że decyzja niezgodna jest ze stanem faktycznym. Podatniczka podniosła, że nastąpiło bezpodstawne zawyżenie wysokości wkładu wniesionego do Spółdzielni, bowiem rzeczywisty koszt mieszkania wynosił 65.771,20 zł oraz przedstawiła szczegółowe rozliczenie wpłat dokonywanych na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej z tytułu wkładu budowlanego oraz kosztu lokalu mieszkalnego.
Dokonując oceny materiału dowodowego oraz zarzutów odwołania, organ odwoławczy wskazał na treść art. 27a ust.1 pkt 1 lit.c ustawy z 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993r. Nr 90, poz. 416 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w 1998r., wskazując, że zgodnie z ust. 6 art. 27a ustawy wysokość wymienionych w tym przepisie wydatków ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie.
Kwota odliczeń przysługujących z tego tytułu, przekraczająca kwotę podatku obliczonego zgodnie z art. 27, podlega odliczeniu od podatku obliczonego za lata następne, aż do całkowitego jej odliczenia (art. 27a ust. 15 ustawy).
Odnosząc się do okoliczności faktycznych sprawy, wskazano, że istota sporu sprowadza się do kwestii zawyżenia wysokości wkładu budowlanego wniesionego przez podatniczkę do Spółdzielni Mieszkaniowej i dokonanych przez Spółdzielnię zarachowań wpłat na poczet wkładu przypadającego na lokal mieszkalny.
Powołując się na art. 120 ordynacji podatkowej Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że brak stosownej normy prawnej wyklucza ingerencję organu podatkowego w stosunki zobowiązaniowe istniejące pomiędzy spółdzielnią a jej członkiem.
Z uzyskanej na żądanie organu odwoławczego informacji przedstawionej przez SM "[...]" wynika jednoznacznie, że z dokonanych w 1998r. wpłat, na wkład budowlany dotyczący lokalu mieszkalnego zaliczono 35.192,12 zł. Zatem wysokość wkładu i poniesionych z tego tytułu wydatków została przyjęta w kwocie wykazanej w zeznaniu podatkowym. Potwierdzona została także aktualność pozostałych danych, które znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej.
W powyższej sytuacji i wobec braku jakichkolwiek racjonalnych przesłanek do podważenia wiarygodności i mocy dowodowej ww. informacji, organ odwoławczy stwierdził, iż brak jest podstaw prawnych do określenia podatku w innej wysokości niż wynikająca z zeznania. Ponadto wskazano, że zaskarżona decyzja zawiera także wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne, w szczególności co do sposobu obliczenia wysokości ulgi z tytułu wydatków poniesionych na cele mieszkaniowe i rozliczenia podatku dochodowego za cały rok podatkowy – co było przedmiotem wniosku podatniczki.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca wnosi o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, uznając, iż są one wadliwe z uwagi na naruszenie prawa materialnego.
W uzasadnieniu skargi wywodzi, że Izba Skarbowa błędnie przyjęła wartość mieszkania jako podstawę opodatkowania, gdyż Spółdzielnia bezpodstawnie podaje wartość mieszkania w kwocie 78.343,00 zł, podczas gdy wartość ta, wg przedstawionych przez skarżącą wyliczeń wynosi 65.771,20 zł. Zdaniem podatniczki błąd w wyliczeniach Spółdzielni polega na podaniu wartości mieszkania wraz z garażem. Podnosi, że przedmiotem jej sporu ze Spółdzielnią jest kwota w wysokości 26.429,80 zł , której zwrotu domaga się w odrębnym postępowaniu sądowym, toteż rozstrzygnięcie sądu administracyjnego ma charakter rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Kwestionuje pogląd, że stosunki pomiędzy Spółdzielnią a jej członkiem nie podlegają ocenie organu podatkowego, wywodząc że obowiązkiem organów podatkowych jest w wypadku wątpliwości sprawdzenie podstawy opodatkowania. Do skargi załączono dokumenty związane z uzyskaniem spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosi o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W skierowanym do Sądu piśmie z dnia [...] października 2004r. skarżąca podtrzymuje zarzuty skargi i wywodzi, że obowiązkiem organów podatkowych jest sprawdzenie rzetelności działania Spółdzielni Mieszkaniowej wobec jej członków i ustalenie rzeczywistej podstawy wymiaru podatku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem (art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 135, poz. 1270 ze zm. ), w związku z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz. 1269), wskazać należy, że zgodnie z art. 45 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993r. Nr 90, poz. 416 ze zm.) podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym wg ustalonego wzoru, w terminie do 30 kwietnia następnego roku, przy czym , stosownie do ust. 6 tego artykułu, podatek wynikający z tego zeznania jest podatkiem należnym za dany rok, chyba że urząd skarbowy wyda decyzję, w której określi inną wysokość podatku. Także ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) stanowi w art. 21 § 2 , że jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób określony w § 1 pkt 1 tego artykułu, to podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty, z zastrzeżeniem § 3 z mocy którego jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, to organ podatkowy wyda decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.
Z akt sprawy wynika, że w deklaracji podatkowej PIT 30 za 1998r. , złożonej w dniu 17 marca 1999 r. jak i w jej korekcie złożonej w dniu 14 stycznia 2000r. podatniczka wykazała, iż zobowiązanie w podatku dochodowym nie występuje.
W zeznaniu podatkowym PIT-28 za ten rok skarżąca odliczyła od zryczałtowanego podatku dochodowego na podstawie art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy podatkowej (w brzmieniu obowiązującym w 1998r.) ulgę z tytułu wydatków mieszkaniowych poniesionych na własne potrzeby mieszkaniowe przeznaczone na wkład budowlany lub mieszkaniowy do spółdzielni mieszkaniowej. Wysokość ww. wydatków, stosownie do art. 27a, ust. 6 cyt. ustawy ustalona została na podstawie pisma wystawionego prze SM "[...] w L. Ponadto SM "[...]" wystawiła skarżącej informację PIT-14 za 1998r. o wysokości wycofanego wkładu budowlanego w wysokości 12.034,80 zł , na którą to kwotę – jak ustalono w toku postępowania – składają się kwoty przeksięgowane z wkładu budowlanego dotyczącego lokalu mieszkalnego na wkład dotyczący lokalu użytkowego i garażu.
We wszczynającym w oparciu o art. 165 § 1 i § 3 ordynacji podatkowej postępowanie w sprawie podatku dochodowego za 1998r. w piśmie z dnia 23 marca 2002r. , skarżąca zwróciła się o ponowne rozliczenie podatku od przysługującej ulgi mieszkaniowej, kwestionując rzetelność rozliczenia wpłaconych wpłat przez Spółdzielnię Mieszkaniową.
Postępowanie w sprawie toczyło się z zachowaniem przepisów art. 123 § 1 , art. 200 i art. 121 § 2 ordynacji podatkowej, zaś skarżąca brała w nim czynny udział.
Jak wynika z materiału dowodowego na co wskazano także w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, istotą sporu jest zawyżenie, zdaniem podatniczki, wysokości wkładu budowlanego wniesionego do Spółdzielni Mieszkaniowej w związku z nabyciem spółdzielczego prawa do lokalu oraz dokonanych przez Spółdzielnię zarachowań wpłat na poczet wkładu przypadającego na lokal mieszkalny, a w szczególności, jak podnosi skarżąca w skardze do Sądu, rzeczywisty koszt mieszkania. Według podatniczki wynosi on 65.771,20 zł , według Spółdzielni 78.343,00 zł, przy czym w toku postępowania Spółdzielnia na żądanie organu podatkowego przedstawiła m.in. szczegółowe zestawienie wpłat, przeksięgowań i zwrotów w latach 1995-2001 wkładu budowlanego (na lokal mieszkalny, lokal użytkowy i garaż). Z powyższego rozliczenia wynika potwierdzenie zarachowania przez Spółdzielnię z ogólnej kwoty wpłat w 1998 r. 59.018,92 zł, kwoty 12.719,00 zł na garaż i kwoty 35.192,12 zł na lokal użytkowy (kwota 11.107,80 gr. – jak wynika z zestawienia pozostała po przeksięgowaniu kwoty 26.429,80 zł z wpłaty na lokal użytkowy na lokal mieszkalny i została skarżącej zwrócona [...] stycznia 1999r.). Odmiennie niż wskazano wyżej przedstawiają się wyliczenia wpłat, dokonane przez skarżącą, z których wynika, iż przedmiotem jej sporu ze Spółdzielnią pozostaje kwota 26.429,80 zł , która winna być jej przez Spółdzielnię zwrócona .
W powyższym stanie faktycznym zasadnie organy podatkowe stwierdziły, iż brak stosownej normy prawnej wyklucza ingerencję organów podatkowych w stosunki zobowiązaniowe pomiędzy spółdzielnią a jej członkiem, wskazując także w toku postępowania, iż spór ten może być rozstrzygnięty jedyne na drodze postępowania cywilnego.
Z tych przyczyn, zarzuty zawarte w skardze oraz w piśmie procesowym z dnia [...] października 2004 r. , jako pozbawione uzasadnionych podstaw prawnych należy uznać za nietrafne.
Należy jednakże zauważyć, iż skoro w toku postępowania sprawdzającego prawidłowość wykonania przez podatnika nałożonych na niego przez prawo obowiązków ustalenia należności podatkowej oraz jego realizacji nie stwierdzono nieprawidłowości, stwierdzając, iż zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998r. , zgodnie z wykazanym zeznaniem za ten rok nie występuje, należało postępowanie w sprawie, w oparciu o art. 208 § 1 ordynacji podatkowej, jako bezprzedmiotowe – umorzyć. Powyższe uchybienie pozostaje jednakże bez istotnego wpływu na wynik sprawy.
Mając na uwadze powyższe, na mocy art. 151 cytowanej na wstępie ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło