I SA/Lu 236/15
PostanowienieWSA w Lublinie2015-03-02
Skład orzekający: Marcin Małek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba bezrobotna, pozostająca na utrzymaniu rodziców z niskimi dochodami z emerytur, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba bezrobotna, która nie posiada własnych dochodów ani majątku i pozostaje na utrzymaniu rodziców, których jedynym źródłem dochodu są niskie emerytury, nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W związku z tym, przyznano jej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, podając, że jest osobą bezrobotną, pozostającą na utrzymaniu rodziców, którzy utrzymują się z emerytur. Nie posiada własnego majątku ani oszczędności. Rodzina zamieszkuje w domu wymagającym remontu i posiada kredyt do spłacenia. Matka jest przewlekle chora. Sąd rozpatrywał wniosek o przyznanie prawa pomocy w związku z wpisem od skargi w kwocie 100 zł.Rozstrzygnięcie
Zwolniono P. P. z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w całości.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a zwolnić P. P. z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w całości.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł, skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych.
W złożonym na tę okoliczność oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że jest osobą bezrobotną (bez prawa do zasiłku). Pozostaje na utrzymaniu rodziców utrzymujących się z emerytur w kwocie [...] zł netto (emerytura matki) i [...] zł netto (emerytura ojca). Skarżący nie posiada żadnego własnego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Rodzina zamieszkują w domu jednorodzinnego o pow. 150 m2 (wymagającym kapitalnego remontu), posadowionym na działce o pow. 1240 m3. Skarżący jednocześnie wskazał, że rodzice posiadają kredyt do spłacenia, a dodatkowo matka jest przewlekle chora (kardiologicznie i endokrynologicznie).
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych, o które ubiega się w rozpoznawanej sprawie skarżący może zostać przyznane stronie, o ile wykaże ona brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przez uszczerbek, o którym mowa wyżej, należy zaś rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie może ona zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, niepubl.). Dlatego też prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym może być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r. sygn. akt FZ 478/04, Lex nr 393645).
Mając zatem na uwadze powyższe oraz okoliczności przedstawione we wniosku obrazujące sytuację finansową strony skarżącej, stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie są podstawy do uwzględnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Mianowicie w aktualnej sytuacji procesowej, w jakiej znajduje się skarżący, koszty sądowe obejmują wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł. Oprócz tej kwoty strona wnioskująca może na kolejnych etapach być zobowiązana do uiszczenia wpisów należnych z tytułu wniesienia zażalenia (100 zł), skargi kasacyjnej (100 zł) czy opłaty kancelaryjnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia wyroku (100 zł).
Należy natomiast zauważyć, że skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, pozostającą na całkowitym utrzymaniu rodziców, których jedyne dochody stanowią świadczenia emerytalne. Oznacza to, że trzyosobowa rodzina wnioskodawcy dysponuje dochodem około [...] zł netto miesięcznie. W tych okolicznościach, kierując się doświadczeniem życiowym w zakresie standardowych kosztów utrzymania trzyosobowej rodziny, należało przyjąć, że sytuacja finansowa strony nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło