I SA/Lu 24/08

WyrokWSA w Lublinie2008-05-20

Skład orzekający: Anna Kwiatek, Wojciech Kręcisz, Małgorzata Fita

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, rozpatrując wniosek o rozłożenie zaległości podatkowej na raty, przekroczył granice uznania administracyjnego, odmawiając udzielenia ulgi pomimo przedstawienia przez podatnika argumentów dotyczących jego złego stanu zdrowia i trudnej sytuacji życiowej?
Ratio decidendi
Organ podatkowy, działając w ramach uznania administracyjnego przy rozpatrywaniu wniosku o rozłożenie zaległości podatkowej na raty, nie przekroczył jego granic, odmawiając udzielenia ulgi. Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo oceniły sytuację materialną i zdrowotną podatnika, uwzględniając wszystkie okoliczności sprawy, w tym źródła dochodów, wydatki, posiadany majątek oraz sposób powstania zaległości podatkowej, a także nie znalazły podstaw do zastosowania przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego.
Stan faktyczny
Skarżący L. L. wniósł o rozłożenie na raty zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych, argumentując to złym stanem zdrowia i całkowitą niezdolnością do pracy. Organy podatkowe odmówiły udzielenia ulgi, uznając, że nie zachodzą przesłanki ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego, pomimo posiadania przez skarżącego orzeczenia o 66% uszczerbku na zdrowiu. Skarżący zarzucił organom pobieżną analizę materiału dowodowego i nieuwzględnienie jego sytuacji życiowej i zdrowotnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając decyzje organów za prawidłowe.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek, Sędziowie Asesor WSA Wojciech Kręcisz (spr.), Asesor WSA Małgorzata Fita, Protokolant stażysta Konrad Gałka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 maja 2008 r. sprawy ze skargi L. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowej - oddala skargę. Zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedno Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.), Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania L. L. od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...] w sprawie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowych Klubu Sportowego "A." w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiąc kwiecień i maj 2004 r., co do których orzeczono o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu orzekam, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej podnosił, iż decyzją z dnia [...], Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego odmówił rozłożenia na raty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiąc kwiecień i maj 2004 r., co do których orzeczono o solidarnej odpowiedzialności L. L., jako członka zarządu Klubu Sportowego "A." z uwagi na brak przesłanek uzasadniających udzielenie przedmiotowej ulgi, a podstawą wydania decyzji była przeprowadzona analiza sytuacji materialnej i osobistej podatnika. Organ odwoławczy podkreślał, iż przedmiotowa decyzja została wydana w związku z wnioskiem podatnika z dnia 10 lipca 2007 r., w którym zwrócił się on o umorzenie ¾ zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych i rozłożenie na raty pozostałej ¼ części. Po przeprowadzeniu stosownego postępowania Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego - decyzją z [...], odmówił umorzenia części zaległości podatkowej i w związku z tym decyzją z tej samej daty, nr [...], odmówił rozłożenia na raty zapłaty zaległości wraz z odsetkami za zwłokę. Wniosek dotyczący rozłożenia na raty ¼ zaległości podatkowych z uwagi na odmowę umorzenia pozostałych ¾ rozpatrzono, jako wniosek o rozłożenie całej zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych. Od decyzji tej L. L. odwołał się o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Do odwołania dołączono kserokopię wypisu z treści orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 30 grudnia 2002 r., nr [...] oraz orzeczenia z dnia 30 grudnia 2002 r., nr [...] Lekarza Orzecznika ZUS w sprawie procentowego uszczerbku na zdrowiu spowodowanego skutkami wypadku. Podatnik zarzucał, iż Urząd Skarbowy przy podejmowaniu decyzji pobieżnie przeanalizował zgromadzony materiał dowodowy i nie uwzględnił przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego. Wskazywał, że organ podatkowy pierwszej instancji ustalił jego stan majątkowy w sposób niepełny, albowiem analizując wysokość osiąganych przychodów nie uwzględnił kosztów ich uzyskania. Ponadto błędnie wskazał, iż podatnik prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej. Wywodził również, iż udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych jest uzasadnione złym stanem zdrowia, a to z uwagi na fakt, że podatnik jest całkowicie i trwale niezdolny do pracy, ma orzeczony 66% ubytek na zdrowiu. Nie jest więc w stanie podjąć działań umożliwiających spłatę zaległości podatkowych. W uzasadnieniu odwołania L. L. podnosił również, że Zarząd Klubu Sportowego "A." składał się z czterech osób, w związku z czym brak jest zatem podstaw do obarczania go całkowitą odpowiedzialnością za zaległości podatkowe, tym bardziej, że sprawował swoją funkcję honorowo i bezinteresownie, nie pobierając z tego tytułu wynagrodzenia i nie mając faktycznie realnego wpływu na działalność klubu i decyzje podejmowane przez Zarząd. Wywodził w związku z powyższym, iż umorzenie ¾ zaległości i rozłożenie na raty pozostałej części jest zgodne z zasadami współżycia społecznego i nie narusza interesów Skarbu Państwa, a także uwzględnia faktyczny stopień odpowiedzialności podatnika za jej powstanie. Dyrektor Izby Skarbowej po zapoznaniu się z całością materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, rozpatrzeniu zarzutów odwołania oraz przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego podnosił, iż brak jest podstaw, aby kwestionować rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Wskazywał, iż zgodnie z art. 67a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ podatkowy w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, na jego wniosek, może rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. Ważny interes podatnika wymaga istnienia nadzwyczajnych okoliczności w sytuacji życiowej konkretnego podatnika; zdarzeń obiektywnie niezależnych od postawy i zachowania podatnika, na które nie mógł on mieć wpływu nawet przy dołożeniu nadzwyczajnej staranności. Z kolei interes publiczny oznacza, że za zastosowaniem wnioskowanej ulgi musi przemawiać konieczność respektowania wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy. W tym kontekście podkreślał, iż ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią odstępstwo od generalnej zasady powszechności i przymusowości opodatkowania, a ocena, czy w konkretnym stanie faktycznym istnieją przesłanki do zastosowania tego przepisu należy do organu podatkowego. Wnioski o rozłożenie na raty zaległości podatkowych rozpatrywane są na zasadzie uznania administracyjnego. W związku z tym, Dyrektor Izby Skarbowej podkreślał, iż organ podatkowy może, lecz nie musi rozłożyć spłatę zaległości na raty, a decyzja w tym przedmiocie powinna być poprzedzona analizą wszystkich okoliczności sprawy, w tym głównie sytuacji finansowej strony i przedstawionych przez wnioskodawcę argumentów w świetle przesłanek wymienionych we wskazanym przepisie. Jednak nawet w przypadku wystąpienia przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego organ podatkowy nie jest zobowiązany do udzielenia tego rodzaju ulgi. Rozłożenie na raty jest prawem, a nie obowiązkiem organów podatkowych (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 12.06.2007 r., sygn. akt I SA/Lu 1/07). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podnosił, że rozłożenie na raty spłaty zaległości podatkowej może mieć zastosowanie w wyjątkowych przypadkach, przede wszystkim ze względu na okoliczności niezależne od podatnika, które utrudniają lub uniemożliwiają zapłatę podatku jednorazowo. Na podstawie materiału dowodowego ustalono, że zaległość podatkowa powstała z powodu naruszenia przepisów prawa podatkowego przez Klub Sportowy "A." L., w którym podatnik pełnił funkcję członka zarządu. Klub Sportowy "A." jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych nie odprowadzał należnych zaliczek na podatek dochodowy z tytułu dokonywanych wypłat wynagrodzeń. W dniu [...] organ podatkowy pierwszej instancji orzekł o odpowiedzialności L. L., jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe Klubu Sportowego "A." z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiąc kwiecień 2004 r. w kwocie 15.208, zł oraz miesiąc maj w kwocie 1.421,60 zł. W uzasadnieniu tej decyzji organ podatkowy nawiązując do art. 116a i art. 116 Ordynacji podatkowej wskazał, że odpowiedzialność ta ma charakter solidarny. Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu okoliczności, iż funkcję w Zarządzie podatnik pełnił społecznie nie pobierając wynagrodzenia wskazano, że fakt ten nie może być uwzględniony jako przesłanka determinująca umorzenie zaległości podatkowych. Kwestia braku realnego wpływu na działalność Klubu i decyzje podejmowane przez Zarząd nie jest bowiem przedmiotem oceny przy podejmowaniu decyzji w rozpatrywanej sprawie. Z orzecznictwa i doktryny prawa podatkowego wynika, że odpowiedzialność członka zarządu, związana jest z zawinionym zachowaniem się członka zarządu spółki. Podniesiono przy tym, że wskazana zaległość wynika z decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...], która była przedmiotem postępowania zarówno przed Dyrektorem Izby Skarbowej jak i Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie, który wyrokiem z dnia 15 marca 2007 r., sygn. akt I SA/Lu 714/06, oddalił skargę. Ciążący na podatniku obowiązek zapłaty podatku nie został więc spowodowany przyczynami niezależnymi od sposobu jego działania, co jest istotnym elementem podlegającym ocenie w toku rozpatrywania niniejszej sprawy. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślał, że zobowiązania podatkowe określone ustawami mają charakter powszechny i powinny być regulowane w określonych terminach płatności, natomiast możliwość rozłożenia na raty zaległości podatkowej jest odstępstwem od tej zasady i ma charakter wyjątkowy. Stwierdzenie, czy w danym przypadku ważny interes podatnika mógłby uzasadnić pozytywne rozpatrzenie wniosku poprzedzone jest ustaleniami w przedmiocie faktycznej sytuacji materialnej i osobistej podatnika oraz w przedmiocie realnych możliwości uregulowania zaległości podatkowej w ratach. Organ podatkowy pierwszej instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające odnośnie sytuacji majątkowej podatnika. Ustalił, iż L. L. jest współwłaścicielem działki rolnej o powierzchni 5.027 m² położonej w miejscowości Dębówka oraz właścicielem działki rolnej o powierzchni 2.545 m² położonej w miejscowości S. Źródłem jego utrzymania jest renta wypadkowa w wysokości 3.078,26 zł netto. Miesięczne obciążenie to opłaty związane z zapłatą czynszu w wysokości około 500 zł, opłaty za energię - 70 zł, telefon - 80 zł, abonament RTV- 60 zł. Ustalono, że podatnik ponosi także wydatki związane z leczeniem i rehabilitacją w wysokości 200 zł miesięcznie, a na jego utrzymaniu nie pozostają żadne osoby. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano również, że do protokołu z dniu 31 października 2007 r. podatnik podał, że zwiększyły się koszty utrzymania związane z podwyżką czynszu i wydatkami na leki i rehabilitację. W kontekście tych ustaleń organ podatkowy wywodził, iż ponoszone przez podatnika koszty utrzymania nie mogą być podstawą do ulgowego traktowania, bowiem sposób, w jaki gospodaruje on swoim majątkiem i przychodami jest wynikiem podjętych samodzielnie decyzji. W żaden sposób nie są zagrożone też podstawy egzystencji podatnika. Jego sytuacji materialna dowodzi, iż nie występuje ważny interes podatnika, który przemawiałby za udzieleniem ulgi. Dyrektor Izby Skarbowej podnosił, iż ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że w sprawie poddano analizie dokumenty złożone przez podatnika oraz te, które były w posiadaniu organu, tj. zeznania podatkowe, informacje o transakcjach majątkowych. Wskazano przy tym, z jakich tytułów podatnik uzyskiwał przychody, natomiast kwotowo podano łączne dochody za poszczególne lata po pomniejszeniu o przysługujące koszty uzyskania przychodu. Kwotę miesięcznych obciążeń ustalono w oparciu o informacje dostarczone przez podatnika. W tym względzie organ odwoławczy kwestionował zasadność zarzutu odnosząc ego się do prowadzenia działalności gospodarczej przez podatnika podnosząc, iż organ pierwszej instancji wskazał na okoliczność, że L. L. jest wspólnikiem w spółce cywilnej, a nie że osiąga z tego tytułu dochody. Organ odwoławczy argumentował również, że dla zagwarantowania spłaty zaległości w ratach, a także opłaty prolongacyjnej konieczne jest posiadanie odpowiednich środków pieniężnych. W tym kontekście ponosił, iż jak wynika z akt podatkowych na dzień 9 października 2007 r. podatnik posiadał także zaległości wynikające z decyzji orzekającej o jego odpowiedzialności, jako osoby trzeciej za zaległości Klubu Sportowego ,,A." z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące luty i kwiecień 2004 r. w łącznej kwocie 97.194,98 zł. Wywodził w związku z tym, że o istnieniu przesłanki ważnego interesu strony nie może przesądzać zły stan zdrowia podatnika. Okoliczność ta musi być oceniana łącznie z innymi elementami stanu faktycznego, a ponadto, że w sprawie nie zaistniała także przesłanka "interesu publicznego", która uzasadniałaby odmienne rozstrzygnięcie. L. L. wystąpił ze skargą na tę decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucał naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 7 kpa w związku z art. 77 § 1 kpa, poprzez niepodjęcie kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, przede wszystkim w zakresie sytuacji zdrowotnej i życiowej skarżącego; 2) art. 107 § 1 kpa -poprzez niewskazanie przyczyn, dla których organ uznał, iż rozłożenie spłaty zaległości podatkowej na 48 równych miesięcznych rat nie daje gwarancji spłacenia zaległości; 3) co skutkowało również naruszeniem art. 67 a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, poprzez wyrażenie błędnego poglądu prawnego, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi potrzeba udzielenia skarżącemu ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego poprzez rozłożenie go na raty, uzasadniona ważnym interesem podatnika, podczas gdy prawidłowa analiza stanu faktycznego i właściwie dokonana subsumcja norm prawnych prowadzi do wniosku, iż w niniejszej sprawie zastosowanie ulgi w postaci rozłożenia spłaty zaległości podatkowej na raty było uzasadnione i wskazane. W uzasadnieniu skargi skarżący podnosił, iż organ podatkowy nie zbadał w sposób należyty jego sytuacji życiowej i zdrowotnej ograniczając się do zasięgnięcia informacji na temat dochodów osiągniętych przez niego w przeszłości. Organ przyznał wprawdzie, iż zła sytuacja zdrowotna podatnika i jego trwała niezdolność do pracy to istotne czynniki mające wpływ na całość jego sytuacji życiowej, jednakże niezasadnie doszedł do wniosku, iż nie mogą one skutkować bezwzględnym udzieleniem wnioskowanej pomocy. Ponadto, organ nie odniósł się do tego, że skarżący cierpi na liczne schorzenia układu oddechowego i krążeniowego, które uniemożliwiają mu sprawne funkcjonowanie. Orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS przyznano podatnikowi 66% ubytek na zdrowiu i uznano, iż jest on całkowicie i trwale niezdolny do pracy. Nie ulega więc wątpliwości, iż nie jest on w stanie spłacić zaległości podatkowej od razu. Jedynie rozłożenie na raty umożliwi spłacenie kwoty zaległości. Skarżący podnosił również, ze organ podatkowy nie wyjaśnił przyczyn, dla których uznał, iż rozłożenie spłaty zaległości podatkowej na 48 równych miesięcznych rat nie daje gwarancji, iż spłata całej należności jest możliwa. Zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania nasuwają bowiem przeciwny wniosek, tzn. w razie istnienia trudnych okoliczności życiowych i finansowych bardziej realne jest spłacenie zaległości podatkowej po jej rozłożeniu na raty, niż uiszczenie od razu kwoty zaległości w pełnym wymiarze, co zdecydowanie przekracza możliwości finansowe skarżącego. Według skarżącego błędnie więc przyjęto, iż nie zachodzi potrzeba udzielenia ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego poprzez rozłożenie na raty, uzasadniona ważnym interesem podatnika. Prawidłowa analiza stanu faktycznego prowadzi do wniosku, iż zastosowanie ulgi w postaci rozłożenia spłaty zaległości podatkowej na raty jest uzasadnione i wskazane. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej, odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wnosił o oddalenie skargi. Sąd zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola zaskarżonej decyzji, jak również decyzji organu pierwszej instancji, przeprowadzona zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) prowadzi do wniosku, iż brak jest podstaw, aby uznać, że decyzje te wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy. W sprawie nie jest sporne, że wydane rozstrzygnięcie podjęte zostało w warunkach uznania administracyjnego. Brak jest jednak podstaw, aby uznać, że w kontekście stanu faktycznego sprawy, w którym orzeczenie to zostało wydane, granice działania organu w warunkach uznania administracyjnego zostały przekroczone. Z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tym kontekście podkreślenia wymaga więc, że w rozumieniu wskazanego przepisu "granice sprawy" determinowane są sprawą stanowiącą przedmiot rozstrzygnięcia organów podatkowych. W przedmiotowej sprawie stanowiła ją decyzja w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowej, wydana w rezultacie rozpatrzenia stosownego wniosku skarżącego. Tylko i wyłącznie więc w zakresie wynikającym z treści wydanego rozstrzygnięcia Sąd może dokonywać oceny jego zgodności z prawem. Granice sprawy administracyjnej wyznaczają bowiem zakres sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej. Zakres tej kontroli obejmuje więc ocenę prawidłowości postępowania podatkowego prowadzonego w sprawie, dokonywaną z perspektywy zasad wyrażonych zwłaszcza w art. 120, art. 122, art. 180 i art. 187 Ordynacji podatkowej oraz art. 191 ordynacji podatkowej. W związku z powyższym brak jest podstaw, aby za przedmiot sądowoadministracyjnej kontroli w niniejszej sprawie można było uznać, wydaną na podstawie art. 116 w związku z art. 116a Ordynacji podatkowej, decyzję ostateczną z której przedmiotowa zaległość wynika, o której rozłożenie na raty wystąpił skarżący, i która to decyzja stanowiła już przedmiot postępowania przez Wojewódzkim Sądem Administracyjny m w Lublinie w sprawie sygn. akt I SA/Lu 714/06. Z art. 67a ordynacji podatkowej wynika, iż orzekając w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowej organy podatkowe działają w ramach tzw. uznania administracyjnego. Rozstrzygnięcie organu, czyniące zadość żądaniu wnioskodawcy albo odmawiające rozłożenia na raty zaległości podatkowych determinowane jest przesłankami ważnego interesu podatnik lub interesu publicznego. Przesłanki te samoistnie lub łącznie stanowić mogą (muszą) podstawę wydanej w sprawie decyzji. Konstrukcja uznania administracyjnego wyraża się w możliwości wyboru konsekwencji prawnych w ustalonym stanie faktycznym sprawy. Uznanie administracyjne nie polega więc na swobodzie organu administracji, w zakresie odnoszącym się do ustalania stanu faktycznego. Działając w ramach uznania administracyjnego organ administracji publicznej jest zobowiązany do szczegółowego zbadania stanu faktycznego i odzwierciedlenia w aktach sprawy wyniku postępowania dowodowego (por. wyrok NSA z 16 listopada 1999 r., w sprawie sygn. akt III SA 7900/98). Prowadzi to do wniosku, iż decyzja wydana w warunkach uznania administracyjnego nie może być decyzją dowolną, ale musi wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (por. np. wyrok NSA z 2 lutego 1996 r., w sprawie sygn. akt II SA 2875/95) oraz w należyty sposób wyważać, tak jak w sprawie będącej przedmiotem orzekania Sądu, ważny interes podatnika lub (i) interes publiczny. W kontekście działania w warunkach uznania administracyjnego, zwłaszcza zaś jego ram determinowanych przesłankami ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, wskazać należy na nakaz respektowania przez organ administracji konstytucyjnej zasady równości (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP). Podkreślić należy zwłaszcza fakt ograniczenia organu poprzednio wydanymi decyzjami w innych sprawach indywidualnych tego samego rodzaju. W tym względzie pożądane jest operowanie w pełni zobiektywizowanymi kryteriami oceny spraw danego rodzaju i przestrzeganie ich w każdym z następnych rozpatrywanych przypadków (por. np. wyrok NSA z 29 stycznia 1998 r., w sprawie sygn. akt II SA 1576/97; wyrok NSA z 30 czerwca 1987 r., w sprawie sygn. akt IV SA 129/87, wyrok NSA z 11 czerwca 1981 r., w sprawie sygn. akt SA 820/81). W zakresie odnoszącym się do ustaleń i oceny stanu faktycznego sprawy podkreślić należy znaczenie zasad prawdy obiektywnej (art. 122 w związku z art. art. 187 § 1 ordynacji podatkowej), swobodnej oceny dowodów (art. 191 ordynacji podatkowej), jak również zasady realizującej koncepcję otwartości postępowania dowodowego (art. 180 § 1 ordynacji podatkowej) oraz zasady przekonywania (art. 124 ordynacji podatkowej). Zasady prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów pozostają ze sobą w ścisłym i bezpośrednim związku, a o przekroczeniu granic prawa do oceny dowodów świadczy to, że organ administracji pozostawia poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę i pomija istotne dla sprawy dowody lub dokonuje ich oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego (wyrok NSA z 14 stycznia 1994 r., w sprawie sygn. akt III SA 491/94). Konfrontując przywołane przepisy ustawy zasadniczej i ordynacji podatkowej, formułowane na ich gruncie oceny i wnioski z uzasadnieniem faktycznym i prawnym zaskarżonej decyzji, stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji prawa nie naruszają. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak również z uzasadnienia decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego wynika, że rozstrzygnięcie sprawy z wniosku L. L. z uwzględnieniem wskazanych wyżej zasad i dyrektyw. Z ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie przez organy podatkowe wynika, iż: 1) w okresie ostatnich trzech lat podatnik osiągał przychody z renty, pozarolniczej działalności gospodarczej i działalności wykonywanej osobiście; 2) z tego tytułu (według PIT - 36) dochód skarżącego za rok 2004 wyniósł 50.957,19 zł; za 2005 r. 59.962,35 zł, za 2006 r. 60.237,23 zł; 3) aktualnie, jedynym i stałym źródłem dochodu skarżącego jest renta w wysokości 3.078,26 zł netto; 4) podatnik nie zlikwidował prowadzonej działalności gospodarczej i w dalszym ciągu jest wspólnikiem spółki cywilnej; 5) bieżące wydatki ponoszone na czynsz, energię, telefon, TV oraz leki i rehabilitację wynoszą 910 zł; 6) L. L. jest współwłaścicielem nieruchomości (działki rolnej) o powierzchni 5.027 m², położonej w miejscowości D. oraz właścicielem nieruchomości (działki rolnej) o powierzchni 2.545 m², położonej w miejscowości S.; 7) obowiązek zapłaty zaległości podatkowej wynika z decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z [...] utrzymanej w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...]; 8) w dniu 21 stycznia 2005 r. umową darowizny podatnik zbył lokal mieszkalny położony w budynku mieszkalnym przy ul. N.w L.; 9) na utrzymaniu podatnika nie pozostają żadne osoby. W kontekście wskazanych okoliczności stanu faktycznego sprawy, zwłaszcza gdy odwołać się do zasady powszechności opodatkowania oraz obowiązku płacenia podatków i uwzględnić w tym zakresie sposób powstania zaległości podatkowej oraz treść pojęcia "ważnego interesu podatnika" (szczególne zdarzenia, które miały wpływ na powstanie zaległości podatkowej lub spowodowały sytuację uniemożliwiającą wywiązanie się z zobowiązań podatkowych) brak jest podstaw, aby uznać, że organy podatkowe naruszyły wskazany wyżej standard wyboru konsekwencji prawnych ustalonych faktów. Stwierdzić więc należy, iż orzekając w sprawie z wniosku o rozłożenie zaległości podatkowych na raty organy podatkowe nie przekroczyły granic działania w ramach uznania administracyjnego. Wydane rozstrzygnięcia prawidłowo uzasadniają wybór konsekwencji podejmowanej decyzji (decyzja negatywna, decyzja pozytywna). Odwołują się one przy tym do w pełni zobiektywizowanych kryteriów oceny spraw tego rodzaju wskazując na sytuację osobistą i majątkowa podatnika, a także szczegółowo na źródło powstania zaległości podatkowej z uwzględnieniem w tym zakresie istoty i charakteru instytucji, o której stanowi art. 116a ordynacji podatkowej. Według Sądu, argumentacja organów podatkowych, w realiach stanu faktycznego sprawy nie dość, że wskazuje na właściwy sposób rozumienia pojęć "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego", to również na właściwą ich ocenę, jako przesłanek zastosowania ulgi. Stanowisko organów podatkowych w tym zakresie, zdeterminowane jest nie dość, że wskazanym wyżej stanem faktycznym sprawy, uwzględniającym również okoliczność w postaci wyzbycia się przez skarżącego składnika majątku, w czasie gdy prowadzone było postępowanie podatkowe zakończone przywołanymi decyzjami Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z [...] i Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], to również przywołanymi zasadami powszechności opodatkowania i równości, przez pryzmat których formułowana była ocena o braku przesłanek do uwzględnienia wniosku o rozłożenie zaległości podatkowej na raty. Podkreślić również należy, iż wbrew stanowisku zawartemu w skardze, organy podatkowe nie ograniczyły się li tylko do wąskiego rozumienia pojęcia "ważnego interesu podatnika", jako sytuacji nadzwyczajnej, czy też zdarzenia losowego uniemożliwiającego uregulowanie zaległości podatkowych. Treść tego pojęcia swoim zakresem obejmuje bowiem również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków, a w tym względzie również wydatków ponoszonych w związku z ochroną zdrowia własnego lub członków najbliższej rodziny (koszty leczenia), co nakazuje rozpatrzenie także sytuacji zdrowotnej i rodzinnej podatnika. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji jednoznacznie wynika, iż w toku prowadzonego postępowania organy podatkowe w szczegółowy sposób ustaliły sytuację rodzinną, zdrowotną, materialną i majątkową podatnika, z uwzględnieniem źródeł jego przychodów z okresu ostatnich trzech lat oraz tych aktualnych, ich wysokości, ponoszonych wydatków, posiadanego majątku, w tym faktu wyzbycia się jego składnika i okoliczności, w których to nastąpiło i dokonały jej oceny w sposób czyniący zadość przywołanym zasadom i dyrektywom z perspektywy przesłanek "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego". W związku z powyższym, wbrew zarzutom skargi brak jest podstaw, aby uznać, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z przekroczeniem granic uznania administracyjnego. Według Sądu, brak jest również podstaw, aby uznać, że w prowadzonym postępowaniu doszło do naruszenia przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy. Organy podatkowe w prawidłowy sposób dokonały ustaleń faktycznych w sprawie, przeprowadziły ich ocenę nie naruszając zasady swobodnej oceny dowodów, wykazały przekonująco, jakie dokładnie kryteria ocen i kryteria wyboru konsekwencji prawnych stanowiły podstawę i motywy ich działania, co uzasadnia stanowisko o zachowaniu w prowadzonym postępowaniu standardu określonego w art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 4 i art. 124 ordynacji podatkowej). Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło