I SA/Lu 242/05

Dnia 20 maja 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Edward Oworuszko po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2005 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia podatku z tytułu karty podatkowej za lata 1992-1993 p o s t a n a w i a - umorzyć postępowanie. W dniu 6 września 1996 roku J. G. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie odmowy umorzenia podatku z tytułu karty podatkowej za lata 1992-1993. Dnia 26 sierpnia 1997 roku Sąd powziął wiadomość o tym, ze J.G. zmarł. W związku z tym, postanowieniem z dnia 24 września 1997 roku postępowanie w sprawie zostało zawieszone na podstawie art.97 § 1 pkt 1 kpa w związku z art.59 ustawy z dnia 11 rnaja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz.368 z późn.zm... Z dniem 1 stycznia 2004 roku utraciła moc ustawa z dnia 11 rmaja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz.368 z późn. zm/ i przestały funkcjonować ośrodki zamiejscowe tego Sądu, a w ich miejsce powstały wojewódzkie sądy administracyjne, a to zgodnie z art.3, art.85 i art.106 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1271/. Stosownie przy tym do art.97 § 1 powołanej ustawy sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sądem właściwym w niniejszej sprawie jest, zgodnie z art.13 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm./ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie. Na wezwanie Sądu, pismem datowanym na dzień 18 maja 2005 roku /data wpływu do Sądu 19 maja 2005 roku / żona zmarłego J. G. – K. P. (poprzednio G.) wskazała, iż jedynym spadkobiercą po J. F.G. jest ona sama. Wskazanie spadkobierców pozwoliło na podjęcie zawieszonego postępowania stosownie do art.128 § 1 pkt 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co było konieczne, gdyż w czasie, gdy postępowanie jest zawieszone sąd może podejmować jedynie czynności zmierzające do podjęcia postępowania lub wstrzymania wykonania aktu lub czynności /art.127 § 3 powołanej ustawy/. Rozpoznając sprawę z udziałem spadkobierców skarżącego stwierdzić natomiast należało, ze przedmiotowe postępowanie podlega umorzeniu. Przypomnieć należy, iż przedmiotem zaskarżonej decyzji jest odmowa umorzenia podatku z tytułu karty podatkowej za lata 1992-1993, a więc w okresie gdy zasady powstania wykonywania i wygasania zobowiązań podatkowych regulowała jeszcze ustawa z dnia 19 grudnia 1980 roku o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. z 1993 roku, Nr 108, poz486, z późn. zm./. Z dniem 1 stycznia 1998 roku weszła w życie ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz.926 z późn.zm., obecnie Dz.U. z 2005 roku Nr 8, poz. 60/, która przewiduje wprawdzie odpowiedzialność spadkobierców za zaległości podatkowe spadkodawców na określonych w kodeksie cywilnym zasadach odpowiedzialności za długi spadkowe i stanowi, ze w razie śmierci strony w toku postępowania jest ono kontynuowane z udziałem jej spadkobierców /art.97 § 1, art.98 § 1, art.1OO i nast./, jednakże na mocy art.332 tej ustawy do odpowiedzialności osób trzecich, o których mowa w ustawie o zobowiązaniach podatkowych, z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie Ordynacji podatkowej, stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych. W związku tym zważyć należy, iż zgodnie z tymi przepisami, po śmierci podatnika jego spadkobierca nie staje się z mocy prawa stroną prowadzonego w stosunku do spadkodawcy postępowania podatkowego. Jego odpowiedzialność za zaległości podatkowe spadkodawcy jest niewątpliwie, zgodnie z art. 4O i 44 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, odpowiedzialnością osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe, o której organ podatkowy zobowiązany jest jednak orzec w odrębnym postępowaniu. Nie powinno budzić wątpliwości, że z chwilą śmierci podatnika będącego osobą fizyczną ustaje zdolność prawna, a tym samym wygasają prawa i obowiązki mające charakter osobisty i niezbywalny. Obowiązek podatkowy, w tym obowiązek poddania się postępowaniu podatkowemu, jest ściśle związany z osobą podatnika, bowiem żaden przepis materialnego prawa podatkowego nie przewiduje możliwości przenoszenia obowiązku podatkowego w drodze cesji lub sukcesji na osoby trzecie. Zgodnie z treścią art. 922 § 1 kodeksu cywilnego dziedziczeniu podlegają prawa obowiązki wynikające ze stosunków cywilnoprawnych, mające charakter cywilnoprawny. W skład spadku nie wchodzą` natomiast prawa i obowiązki wynikające z innych stosunków prawnych - karnoprawnych, administracyjnoprawnych czy finansowych. W związku z tym stwierdzić należy, ze nie należą do spadku, a tym samym nie są obowiązkami dziedzicznymi zobowiązania podatkowe spadkodawcy. Stąd też gdy w trakcie postępowania podatnik zmarł, w jego miejsce nie może wstąpić spadkobierca, bowiem postępowanie nie dotyczy obowiązku mającego charakter dziedziczny. / zob. wyrok NSA z 5 listopada 1997 roku, I SA/Lu 1373/96, LEX nr 34642/ . Reasumując, skoro przedmiot niniejszego postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, a wynik tego postępowania nie dotyczy interesu prawnego spadkobierców, to uzasadnia to umorzenie tego postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego też biorąc powyższe pod uwagę orzeczono jak na wstępie.