I SA/Lu 253/21
WyrokWSA w Lublinie2022-02-25
Skład orzekający: Andrzej Niezgoda, Wiesława Achrymowicz, Monika Kazubińska-Kręcisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do umorzenia zaległości w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi, gdy strona skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, ale nie wykazała nadzwyczajnych okoliczności uzasadniających ulgę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że trudna sytuacja materialna skarżącego, choć wykazana, nie stanowiła podstawy do umorzenia zaległości w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ponieważ nie wykazał on istnienia nadzwyczajnych okoliczności uzasadniających ulgę ani ważnego interesu podatnika czy interesu publicznego. Obowiązek ponoszenia opłaty wynika z samego faktu zamieszkiwania na nieruchomości, a skarżący posiada dochód i majątek, które pozwalają na pokrycie zaległości.Stan faktyczny
Skarżący M. P. zwrócił się o umorzenie zaległości w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2019 r. w kwocie 153 zł. Organy obu instancji odmówiły umorzenia, uznając, że sytuacja materialna skarżącego, mimo trudności, nie spełnia przesłanek ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego. Skarżący zamieszkuje z partnerką, utrzymuje się z renty, a jego dom wymaga remontu. W skardze zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Niezgoda Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz, WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (sprawozdawca) Protokolant Starszy asystent sędziego Monika Bartmińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2022 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości - oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 12 kwietnia 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Chełmie, po rozpatrzeniu odwołania M. P. (skarżący, zobowiązany, podatnik, strona) od decyzji wydanej przez Wójta Gminy [...]
z dnia 20 stycznia 2021 r. w sprawie odmowy umorzenia zaległości w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok 2019 w kwocie 153 zł, utrzymał
w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że M. P. zwrócił się z prośbą
o umorzenie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, odbieranymi z terenu zamieszkiwanej przez zainteresowanego nieruchomości położonej w [...]. Organ decyzją z dnia 20 stycznia 2021 roku odmówił umorzenia zaległości za rok 2019 uznając, że nie wystąpiły okoliczności, które można określić jako ważny interes podatnika, jak również nie występują przesłanki o charakterze interesu publicznego.
W wyniku rozpoznania odwołania skarżącego na tę decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że jedynie nadzwyczajne okoliczności mogą spowodować odstępstwo od zasady powszechności uiszczania należności
o charakterze publicznoprawnym. Jak ustalono w sprawie, zainteresowany zamieszkuje z partnerką [...] i prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe. Budynek mieszkalny ma zły ogólny stan techniczny oraz wymaga remontu (wymiana podłóg, odbudowa ścianki działowej pomiędzy pokojem o kuchnią, remont kuchni węglowej, konieczność ocieplenia budynku). Źródłem utrzymania skarżącego jest renta w kwocie 1.025 złotych netto, pomniejszana o 146,19 zł miesięcznie
z tytułu egzekucji sądowych. Skarżący uzyskał w 2020 roku pomoc z GOPS
w [...] w wysokości 1.065 złoty. W toku postępowania wnioskodawca dostarczył potwierdzenie opłaty za energię elektryczną za dwa miesiące w łącznej wysokości 100 złotych, fakturę potwierdzającą zakup butli gazowej, jak również opłatę za usługę telekomunikacyjną w wysokości 94,59 zł. M. P. złożył oświadczenie, że nie korzysta z możliwości przekazywania odpadów firmie odbierającej odpady komunalne na terenie gminy [...], gdyż powstające odpady są palone w kuchni lub przekazywane do punktu skupu.
W ocenie organu, już sam fakt zamieszkiwania na nieruchomości rodzi obowiązek uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Z art. 6c ust. 1 u.c.p.g. wynika, że gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Z kolei zgodnie z art. 6h u.c.p.g. właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Obowiązek uiszczenia opłaty wynika z faktu samego zamieszkiwania na określonej nieruchomości i nie wyłącza go indywidualne zagospodarowanie surowców wtórnych przez zobowiązanego.
W ocenie organu, sytuacja zobowiązanego nie ma charakteru nadzwyczajnego i wyjątkowego. Status materialny skarżącego nie jest konsekwencją zaistnienia okoliczności powodujących konieczność umorzenia zaległości w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Sytuacja finansowa M. P., choć oceniona jako trudna, nie mieści się jednak zdaniem organu w zakresie pojęcia ważnego interesu podatnika, tym samym nie jest wystarczająca do przyznania wnioskowanej ulgi. Skarżący jest w dyspozycji środków materialnych oraz dóbr, którymi po spieniężeniu można uregulować powstałe zaległości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że umorzenie zaległości podatkowej stanowi pomoc państwa, udzieloną po to, aby przez zapłatę podatku nie doprowadzić do efektów niepożądanych z punktu widzenia społecznego, jak również indywidualnego podatnika. Mając na uwadze zebrane w sprawie dowody i dokonane przez organ pierwszej instancji ustalenia, organ odwoławczy uznał, że w sprawie nie została zrealizowana żadna z przesłanek wskazanych w art. 67a O.p. uprawniających do zastosowania wnioskowanej ulgi.
M. P. złożył skargę na wskazaną decyzję, zarzucając naruszenie:
1. art. 7, art 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. przez zaniechanie organu orzekającego realizacji zasady kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem prawa w postępowaniu administracyjnym oraz niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego, poprzez brak dostatecznego rozpatrzenia sytuacji materialnej skarżącego;
2. art 8 k.p.a. przez niezrealizowanie obowiązku prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa poprzez wydanie decyzji, która może naruszać interes społeczny, a mianowicie brak zbadania przez organ, jakie oddziaływanie na sytuację skarżącego będzie miała konieczność ponoszenia przez niego opłaty za gospodarowanie odpadami.
Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji ją poprzedzającej.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że nie posiada środków na zapłatę zaległości, zaś instytucja umorzenia należności została przez oba organy błędnie zinterpretowana. Organ podatkowy jest uprawniony do umorzenia zaległości podatkowej w całości lub części wraz z odsetkami za zwłokę, a przedstawiona sytuacja - w ocenie skarżącego - uprawniała go do udzielenia ulgi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, poparł stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
Przedmiotem sporu było istnienie podstawy do przyznania skarżącemu ulgi
w postaci umorzenia zaległości w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2019 r. w kwocie 153 zł. Organ ocenił, że skarżący nie spełnia przesłanek przyznania ulgi, tj. przedstawiona przez niego sytuacja faktyczna, w której znajduje się on i jego rodzina, nie realizuje przesłanki ważnego interesu podatnika
i interesu publicznego. Z taką oceną nie zgodził się podatnik twierdząc, że razem
z partnerką żyją w skrajnej biedzie i z powodu niesprzyjających okoliczności (czasowe przebywanie w zakładzie karnym) nie może wywiązać się z obowiązku zapłaty bez szkody dla sytuacji materialnej rodziny. Skarżący wskazał też, że nie powinien być obciążany opłatą z uwagi na czasowe przebywanie poza miejscem zamieszkania i samodzielną utylizację powstających na nieruchomości odpadów.
W ocenie Sądu prezentowane przez skarżącego stanowisko nie może być skutecznie przeciwstawione ustaleniom i ocenie organów i prowadzić do podważenia zasadności (legalności) decyzji. Nie zawiera bowiem takich argumentów, które mogłyby stanowić o wadliwym ustaleniu istotnych w sprawie faktów, czy też nieprawidłowej wykładni stosowanych przepisów.
W toku postępowania organy podatkowe zobligowane są do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu wszechstronnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 122 Ordynacji podatkowej, dalej O.p.), zebrania wyczerpującego materiału dowodowego (art. 187 § 10.p.), dokonania na podstawie zebranego materiału dowodowego oceny, czy dana okoliczność została faktycznie udowodniona (art. 191 O.p.) oraz ujawnienia w uzasadnieniu decyzji przesłanek, jakimi kierował się organ wydając rozstrzygnięcie, a w szczególności wskazania faktów uznanych za udowodnione, przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności oraz przepisów prawa zastosowanych w sprawie (art. 210 § 4 O.p.). W sprawach, w których jedynym dysponentem niezbędnych dla rozstrzygnięcia informacji jest podatnik, niezbędnym i koniecznym jest jego współdziałanie
z organem w zakresie pozyskania odpowiedniego materiału dowodowego. Jakkolwiek w postępowaniu podatkowym to na organie spoczywa ciężar udowodnienia określonych faktów, to jednak w sprawach, w których podatnik dąży do uzyskania określonej korzyści (w tym wypadku umorzenia jego zaległości podatkowych), jest on zobowiązany do udowodnienia podstaw faktycznych takiego wniosku.
Jak wynika z akt administracyjnych, organy niespornie dążyły do należytego wyjaśnienia sprawy. W realizacji wytycznych Samorządowego Kolegium Odwoławczego (które uchyliło pierwotnie wydaną wobec strony decyzję), wójt Gminy [...] dokonał wszelkich czynności, by w sposób szczegółowy przedstawić sytuację rodzinną, materialną i finansową zobowiązanego. Był on wzywany przez organ pierwszej instancji (postanowienie z dnia 16 listopada 2020 r. - k. 3 akt administracyjnych) do szczegółowego przedstawienia sytuacji ekonomiczno - finansowej, majątkowej i rodzinnej. W wezwaniu wskazano, że dane winny dotyczyć także osób, które wraz z nim współtworzą gospodarstwo rodzinne. Organ zażądał wykazania wysokości obciążeń (wydatków) gospodarstwa. Skarżący złożył
w odpowiedzi na powyższe decyzję Prezesa KRUS, z której wynika, że pobiera świadczenie rentowe w kwocie 1.025 zł netto miesięcznie (z potrąceniem 146,19 zł miesięcznie z tytułu egzekucji sądowych, co powoduje, że do wypłaty przysługuje mu 878,81 zł), przykładowe rachunki za telefon komórkowy (94,59 zł), zakup butli gazowej (155 zł), energię elektryczną w kwotach po 50 zł za miesiąc, zakup leków
i suplementów diety - 64 zł za lipiec 2020 r., 29,90 zł za listopad 2020 r., za prywatne wizyty medyczne - 150 zł za sierpień 2020 r.(USG jamy brzusznej), 120 zł - za czerwiec 2020 r. (porada psychiatryczna). Złożył też zeznania przed organem,
w których oświadczył, że zamieszkuje we własnym domu drewnianym, wymagającym remontu. Wspólne gospodarstwo domowe tworzy z partnerką [...], która jest na jego utrzymaniu. W czerwcu 2020 r. otrzymał jednorazową zapomogę z GOPS
w kwocie 1.065 zł. Posiada też gospodarstwo rolne (jak twierdzi - nieużytki)
o powierzchni 1,18 ha. Skarżący wskazał też, że w okresie od 11 lutego do 11 września 2019 r. przebywał w więzieniu. Potwierdził, że ponosi koszty energii elektrycznej, telefonu, gazu i leczenia. Stwierdził, że jest osobą ubogą, a obciążanie go kosztami wywozu odpadów jest wyłącznie wynikiem konfliktu z wójtem Gminy. Nie generuje on bowiem faktycznie żadnych śmieci na swojej nieruchomości, w 2019 r. przebywał w więzieniu, a jego partnerka spala odpady w piecu lub oddaje je do puntu skupu złomu.
Jak ustalono, skarżący niespornie nie składał w 2019 r. korekty deklaracji. Jakkolwiek czasowo przebywał w zakładzie karnym, to w tym czasie na nieruchomości zamieszkiwała jego partnerka.
Dane zawarte w piśmie skarżącego, jego zeznaniach i dowodach
z dokumentów zostały poddane analizie i ocenie z punktu widzenia spełnienia przesłanek do udzielenia ulgi. Nie sposób zatem stwierdzić, że w sprawie naruszono przepisy art. 121, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Skarżący nie podważał zakresu ustaleń stanu faktycznego, nie wskazał, jakich ewentualnie dowodów organ nie przeprowadził (do czego był zobowiązany), w czym mógł uchybić zasadzie zaufania i zasadzie dążenia do prawdy materialnej. Nie podważył też skutecznie oceny zebranego materiału dowodowego. Zdaniem Sądu, organ nie naruszył też art. 67a § 1 pkt 3 O.p., nie tylko bowiem prawidłowo zinterpretował ten przepis i wskazane w nim przesłanki ulgi, ale też właściwie odniósł je do ustalonych w sprawie faktów.
Organ wskazał, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2019r., która obciąża skarżącego wynosi 153 zł. Jest ona nakładana na każdego właściciela nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Opłata ta jest ustalana w uchwale rady gminy i wynika wyłącznie z faktu zamieszkiwania na nieruchomości. W żadnym razie nie wyłącza jej oświadczenie o samodzielnym zagospodarowywaniu odpadów. Nie sposób zatem uznać, że obciążenie zobowiązanego było wynikiem konfliktu z wójtem, bo u jego podstaw leżały przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Zdaniem Sądu, obciążająca skarżącego kwota jest obiektywnie niewielka i bez wątpliwości może zostać poniesiona w okolicznościach przedstawionego stanu faktycznego, bez znaczącej szkody dla utrzymania. Wskazać należy, że skarżący ma stały (choć niewielki) dochód z tytułu renty rolniczej, która - jak wynika z akt sprawy - nie została zawieszona w okresie przebywania w zakładzie karnym, gdzie koszty utrzymania więźnia co do zasady przejmuje państwo. Partnerka skarżącego nie cierpi na żadne wykazywane w sprawie schorzenia, a jej wiek (ur. 1967 r.) obiektywnie umożliwia jej podjęcie zatrudnienia. Deklarowane wydatki, obejmujące m.in. koszty utrzymania rodziny i leczenia skarżącego, nie pochłaniają całości dochodów i mają w znaczącej części charakter wyłącznie okresowy. Kosztami stałymi, jakie zostały wykazane w sprawie były koszty energii elektrycznej, gazu
i telefonu, co łącznie dało kwotę około 300 zł. Skarżący nie wykazał, że podlega leczeniu w związku z chorobami przewlekłymi - złożone przez niego rachunki świadczą raczej o zwykłym, przeciętnym korzystaniu z systemu opieki zdrowotnej,
a wykazywane koszty wizyt lekarskich (prywatnych) i leków oraz suplementów diety nie świadczą o takich obciążeniach, które należałoby uwzględnić w wydatkach
w utrzymaniu każdego kolejnego miesiąca. Do wskazanej kwoty dochodzą oczywiście zwykłe koszty związane z zakupem żywności i ubioru, co uwzględnić należy przy zastosowaniu zasady doświadczenia życiowego.
We wskazanych realiach stwierdzić należy, że sytuacja finansowa skarżącego nie należy do łatwych. Ma on jednak zabezpieczone podstawowe potrzeby życiowe. Skarżący zadeklarował wprawdzie, że jednorazowo - w 2020 r. - skorzystał z pomocy GOPS (zapomoga celowa), jednak nie złożył decyzji tego organu, z której wynikałyby podstawy jej przyznania. Nie stwierdził też, że pomoc społeczna jest mu udzielana systematycznie lub że o nią systematycznie wnioskuje.
Wskazać należy, że art 67a § 1 Ordynacji podatkowej skonstruowany jest na zasadzie uznania administracyjnego co oznacza, że samo ustalenie istnienia wskazanych w nim przesłanek nie przesądza rozstrzygnięcia, albowiem jego wybór pozostawiony jest organowi rozpoznającemu wniosek podatnika. Stwierdzenie przez organ, że którakolwiek z przesłanek (przesłanka ważnego interesu podatnika lub przesłanka interesu publicznego) występuje w sprawie, otwiera organowi jedynie drogę do rozważenia, czy zaległość podatkowa może być umorzona. Organ podatkowy jest skrępowany w zakresie oceny zaistnienia przesłanek zastosowania ulgi, ale pozostaje nieskrępowany w zakresie tego, jak postąpić w przypadku ich stwierdzenia. Uznanie nie wyraża się zatem w swobodzie oceny w danym stanie faktycznym sprawy okoliczności odpowiadających użytym pojęciom ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, ale w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia, nawet przy ich ustaleniu (p. B. Dauter w: S. Babiarz,
B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2010, s. 378 i n.).
Organy podatkowe dysponują też pewnym marginesem swobody
w odniesieniu do wykładni pojęć "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego". Wymienione zwroty normatywne tworzą zespół ogólnie zarysowanych celów, które należy wziąć pod uwagę w procesie stosowania prawa i zawsze odnosić go do indywidualnej sytuacji podatnika występującego z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych. Zwroty te są swoistymi klauzulami generalnymi, odsyłającymi do ocen pozaprawnych (wyrok NSA z dnia z 26 sierpnia 2010 r.
w sprawie o sygn. akt II FSK 689/09). Sformułowana w sposób ogólny treść art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, w którym ustawodawca używa pojęć nieostrych, nie pozwala na stwierdzenie, że istnieje ściśle określony katalog przesłanek, okoliczności, zdarzeń, czy też powodów, którymi należy kierować się przy rozstrzyganiu spraw na podstawie tego przepisu.
Jak już powiedziano, postępowanie w kwestii udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych, zainicjowane wnioskiem podatnika, obliguje organ podatkowy do analizy zaistniałego stanu faktycznego z punktu widzenia wystąpienia przesłanek z art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. Oceniając okoliczności faktyczne sprawy, organy powinny kierować się zasadami przewidzianymi w przepisach Ordynacji podatkowej, ze szczególnym uwzględnieniem zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 191 Ordynacji podatkowej.
Decyzje z zakresu uznania administracyjnego podlegają kontroli sądowej, która odnosi się, po pierwsze do oceny, czy organ podatkowy dokładnie wyjaśnił stan sprawy, a więc uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny oraz po drugie, czy nie naruszył w ramach uznania zasady swobodnej oceny dowodów. Sąd nie jest natomiast władny wkraczać w sferę samego uznania organów podatkowych.
W literaturze przedmiotu, jak też w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że "interes podatnika" to pewien stan spowodowany najczęściej nadzwyczajnymi, losowymi przypadkami dotyczącymi podatnika, który
w konsekwencji powoduje, że nie może on uregulować zaległości podatkowej, przy czym nie jest to katalog zamknięty. W wyroku z dnia 2 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 2474/15 wskazano, że najogólniej rzecz biorąc, spełnienie przesłanki ważnego interesu podatnika wiąże się z istnieniem po jego stronie szczególnych okoliczności powodujących, że żądanie pełnej i terminowej zapłaty podatku może zachwiać podstawami egzystencji podatnika i (lub) osób zależnych od niego. Trudną sytuację materialną podatnik winien wykazać oraz przekonać organ o jej nadzwyczajności. Nie chodzi przy tym wyłącznie o nadzwyczajność sytuacji w rozumieniu klęski, działania żywiołu, choroby itp. Chodzi bowiem o takie sytuacje, które nie mieszczą się w granicach planowania przez rozsądnego i należycie dbałego o swoje interesy przedsiębiorcę, nie są od niego zależne, tj. nie są skutkiem podjętych przez niego wadliwych decyzji gospodarczych, etc. Nadzwyczajność to odbieganie od normy, którą określają również realia rynku lokalnego, elementy makro- i mikroekonomiczne oraz utrwalona sytuacja ekonomiczna podatnika i jego rodziny. Z kolei nakaz uwzględnienia "interesu publicznego" oznacza dyrektywę postępowania, zgodnie
z którą należy mieć na względzie respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, a także sytuację, gdy zapłata zobowiązania podatkowego spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa. Ulgi podatkowe wymienione w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej nie stanowią przywileju samego w sobie. Jest to forma pomocy udzielonej przez państwo podatnikowi po to, by poprzez stosowanie zasady (egzekwowanie podatku) nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia tak społecznego, jak i indywidualnego, odnoszącego się do osoby podatnika, a także osób zależnych od podatnika. Chodzi zatem o to, by wskutek dochodzenia zaległości podatkowych, państwo (gmina) nie poniosło w efekcie kosztów większych, niż w wypadku zaniechania korzystania z tego uprawnienia.
W konsekwencji, ustalenie przez organ podatkowy kwestii istnienia przesłanki "interesu publicznego" wiąże się z koniecznością ważenia racji w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada (konstytucyjna), jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Organ w danym przypadku winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego - dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi. Oczywiście bywają sytuacje, w których sam rachunek ekonomiczny przemawia za zastosowaniem ulgi podatkowej. Dokonując "ważenia" obu wartości organ podatkowy uwzględnia jednak także inne dyrektywy, wspólne dla całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, zasady etyki, zaufanie do organów państwa itp, (por. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt II FSK 1351/11).
Skarżący posiada stały dochód i majątek w postaci gospodarstwa rolnego
o pow. 1,18 ha przeliczeniowych. Stwierdził co prawda, że są to nieużytki, ale sposób zagospodarowania gruntów jest indywidualną decyzja ich właściciela. Jeśli sam nie decyduje się ich eksploatować rolniczo, zawsze może je wydzierżawić, uzyskując
z tego tytułu dochód z czynszu lub je sprzedać. Skarżący ma zabezpieczone potrzeby egzystencjalne - renta wystarcza mu na pokrycie deklarowanych wydatków. Zamieszkuje we własnym domu. Jego konflikty z prawem i wynikające z nich odosobnienia nie stanowią nadzwyczajnej sytuacji, która wpływa wprost na pogorszenie stanu finansowego. Skarżący nie wskazywał bowiem, by uzyskiwał jakiekolwiek dochody z pracy zawodowej, choćby prac świadczonych sezonowo. Sytuacja taka (podobnie jak doprowadzenie do wszczęcia i prowadzenia egzekucji sądowych) wynika z określonych wyborów samego zobowiązanego, za które nie może ponosić odpowiedzialności ogół społeczeństwa. Nie może to też świadczyć
o prawidłowej postawie przeciętnego podatnika, którą premiować należy przyznaniem ulgi.
W tak ustalonych okolicznościach faktycznych organ zasadnie wskazał, że nie istnieje po stronie podatnika ważny interes dla zastosowania instytucji umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług, ani też interes publiczny
w zastosowaniu tej ulgi. Podatnik nie jest bowiem pozbawiony dochodu, który nie tylko zaspokaja jego potrzeby egzystencjalne, ale też pozwala na systematyczną spłatę długu (może się ubiegać o rozłożenie go na raty). Posiada też majątek, który może służyć do zaspokojenia wierzyciela. Nie sposób w tych okolicznościach pominąć również interesu fiskalnego gminy i sprawiedliwego traktowania wszystkich jej mieszkańców, zobowiązanych do partycypowania w kosztach lokalnej społeczności.
Nie stwierdzając zatem istnienia przesłanek przyznania wnioskowanej ulgi, określonych w art. 67a Ordynacji podatkowej, organy podatkowe prawidłowo odmówiły jej przyznania. Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło