I SA/Lu 280/09
WyrokWSA w Lublinie2009-09-25
Skład orzekający: Danuta Małysz, Halina Chitrosz, Wojciech Kręcisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnikowi, który nabył własność gospodarstwa rolnego od brata, któremu wcześniej przyznano płatność zwierzęcą, przysługuje uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych, mimo że w okresie referencyjnym nie posiadał zwierząt?Ratio decidendi
Rolnikowi, który nabył własność gospodarstwa rolnego od poprzedniego właściciela, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą, przysługuje uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych, nawet jeśli w okresie referencyjnym nie posiadał zwierząt. Warunek nabycia własności wszystkich gruntów rolnych od zbywcy, któremu przyznano płatność, jest spełniony, nawet jeśli część gruntów była dzierżawiona, ponieważ przepis dotyczy wyłącznie własności zbywcy.Stan faktyczny
Rolnik K. P. złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w tym uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca). Organy administracji odmówiły przyznania tej płatności, argumentując, że skarżący w okresie referencyjnym nie posiadał zwierząt. Skarżący podniósł, że nabył gospodarstwo rolne wraz ze zwierzętami od swojego brata, któremu wcześniej przyznano płatność zwierzęcą, a także że spełnił inne warunki określone w przepisach.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w części odmawiającej przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Zasądził od Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR na rzecz K. P. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz, Sędziowie WSA Halina Chitrosz,, WSA Wojciech Kręcisz (spr.), Protokolant Referent Kamil Rutkowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 września 2009 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] - w części odmawiającej przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz K. P. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania K. P. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnianiu zaskarżonej decyzji Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podał, że po kontroli kompletności i kontroli administracyjnej wniosku K.P., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...]., nr [...] przyznał stronie płatności na rok 2008 w łącznej wysokości 10.963,21 zł, w tym z tytułu: Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) 7.712,52 zł, Uzupełniającej Płatności Obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) 3.250,69 zł oraz odmówił K. P. przyznania Uzupełniającej Płatności Obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ) i przyznał mu jednocześnie płatność cukrową w wysokości 5.479,37 zł.
K.P. odwołał się od tej decyzji w części odmawiającej mu Płatności Uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca).
Po rozpatrzeniu zarzutów odwołania w kontekście analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że kwestia materialno-prawnych przesłanek przyznania płatności na rok 2008 została uregulowana w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zgodnie z art. 7 ust 1 tej ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli:
1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. U. L 345 z 20.11.2004, str. 1, ze zm.), tj. 1 ha;
2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Organ odwoławczy argumentował, że zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw: chmielu; roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych i innych roślin położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej. Podnosił, że zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o płatnościach, płatności obszarowe są przyznawane na wniosek rolnika, co oznacza że to wnioskodawca sam określa treść swojego żądania, a Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydaje rozstrzygnięcie w oparciu o dane podmiotowe i przedmiotowe podane we wniosku.
Z danych zawartych w złożonym przez stronę wniosku wynika, że K. P. ubiegał się o przyznanie Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni 22,73 ha, o przyznanie Uzupełniającej Płatności Obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni 12,07 ha oraz przyznanie Uzupełniającej Płatności Obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ) do działek rolnych o łącznej powierzchni 6,76 ha.
W tym kontekście Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podkreślał, że w zakresie odnoszącym się do Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO), Uzupełniającej Płatności Obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) oraz Płatności cukrowej decyzja organu pierwszej instancji uwzględnia żądanie strony w całości.
Odnośnie Uzupełniającej Płatności Obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ) organ odwoławczy argumentował, że szczegółowe warunki i tryb udzielania tej pomocy na rok 2008 zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 44 poz. 265 z późn. zm.). Podnosił, że przepisy rozporządzenia wskazują na trzy grupy producentów rolnych uprawnionych do otrzymania płatności zwierzęcej .
Pierwszą grupę producentów rolnych stanowią rolnicy, którzy zgodnie z § 5 ust. 1 tego rozporządzenia : 1) w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. byli posiadaczami bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez tego rolnika lub jego małżonka, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie; 2) na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonego w 2006 r., rolnikowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach rolnych.
W tym kontekście argumentował, że K. P. w latach poprzednich występował z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej, wobec czego mógłby znaleźć w przedmiotowej sprawie zastosowanie § 5 rozporządzenia. Jednakże w tym przypadku istotną kwestią jest ustalenie faktycznej liczby zwierząt, znajdującej się w gospodarstwie beneficjenta w obowiązującym okresie referencyjnym tj. od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. ustalonej na podstawie danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych - w przypadku bydła, owiec i kóz oraz zaświadczenia wydawanego przez podmiot prowadzący rejestr koniowatych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, na formularzu opracowanym i udostępnionym przez ARiMR - w przypadku koni. Z oświadczenia strony zawartego w piśmie złożonym w Biurze Powiatowym ARiMR w dniu 7 listopada 2008 r. wynika, że w okresie referencyjnym od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r. K.P. nie posiadał zwierząt tj. bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym czasie były wpisane lub zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych. Tym samym na podstawie informacji zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych wyliczona liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe wynosi 0,00 DJP. Wyznaczona powierzchnia referencyjna wynosi 0,00 ha, co uzasadnia odmowę wnioskowanej płatności, z uwagi na niespełnienie warunków o jakich mowa w § 5 rozporządzenia.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podnosił dalej, że drugą grupę producentów rolnych, określa § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. Przepis ten dotyczy sytuacji, gdy rolnik nie występował uprzednio z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U z 2004 r. Nr 6, poz. 40, z późn. zm.) oraz art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy o płatnościach z 26 stycznia 2007 r. Płatność zwierzęca przysługuje mu, jeżeli w okresie od dnia 15 września roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej do dnia 14 marca roku złożenia tego wniosku był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez tego rolnika lub jego małżonka, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie.
W tym kontekście argumentował, że skoro K.P. w latach poprzednich występował z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej, to w przedmiotowej sprawie przepis ten nie ma zastosowania.
Odnośnie trzeciej grupy producentów rolnych Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR odwoływał się do § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. uzasadniając, iż płatność zwierzęca przysługuje również rolnikowi, który występował uprzednio z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej, jeżeli: 1) nabył własność wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będących własnością rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą na podstawie: a) § 5 albo § 6 ust. 1 lub, b) § 4 ust. 1 albo § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 i Nr 69, poz. 462); 2) w okresie od dnia 15 września roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej do dnia 14 marca roku złożenia tego wniosku był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, której w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez tego rolnika lub jego małżonka, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie.
W tym kontekście organ odwoławczy zauważył, iż K. P. nie nabył na własność wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Wskazał na umowę dzierżawy zawartą w dniu 2 listopada 2006 r., na mocy której przejął on jedynie posiadanie, a nie własność gruntów rolnych. Zwrócił ponadto uwagę, iż rolnikowi, od którego K. P. przejął posiadanie gospodarstwa, nie przyznano płatności zwierzęcej. Tym samym nie może w sprawie znaleźć zastosowania § 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r.
W skardze na ostateczną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR K. P., wnosząc o jej uchylenie, kwestionował przejętą przez organu administracji wykładnię § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Podnosił, że przedłożył akt notarialny z dnia 2 listopada 2006 r., który wyraźnie stanowi o przekazaniu mu gospodarstwa przez brata, co oznacza, iż stał się on jego właścicielem. Argumentował również, iż wielokrotnie wyjaśniał, że przejął również wszystkie zwierzęta od swojego brata, gdyż był to warunek przyznania bratu renty strukturalnej, o jaką ten się starał. Wyjaśnił, iż zmieniła się tylko numeracja stada z [...] na [...], dokonana w dniu 3 listopada 2006 r. Tym samym – w jego ocenie - wszystkie warunki i formalności zostały spełnione jeszcze w 2006 r., łącznie z tym, iż wnioskował on o przeniesienie na jego rzecz płatności jakie przysługiwały bratu za ten rok, które to płatności uzyskał decyzją Nr [...]. Wskazał, iż były to płatności bezpośrednie, jak również zwierzęce zwane wówczas płatnością uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych (TUZ).
Argumentował, że zgodnie z § 8 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia, w przypadku przekazania zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego płatność zwierzęca, o którą ubiegał się przekazujący, jest przyznawana w danym roku przejmującemu niezależnie od tego, czy przejmujący posiadał lub posiada bydło lub owce, lub kozy, lub konie – w tym względzie podnosił, że nie uzyskał płatności zwierzęcych ani w 2007 ani w 2008 roku.
Przyznawał przy tym, że w okresie referencyjnym, to jest od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. nie posiadał zwierząt, i że przejął je wraz z przejęciem gospodarstwa tj. 3 listopada 2006 r. Wówczas to, według skarżącego, powinna być wyliczona DJP.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, odwołując się do argumentacji zwartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosił o oddalenie skargi.
Sąd zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, przeprowadzona zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych prowadzi do wniosku, iż decyzje te, w części odnoszącej się do odmowy przyznania płatności zwierzęcej wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, a w konsekwencji również z naruszeniem przepisów prawa materialnego, o istotnym wpływie na wynik sprawy.
Według Sądu brak jest podstaw, aby w świetle stanu faktycznego sprawy i wszystkich jego okoliczności stanowisko organów administracji obydwu instancji uznać za prawidłowe.
Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że: 1) Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...], nr [...] przyznał skarżącemu na rok 2008 płatność w łącznej wysokości 10.963,21 zł, w tym z tytułu: Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) 7.712,52 zł, Uzupełniającej Płatności Obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) 3.250,69 zł oraz płatność cukrową w wysokości 5.479,37 zł; 2) odmowa przyznania wnioskowanej przez skarżącego Uzupełniającej Płatności Obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ) nastąpiła na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, albowiem skarżący w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. nie był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez tego rolnika lub jego małżonka, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie; 3) w złożonym w toku postępowania oświadczeniu skarżący podał, że w okresie referencyjnym od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r. nie posiadał zwierząt tj. bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym czasie były wpisane lub zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych; 4) na podstawie umowy darowizny zawartej w formie aktu notarialnego z dnia 2 listopada 2006 r., H.P. przekazał skarżącemu swoje gospodarstwo rolne; 5) przejęcie gospodarstwa rolnego nastąpiło wraz z przekazaniem przejmującemu je skarżącemu zwierząt gospodarskich; 6) w konsekwencji doszło do zmiany numeracji stada z [...] na [...]1, dokonanej w dniu 3 listopada 2006 r., na okoliczność której wydane zostało zaświadczenie o zarejestrowaniu siedziby stada; 7) przekazanie skarżącemu gospodarstwa rolnego stanowiło warunek przyznania przekazującemu H.P. renty strukturalnej, o którą ten się starał – postanowieniem z dnia 17 lipca 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR stwierdził, że H.P. spełnia warunki niezbędne do uzyskania renty strukturalnej, a przejmujący gospodarstwo rolne posiada wymagane kwalifikacje zawodowe; 8) w konsekwencji postępowanie administracyjne prowadzone z wniosku H. P. z dnia 15 maja 2006 r. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 r. zostało umorzone decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...]; 9) jednocześnie w związku z przekazaniem mu gospodarstwa rolnego K. P. wnioskiem z dnia 3 listopada 2006 r. wystąpił o wszczęcie postępowania w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych; 10) decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] skarżącemu przyznania została na 2006 rok Jednolita Płatność Obszarowa oraz Uzupełniająca Płatność Obszarowa - płatności bezpośrednie oraz płatności uzupełniające do powierzchni trwałych użytków zielonych; 11) decyzja ta wydana została w sprawie z pierwotnie złożonego przez H. P. wniosku z dnia 15 maja 2006 r.; 12) na podstawie tej decyzji, po spełnieniu warunków określonych ustawą z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru, skarżący de facto "przejął" płatności, do których uprawniony był przekazujący mu gospodarstwo rolne dotychczasowy producent, tj. H.P.; 12) w latach poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie płatności na 2008 r., skarżący ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej oraz płatności uzupełniającej.
We wskazanych okolicznościach stanu faktycznego sprawy brak jest podstaw, aby stanowisko organów administracji zawarte w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji uznać za prawidłowe. Pomija ono bowiem istotne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy elementy jej stanu faktycznego. W tym względzie, w kontekście treści żądania zawartego we wniosku skarżącego, jak również w kontekście argumentacji prezentowanej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, za istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne uznać należy te, które odnoszą się do elementów przywołanych w pkt 4), 5), 6), 7), 8), 9), 11) oraz 12). Pozostawały one poza sferą analizy i rozważań organów administracji. W związku z powyższym, jako dowolne traktować należy ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym albo nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają bowiem dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący, a więc przy podjęciu wszelkich działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wszystkich istotnych dla jej prawidłowego rozstrzygnięcia okoliczności. Stanowi to bowiem warunek niezbędny wydania decyzji trafnej o przekonującej treści.
Pomięcie wskazanych wyżej elementów i okoliczności stanu faktycznego sprawy - stanowiące naruszenie zasad wyrażonych art. 77 § 1, art. 80 i art. 7 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego - skutkowało wadliwą jego oceną prowadzącą w konsekwencji do wydania wadliwego rozstrzygnięcia.
Orzekając w sprawie, w zakresie odnoszącym się do odmowy przyznania skarżącemu płatności zwierzęcej, organy administracji publicznej ograniczyły się tylko i wyłącznie do argumentu, że odmowa przyznania wnioskowanej przez skarżącego Uzupełniającej Płatności Obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ) nastąpiła na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, albowiem skarżący w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. (tj. w okresie referencyjnym) nie był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez tego rolnika lub jego małżonka, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie.
Argumentacja ta, według Sądu, musi być uznana za wadliwą. Organy administracji, w kontekście istotnych elementów stanu faktycznego sprawy zupełnie pominęły fakt, że z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wynika, że ustanawiając na gruncie jego § 5, jako zasadę, warunki podstawowe uprawniające producenta rolnego do przyznania mu płatności zwierzęcej, prawodawca w § 6 i w § 7 tego rozporządzenia przewidział również określone hipotezami tych przepisów sytuacje (przesłanki), które niezależnie od zasady wyrażonej w § 5 rozporządzenia, uprawniają producenta rolnego do płatności zwierzęcej.
W kontekście wskazanych okoliczności stanu faktycznego sprawy, w tym zwłaszcza tych jego elementów, które pomięte zostały przez organy administracji publicznej, jako istotne elementy podstawy faktycznej rozstrzygnięcia podkreślić właśnie należy znaczenie przepisów ustanawiających wyjątki od zasady określonej w § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 14 marca 2008 r. Jakkolwiek faktem jest, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, organy administracji przywołują treść w § 6 i w § 7 tego rozporządzenia, to jednak brak jest podstaw, aby uznać, że tym samym realizują standard określony art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Organ administracji publicznej w uzasadnieniu wydanego w sprawie rozstrzygnięcia nie może ograniczyć się li tylko do przywołania konkretnej jednostki redakcyjnej tekstu prawnego. Zobowiązany jest on bowiem do zawarcia w uzasadnieniu decyzji umotywowanej oceny stanu faktycznego w świetle adekwatnego dla niego przepisu obowiązującego prawa, a ponadto zobowiązany jest wskazać jakiego rodzaju związek istnieje między tą oceną, a treścią wydanego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie decyzji stanowi integralna jej część. W warstwie faktycznej, jak wskazano powinno zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, w warstwie prawnej zaś zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa – "wyjaśnienie podstawy prawnej" stanowi więc konkretny proces, w rezultacie którego i poprzez który dochodzi do wyjaśnienia konsekwencji prawnych ustalonych w toku postępowania faktów. Ponadto, w kontekście funkcji uzasadnienia decyzji administracyjnej (funkcja perswazyjna, funkcja kontroli trafności decyzji) podkreślenia wymaga znaczenie zawartej w uzasadnieniu decyzji argumentacji organu administracji publicznej - odnoszącej się zarówno do faktów, jak i do prawa.
Analiza treści uzasadnień rozstrzygnięć wydanych w przedmiotowej sprawie prowadzi do wniosku, że standard determinowany przepisem art. art. 107 § 1 i § 3 k.p.a nie został zachowany. Stanowisko to odnieść należy tak do sfery faktów, o czym w związku z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych sprawy mowa była już wyżej, jak i do analizowanej sfery prawa.
Argumentując o braku podstaw do zastosowania w sprawie (alternatywnie) przepisów § 6 albo § 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 14 marca 2008 r. organy administracji nie dość, że pomięły istotne z punktu widzenia możliwości ich zastosowania elementy stanu faktycznego sprawy, to również przywołując w uzasadnieniach wydanych rozstrzygnięć treść tych przepisów dokonały wadliwej ich wykładni.
W kontekście wskazanych okoliczności stanu faktycznego sprawy, w tym zwłaszcza tych jego elementów, które pominięte zostały przez organy administracji publicznej, jako istotne elementy podstawy faktycznej rozstrzygnięcia podkreślić należy znaczenie przepisu § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z 14 marca 2008 r., z którego wynika, że płatność zwierzęca przysługuje również rolnikowi, który występował uprzednio z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej, jeżeli: 1) nabył własność wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będących własnością rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą na podstawie: a) § 5 albo § 6 ust. 1 lub, b) § 4 ust. 1 albo § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 i Nr 69, poz. 462) – jest nią płatność uzupełniająca do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, o której mowa w art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego; 2) w okresie od dnia 15 września roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej do dnia 14 marca roku złożenia tego wniosku był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, której w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez tego rolnika lub jego małżonka, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie.
Odnosząc normatywną treść przywołanego przepisu do elementów stanu faktycznego sprawy stwierdzić należy, że organy administracji publicznej obydwu instancji dokonały jego wadliwej wykładni. Na jego gruncie bowiem, warunkiem koniecznym - podstawowym – uprawniającym producenta rolnego do płatności zwierzęcej jest uprzednie wnioskowanie przez niego o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej dopełnione warunkiem nabycia własność wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będących własnością rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą na podstawie § 5 albo § 6 ust. 1 lub, b) § 4 ust. 1 albo § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 i Nr 69, poz. 462). Z akt sprawy wynika, ze skarżący w okresach poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie płatności na rok 2008 wnioskował o jednolitą płatność obszarową i płatność uzupełniającą oraz nabył własność wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będących własnością rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą.
Argument organów administracji publicznej, że skarżący nie nabył własności wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego rolnika, o którym mowa w pkt 1 ust. 1 § 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z 14 marca 2008 r., albowiem nabycie to nie obejmowało gruntów dzierżawionych przez H.P. – brata skarżącego – jest chybiony.
Nie może on stanowić podstawy odmowy uwzględnienia wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej.
Jakkolwiek bowiem faktem jest, że w skład gospodarstwa rolnego mogą wchodzić grunty rolne nie stanowiące własności producenta rolnego, ale przez niego uprawiane, na przykład na podstawie umowy dzierżawy, to jednak przywołany przepis, jako warunek przyznania płatności zwierzęcej ustanawia jedynie nabycie własności gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego i stanowiących własność zbywcy. Normatywna treść tego przepisu i tworzonego na jego gruncie warunku przyznania płatności zwierzęcej jest więc oczywista. Odzwierciedla ona i pozostaje w absolutnej korespondencji z rzymską zasadą nemo plus iuris in alium transfere potest quam ibse habet. W jej świetle brak jest podstaw, aby uzależniać skuteczność wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej i tym samym uprawnienie do jej przyznania od nabycia na własność gruntów nie stanowiących własności zbywcy. Byłby to bowiem warunek niemożliwy do spełnienia.
W związku powyższym, skargę K. P. kwestionującego zgodność z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji w części, w której odmawiały mu one przyznania płatności zwierzęcej, uznać należało za zasadną.
Ponownie rozpatrując sprawę, organy administracji publicznej ocenią zebrany w sprawie materiał dowodowy z uwzględnieniem zasad wyrażonych art. 77 § 1, art. 80 i art. 7 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego i poza zakresem swoich rozważań i ocen nie pozostawią istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy elementów jej stanu faktycznego. Prawne konsekwencje prawidłowo ocenionych faktów ustalą zaś na podstawie adekwatnych przepisów obowiązującego prawa. W tym zaś kontekście uwzględnią to, że ustanawiając na gruncie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 14 marca 2008 r., jako zasadę, warunki podstawowe uprawniające producenta rolnego do przyznania mu płatności zwierzęcej, prawodawca w § 6 i w § 7 tego rozporządzenia przewidział określone hipotezami tych przepisów sytuacje (przesłanki), które niezależnie od zasady podstawowej uprawniają producenta rolnego do płatności zwierzęcej.
W związku z tym, Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a i lit. c w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnia przepis art. 200 w związku z art. 205 § 1 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło