I SA/Lu 286/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2001r. w zakresie wniosku L. S. o zmianę wskutek zmiany okoliczności postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2010 r. sygn. akt II FZ 228/10 oddalającego zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 286/09 odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: odmówić zmiany postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2010 r. sygn. akt II FZ 228/10 oddalającego zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 286/09 odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 12 listopada 2010r. (data nadania w urzędzie pocztowym) pełnomocnik strony skarżącej wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 17 września 2010r. W skardze kasacyjnej pełnomocnik strony zwrócił się jednocześnie z wnioskiem o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Na wezwanie sądu pełnomocnik przesłał wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym skarżąca zaznaczyła, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Wezwaniem z dnia 8 grudnia 2010 r. zobowiązano pełnomocnika strony do nadesłania oświadczenia skarżącej wskazującego na wysokość stałych miesięcznych kosztów utrzymania jej gospodarstwa domowego oraz dokumentów źródłowych za ostatnie trzy miesiące poświadczających wysokość tych kosztów i terminy ich ponoszenia. Wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 14 grudnia 2010 r. (k-168 akt sprawy) i pozostało bez odpowiedzi. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy zawarty w skardze kasacyjnej jest kolejnym wnioskiem o przyznanie skarżącej prawa pomocy. W związku z pierwszym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu z 26 czerwca 2009r. (data wpływu do sądu), obejmującym żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, referendarz sądowy postanowieniem z 11 sierpnia 2009r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Na skutek wniesionego od postanowienia sprzeciwu wniosek rozpoznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, który postanowieniem z 30 września 2009r. również odmówił skarżącej prawo pomocy. Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z 22 stycznia 2010 r. sygn. akt: II FZ 562/09 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania. W wyniku ponownego rozpoznania wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, postanowieniem z 23 marca 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Postanowienie to zostało zaskarżone zażaleniem, które Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 28 maja 2010 r., sygn. akt: II FZ 228/10 oddalił. Orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego stają się prawomocne z chwilą ich wydania (art. 168 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej p.p.s.a.). Stąd zawarty w urzędowym formularzu PPF z dnia 29 listopada 2010 r., wniosek strony o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należy potraktować jako wniosek o zmianę postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2010 r. Zgodnie z art. 165 p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Pod pojęciem "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie, jednakże muszą to być takie zmiany okoliczności, które uzasadniają zmianę rozstrzygnięcia wydanego w sprawie. Jeżeli brak jest podstaw do stwierdzenia, iż okoliczności sprawy uległy zmianie, kolejny wniosek tej samej strony, dotyczący przyznania prawa pomocy w tym samym zakresie, nie może zostać uwzględniony. Skarżąca zarówno w pierwszym jak i w drugim wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia z kosztów sądowych, z tym że na obecnym postępowania do kosztów sądowych należy jedynie wpis sądowy od skargi kasacyjnej. Zakres żądania ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy mieści się zatem w granicach żądania zawartego w pierwszym wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 26 czerwca 2009r., rozstrzygniętym prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu administracyjnego z 28 maja 2010r. Stwierdzić natomiast należy, że skarżąca nie wykazała, aby okoliczności sprawy uległy zmianie, tj. by istotnemu pogorszeniu uległa jej sytuacja materialna. Skarżąca, tak jak w momencie składania pierwszego wniosku o prawo pomocy, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i dwojgiem dzieci. Rodzina zamieszkuje w domu o pow. [...] m2. Skarżąca nie osiąga żadnych dochodów i pozostaje na utrzymaniu męża, który prowadzi działalność gospodarczą. W tym kontekście należy podkreślić, że przepisy prawa rodzinnego nakładają na małżonków i członków najbliższej rodziny obowiązki w zakresie udzielania pomocy i wsparcia finansowego. Stosownie do art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), małżonkowie są obowiązani, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zgodnie z art. 23 k.r.o. małżonkowie są obowiązani do wzajemnej pomocy oraz współdziałania dla dobra rodziny. Obowiązek wzajemnej pomocy między małżonkami rozciąga się również na prowadzenie postępowania sądowego. Jeśli chodzi o dochody męża skarżącej to obecnie wynoszą one [...] zł miesięcznie i są one mniejsze o [...] zł od średnich miesięcznych dochodów rodziny uzyskiwanych w 2009r. ([...] zł). Jednakże w ocenie referendarza, nie jest to zmniejszenie na tyle znaczące, aby można było mówić o istotnym pogorszeniu sytuacji materialnej. Wskazać również należy, że skarżąca nie wykazała w urzędowym formularzu wniosku wypełnionym 29 listopada 2010 r., wielkości wydatków ponoszonych obecnie w związku kosztami utrzymania jej gospodarstwa domowego. Wezwaniem z dnia 8 grudnia 2010r., skierowanym do pełnomocnika skarżącej, zobowiązano ją do złożenia oświadczenia w tym zakresie i przesłania dokumentów źródłowych. Wezwanie powyższe nie zostało wykonane, w związku z czym nie można dokonać porównania wysokości miesięcznych dochodów rodziny do koniecznych kosztów jej utrzymania. Uniemożliwia to dokonanie oceny, czy nastąpiła taka zmiana okoliczności, która by uzasadniała stwierdzenie o istotnym pogorszeniu sytuacji materialnej skarżącej. Nie można zatem przyjąć, że skarżąca wykazała, że jej sytuacja materialna uległa istotnemu pogorszeniu w stosunku do tej która była przedmiotem badania w związku z pierwszym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W świetle powyższego nie ma podstaw do uznania, że nastąpiła zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca zmianę wydanego w sprawie prawomocnego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Mając powyższe na uwadze oraz na podstawie art. 165 w związku z art. 258 § 1 i § 3 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.