I SA/Lu 289/13
WyrokWSA w Lublinie2013-04-26
Skład orzekający: Krystyna Czajecka-Szpringer, Danuta Małysz, Irena Szarewicz-Iwaniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy należności wypłacone żołnierzowi zawodowemu wyznaczonemu do pełnienia służby poza granicami państwa w międzynarodowych strukturach wojskowych podlegają zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 83 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, stwierdzając, że organy podatkowe nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy żołnierz zawodowy wyznaczony do służby poza granicami państwa realizował cele określone w art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f. Sąd podkreślił, że zwolnienie podatkowe może dotyczyć również żołnierzy wyznaczonych, jeśli realizują oni cele wskazane w ustawie, co wymaga indywidualnego zbadania okoliczności faktycznych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła żołnierza zawodowego, który pełnił służbę poza granicami kraju w Dowództwie Sił Połączonych Północ. Organy podatkowe odmówiły mu zwolnienia z podatku dochodowego od otrzymanych należności, uznając, że nie spełnia on przesłanek z art. 21 ust. 1 pkt 83 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ został "wyznaczony", a nie "skierowany" do służby. Wojewódzki Sąd Administracyjny początkowo oddalił skargę, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok, wskazując na brak wystarczającego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia celów służby żołnierza.Rozstrzygnięcie
WSA w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej i orzekł, że decyzja nie podlega wykonaniu, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca), Sędziowie NSA Danuta Małysz, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant Referent Paulina Zając, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi G. G. i M. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz G. G. i M. G. solidarnie kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania M. G. i G. G. od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...] określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. w wysokości 14.958 zł utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wyjaśnił, że małżonkowie w dniu [...] sierpnia 2009 r. złożyli w [...] Urzędzie Skarbowym wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 rok w wysokości 9.272 zł wraz z korektą zeznania podatkowego PIT-37 za 2006 r.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie w sprawie określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym za 2006 r. W wyniku dokonanej oceny zgromadzonego materiału dowodowego określił małżonkom zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. w wysokości 14.958 zł.
Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji, Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że skarżący rozkazem Szefa Sztabu Generalnego WP z [...] lipca 2006 r. został zwolniony z zajmowanego stanowiska służbowego i z dniem [...] sierpnia 2006 r. wyznaczony do pełnienia służby na stanowisku technika w Dowództwie Sił Połączonych Północ (JfC HQ NORTH) – B., H. Służbę poza granicami kraju pełnił od dnia [...] sierpnia 2006 r. do dnia [...] lipca 2008 r. Podstawą prawną wyznaczenia na powyższe stanowisko był art. 19 ust. 1, art. 35 ust. 1, art. 37 ust. 4 oraz art. 44 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) oraz § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 kwietnia 2004 r. w sprawie trybu wyznaczania żołnierzy zawodowych na stanowiska służbowe i zwalniania z tych stanowisk (Dz. U. Nr 108, poz. 1144 ze zm.). Spór sprowadził się do oceny, czy należność wypłacona skarżącemu z tytułu pełnionej służby objęta jest zwolnieniem wynikającym z art. 21 ust. 1 pkt 83 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm., dalej u.p.d.o.f.). W ocenie organu, aby skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 83 ustawy podatkowej należy spełnić następujące przesłanki: wypłacone należności muszą być bezpośrednio związane z użyciem w/w osób poza granicami państwa oraz muszą one wynikać z celów określonych w zwolnieniu. Faktyczny cel "wysłania" osób, o których mowa w powyższym przepisie za granicę musi wynikać ze zgromadzonych w sprawie dowodów.
Wskazując, że przepisy dotyczące otrzymywania należności zagranicznych przez żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami kraju reguluje rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 czerwca 2004 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1698 ze zm.) organ zwrócił uwagę na § 3 powyższego rozporządzenia. Zarówno żołnierze zawodowi skierowani do pełnienia służby w składzie jednostek wojskowych użytych poza granicami państwa w celu udziału w konflikcie zbrojnym lub dla wzmocnienia sił państwa albo państw sojuszniczych, misji pokojowej lub akcji zapobieżenia aktom terroryzmu lub ich skutkom, jak i żołnierze zawodowi wyznaczeni na stanowiska służbowe w polskich przedstawicielstwach wojskowych, w organizacjach międzynarodowych i międzynarodowych strukturach wojskowych oraz w placówkach zagranicznych posiadają uprawnienie do otrzymywania dodatku wojennego. Dodatek wojenny zgodnie z przepisami Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie należności pieniężnych i świadczeń otrzymywanych przez żołnierzy wyznaczonych do pełnienia służby poza granicami państwa i pracowników wojska zatrudnionych w jednostkach wojskowych wykonujących zadania poza granicami państwa (Dz.U. Nr 110 poz. 1257, ze zm.) przysługuje za czas faktycznego przebywania w strefie działań wojennych. Żołnierz do pełnienia służby poza granicami państwa może być wyznaczony lub skierowany. Tylko żołnierze skierowani biorą udział w działaniach wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f. Wyznaczenie do służby międzynarodowej w międzynarodowych strukturach wojskowych nie jest tożsame ze skierowaniem w charakterze obserwatorów wojskowych osób posiadających status obserwatora wojskowego do misji organizacji międzynarodowych i sił wielonarodowych lub do pełnienia służby w składzie jednostek wojskowych użytych poza granicami państwa w celu udziału w konflikcie zbrojnym lub dla wzmocnienia sił państwa albo państw sojuszniczych, misji pokojowej oraz akcji zapobieżenia aktom terroryzmu lub ich skutkom. Zatem skarżący, jako żołnierz wyznaczony do pełnienia służby w międzynarodowych strukturach wojskowych nie może skorzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f.
Od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej małżonkowie złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie oraz uznanie uprawnienia skarżącego do zwolnienia z podatku dochodowego należności, o których mowa w skardze na podstawie art. 21 ust. 1 pkt. 83 u.p.d.o.f. Zaskarżonej decyzji zarzucono: obrazę przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 21 ust. 1 pkt. 83 u.p.d.o.f., obrazę przepisów art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1 i art. 217 w zw. z art. 84 Konstytucji RP, błąd w ustaleniach faktycznych oraz obrazę przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4, art. 191 i art. 180 w zw. z art. 122, art. 187 § 1 w zw. z art. 122, art. 121 i art. 124; art. 120, art. 121, art. 72 § 1 i art. 75 § 2 pkt 1 lit. a i § 4 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 11 marca 2011 r, sygn. akt I SA/Lu 470/10, oddalił skargę. Sąd stwierdził, że analiza akt sprawy, zwłaszcza zaś analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, w szczególności w zakresie odnoszącym się do wskazania faktycznych podstaw rozstrzygnięcia, prowadzi do wniosku, że postępowanie w sprawie prowadzone było w sposób uwzględniający, wynikającą z art. 180 § 1 w związku z art. 181 Ordynacji podatkowej, zasadę otwartości postępowania dowodowego, jak również zasadę równej mocy środków dowodowych - istota rzeczy wyraża się w tym, że dowód musi być istotny, w sensie przyczynienia się do wyjaśnienia sprawy. Według Sądu, ustalenia odnoszące się do istoty, ocenionych w sposób korespondujący z dyrektywą wyrażoną w art. 191 Ordynacji podatkowej, uznać należy za prawidłowe, zupełne i kompletne. Sąd podkreślił, że organy podatkowe są zobowiązane, zgodnie z art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej, zebrać cały materiał dowodowy, to jednak jego gromadzenie nie może polegać na zbieraniu wszelkich informacji dotyczących zjawisk i zdarzeń, a jedynie tych, które są przedmiotem postępowania dowodowego, które winno doprowadzić do zrekonstruowania konkretnego prawnopodatkowego stanu faktycznego, czyli powinno obejmować te fakty i dowody, które mają prawne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy podatkowej, co też w sprawie uczyniono.
Również z perspektywy wyrażonej w art. 191 Ordynacji podatkowej zasady swobodnej oceny dowodów, brak jest jakichkolwiek podstaw, aby podważać prawidłowość wniosków formułowanych przez organy podatkowe odnośnie prawnopodatkowych konsekwencji stwierdzonych faktów. Organy podatkowe nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów. O zasadności tego stanowiska przekonuje analiza argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Według Sądu, za chybioną uznać należy również argumentację skargi, że w toku prowadzonego postępowania Dyrektor Izby Skarbowej, wadliwie (niezgodnie z intencjami strony) przeprowadził dowód wnioskowany przez skarżących w uzupełnieniu odwołania z dnia 11 stycznia 2010 r. Konfrontując bowiem treść wskazanego pisma pełnomocnika skarżących ze stanowiącą jego konsekwencję treścią pism Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 stycznia 2010 r. adresowanego do Sztabu Generalnego WP Zarząd Organizacji i Uzupełnień Zespół do Spraw Służby w Międzynarodowych Strukturach Wojskowych oraz z dnia 3 lutego 2010 r. adresowanego do Ministerstwa Obrony Narodowej Departament Administracji, nie sposób zasadnie wywodzić, że przedmiotowy dowód przeprowadzony został w sposób dowolny i arbitralny. Ponadto podkreślić należy, że wbrew argumentacji skargi, brak jest podstaw aby uznać, że treść pytań formułowanych w piśmie z dnia 11 stycznia 2010 r., zwłaszcza zaś treść oczekiwanych (potencjalnych) odpowiedzi na nie, w jakikolwiek sposób mogła przyczynić się do rekonstrukcji konkretnego prawnopodatkowego stanu faktycznego, a więc faktów i dowodów które mają prawne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy podatkowej. Stąd też, za prawidłowe uznać należy stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, który w sposób korespondujący z przywołanymi wyżej dyrektywami postępowania wyjaśniającego, treść wystąpienia do Sztabu Generalnego WP oraz Ministerstwa Obrony Narodowej – zainspirowanego wnioskiem pełnomocnika strony – zdeterminował istotą sporu w sprawie oraz przedmiotem sprawy podatkowej (ustalenie istnienia przesłanek zwolnienia, o którym mowa w przepisie art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f.), którą zobowiązany był załatwić w ramach swoich kompetencji. Według Sądu, brak jest również jakichkolwiek podstaw, aby za zasadny uznać zarzut naruszenia przepisu art. 72 § 1 w związku z art. 75 § 2 pkt. 1 lit. a i § 4 Ordynacji podatkowej.
Sąd stwierdził, że z przepisów Ordynacji podatkowej wynika, że na jej gruncie ustawodawca wprowadził dwie odrębne procedury podatkowe, a mianowicie pierwszą, odnoszącą się do określenia zobowiązań podatkowych (art. 21 § 3) oraz drugą, regulującą postępowanie w sprawie nadpłaty (art. 75 § 1). Wskazane tryby postępowania nie wykluczają się. Mają one uzupełniający w stosunku do siebie charakter, jakkolwiek postępowanie w sprawie określenia zobowiązań podatkowych, ma charakter podstawowy (pierwotny), w stosunku do postępowania o stwierdzenie nadpłaty. Na gruncie Ordynacji podatkowej ustawodawca nie formułuje żadnego zakazu wszczynania postępowania podatkowego w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w trakcie wszczętego postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty - zakaz ten odnosi się do wszczynania tych postępowań w odwrotnej kolejności. W związku z tym, w kontekście przywołanych okoliczności stanu sprawy oraz uwzględniając wskazany charakter postępowania wymiarowego i postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty, zwłaszcza zaś ich komplementarny charakter stwierdzić należy, że nie jest możliwe orzekanie przez organ podatkowy w sprawie stwierdzenia nadpłaty (pozytywnie lub negatywnie dla wnioskodawcy), bez uprzedniego określenia podatnikowi wysokości zobowiązania podatkowego.
Według Sądu, nie są również zasadne zarzuty naruszenia przepisów art. 21 ust. 1 pkt. 83 u.p.d.o.f., poprzez błędną wykładnię. Zwolnienie, o którym mowa w przepisie art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f., ustawodawca adresuje do konkretnej kategorii podatników. Warunkiem podstawowym dla skorzystania z przedmiotowego zwolnienia, jest realizacja celu, o którym mowa w tym przepisie. Zakładając, w pełni zasadnie, racjonalność działań ustawodawcy nie sposób przyjąć, aby uznał on, że określone ustawą podatkową i warunkujące uprawnienie do zwolnienia podatkowego "cele użycia poza granicami państwa" mogą być realizowane przez pojedynczych żołnierzy. Stąd też, według Sądu, za zasadny uznać należy argument, że w kontekście realizacji celu, o którym mowa w ustawie podatkowej, za warunek konieczny uznać należy również to, że żołnierz musi znajdować się w strukturze jednostki wojskowej użytej poza granicami państwa w związku z realizacją konkretnych celów wskazanych ustawą. Powyższy wniosek uzasadnia analiza przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa. Wskazując na korespondencję wyników wykładni językowej przepisu art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f. z przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r., już w tym miejscu podkreślić należy, że przedmiotem jej regulacji są zasady użycia Sił Zbrojnych RP poza granicami państwa, co prowadzi do wniosku, że przepisy tej ustawy mają podstawowe znaczenie z punktu widzenia ustaleń odnoszących się do warunków zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f. Z ustawy o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa jednoznacznie wynika, że w jej rozumieniu, użycie Sił Zbrojnych RP poza granicami państwa oznacza obecność jednostek wojskowych (związków operacyjnych i taktycznych oraz oddziałów i pododdziałów) poza granicami państwa w celu udziału w konflikcie zbrojnym lub dla wzmocnienia sił państwa albo państw sojuszniczych, misji pokojowej, akcji zapobiegania aktom terroryzmu lub ich skutkom (art. 2 pkt 1 w związku z art. 1 ustawy). Prowadzi to do wniosku, że ustawodawca podatkowy ustanawiając zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f. oraz konstruując jego warunki z oczywistych względów zdeterminowanych celem regulacji i jej istotą odwoływał się do normatywnej treści podstawowej w tym względzie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r., powielając jej regulację we wskazanym zakresie w normatywnej treści ustawy podatkowej.
Konfrontując przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa, w szczególności w zakresie, w którym regulują one przypadki skierowania żołnierza do pełnienia służby poza granicami państwa, z przepisami ustawy o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa i korespondującymi z nimi - w zakresie odnoszącym się do definiowania celu użycia poza granicami państwa Sił Zbrojnych RP oraz form ich użycia poprzez zaangażowanie jednostek wojskowych, nie zaś pojedynczych żołnierzy – przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. z jej przepisem art. 21 ust. 1 pkt 83, Sąd stwierdził, że w kontekście niespornego faktu zwolnienia G. G. z zajmowanego stanowiska służbowego i wyznaczenia go z dniem [...] sierpnia 2006 r. do pełnienia służby na stanowisku Technik w Dowództwie Sił Połączonych Północ, nie doszło do ziszczenia się przesłanek skorzystania przez niego ze zwolnienia podatkowego, o którym stanowi przepis art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f. Nie został on bowiem skierowany do pełnienia służby, czy to w składzie jednostki wojskowej użytej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa, czy to w kwaterach głównych, dowództwach i sztabach misji organizacji międzynarodowych i sił wielonarodowych, czy to jako obserwator wojskowy lub osoba posiadająca status obserwatora wojskowego w misjach pokojowych organizacji międzynarodowych i sił wielonarodowych, co gdyby nastąpiło wyczerpywałoby warunek zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f. We wskazanym wyżej rozumieniu, warunek ten wyraża się bowiem w tym, że żołnierz musi znajdować się w strukturze jednostki wojskowej użytej poza granicami państwa w związku z realizacją celów wskazanych ustawą podatkową, a mianowicie udziału w konflikcie zbrojnym lub dla wzmocnienia sił państwa albo państw sojuszniczych, misji pokojowej, akcji zapobiegania aktom terroryzmu lub ich skutkom, organizowania i kontroli ruchu granicznego, organizowania ochrony granicy państwowej lub zapewnienia bezpieczeństwa w komunikacji międzynarodowej.
Sąd odnosząc się do oceny zasadności zarzutów naruszenia przepisów art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1 i art. 217 Konstytucji podkreślił, że argumentacja skargi nie uwzględnia faktu, że wykładnia przepisu art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f., ustanawiającego wyjątek od zasady powszechności opodatkowania oraz zasady równości i sprawiedliwości podatkowej (art. 84 Konstytucji RP), aby mogła być uznana za prawidłową, musi być dokonywana z zastosowaniem metodyki wykładni ścisłej. Ponadto, w tym właśnie kontekście nie sposób zasadnie bronić tezy, że kierunek wykładni spornego przepisu ustawy podatkowej prezentowany przez organy podatkowe i akceptowany przez Sąd nie koresponduje z konstytucyjną zasadą równości, naruszając w konsekwencji zasady formułowane w art. 2 i w art. 7 w związku z art. 217 ustawy zasadniczej. Według Sądu równemu traktowaniu w sferze korzystania z ulg podatkowych żołnierza odbywającego służbę wojskową poza granicami państwa w jednostce wojskowej użytej do celów wskazanych w ustawie podatkowej (korespondującej w tym zakresie z treścią przywołanych wyżej wojskowych przepisów pragmatycznych) oraz żołnierza wyznaczonego do służby za granicą (przeniesionego) na określonym stanowisku nie związanym bezpośrednio z realizacją takich celów (a więc tak, jak w sprawie niniejszej) sprzeciwiają się bowiem już same zasady i warunki odbywania tej służby. Są one zdecydowanie odmienne w przypadku żołnierza skierowanego i żołnierza wyznaczonego. Ich odmienność, w zakresie dotyczącym zasad, wyraża się między innymi w zdecydowanie korzystniejszym sposobie ich określenia w odniesieniu do żołnierza wyznaczonego. W zakresie zaś dotyczącym warunków służby wyraża się w zróżnicowaniu ryzyk oraz ich grup, na które w zdecydowanie wyższym stopniu – gdy chodzi o ich kategorie, rodzaj i w szczególności skalę - narażeni są żołnierze skierowani, w przeciwieństwie do żołnierzy wyznaczonych. W związku z tym, równe traktowanie obydwu kategorii żołnierzy, pozostawałoby w kolizji z konstytucyjną zasadą równości i sprawiedliwości podatkowej, co ustawodawca podatkowy prawidłowo odzwierciedlił w treści regulacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący wnieśli o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f. oraz naruszenie przez Sąd art. 2 Konstytucji RP, jako naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy wskazano: art. 141 § 4 i art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) polegające na błędnym przedstawieniu stanu faktycznego poprzez nie zawarcie w uzasadnieniu wyroku analizy i oceny prawnej wszystkich zarzutów skargi i na wadliwym wykonaniu funkcji kontrolnych sądu; oraz art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c , art. 3 p.p.s.a., art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 210 § 4, art. 191 i art. 180 w zw. z art. 122, art. 187 § 1 w zw. z art. 122, 121 i 124; art. 120, art. 121 i art. 127 Ordynacji podatkowej; art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 45 ust. 6 u.p.d.o.f. polegające na wadliwym wykonaniu funkcji kontrolnych sądu, prowadzącym do nieuwzględnienia skargi, mimo naruszenia wskazanych przepisów przez organ podatkowy w toku postępowania administracyjnego.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 21 lutego 2013 r. (sygn. akt II FSK 1275/11) uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie.
W uzasadnieniu wyroku NSA stwierdził, między innymi, że w stanie sprawy organ podatkowy przyjmując, że skarżący nie realizował celów określonych w art.21 ust.1 pkt 83 u.p.d.o.f. nie przeprowadził dowodów i nie rozważył w całości zebranego materiału dowodowego, nie ustalił, jakie cele były realizowane przez skarżącego (nie przeprowadził w tym zakresie postępowania dowodowego), gdy okoliczność ta przesądza o tym, czy należności pieniężne wypłacone skarżącemu będą podlegały zwolnieniu określonemu w art.21 ust.1 pkt 83 u.p.d.o.f. Oddalenie zaś skargi przez Sąd pierwszej instancji, pomimo wskazanych uchybień postępowania podatkowego, uzasadniało uwzględnienie skargi kasacyjnej.
Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Jak wskazano wyżej, uwzględniając skargę kasacyjną wniesioną przez skarżących, wyrokiem z dnia 21 lutego 2013r. w sprawie II FSK 1275/11, na podstawie art.185 § 1 p.p.s.a. NSA uchylił wydany uprzednio w sprawie niniejszej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania.
Zgodnie z art.190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W związku z powyższym należy zauważyć, że w uzasadnieniu powołanego wyroku z dnia 21 lutego 2013r. NSA wyjaśnił, że ustawodawca rozróżnia dwie grupy żołnierzy pełniących służbę wojskową poza granicami państwa (art.24 ust.1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych) - żołnierzy "skierowanych" i żołnierzy "wyznaczonych". Zgodnie z art.24 ust.3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami kraju kieruje Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, natomiast do pełnienia tejże służby wyznacza, w zależności od stopnia woskowego, Minister Obrony Narodowej i dyrektor departamentu MON do spraw kadr. Cele realizowane przez żołnierzy wyznaczonych i skierowanych do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa zostały określone w § 3 i 4 rozporządzenia w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa.
Biorąc pod uwagę powyższe oraz przepis art.21 ust.1 pkt 83 u.p.d.o.f. NSA stwierdził, że zarówno "żołnierze poza strukturą jednostek wojskowych wyznaczeni do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa", jak i "żołnierze pełniący tę służbę wojskową w strukturach jednostek wojskowych" dla nabycia zwolnienia podatkowego powinni być "użyci w celu udziału w konflikcie zbrojnym lub dla wzmocnienia sił państwa albo państw sojuszniczych, misji pokojowej, akcji zapobiegania aktom terroryzmu lub ich skutkom". Podkreślił przy tym, że normodawca w art.21 ust.1 pkt 83 u.p.d.o.f. wprost nie wyłączył żołnierzy wyznaczonych do pełnienia służby wojskowej poza granicami państwa, chyba, że nie realizują w trakcie pełnienia tejże służby celów, o których mowa w tym przepisie. Realizacja celów ustawowych skutkujących zwolnieniem przychodów osiąganych przez żołnierza wyznaczonego powinna być badana w każdym przypadku indywidualnym w oparciu o okoliczności faktyczne sprawy.
W kontekście powyższego NSA zauważył, że skarżący pełnił służbę wojskową poza granicami państwa na podstawie rozkazu personalnego Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. Zatem tylko ten organ, który skierował żołnierza do pełnienia służby poza granicami państwa, jest uprawniony i kompetentny do udzielenia informacji, do realizacji jakich celów został żołnierz skierowany i czy je w rzeczywistości realizował. W sprawie zaś postępowanie dowodowe, o jakim mowa, nie zostało przeprowadzone.
Uwzględniając, stosownie do art.190 p.p.s.a., wywiedzioną przez NSA wykładnię prawa, tak materialnego, jak i procesowego, stwierdzić należy, że przyjmując w sprawie niniejszej, iż skarżący nie realizował celów określonych w art.21 ust.1 pkt 83 u.p.d.o.f. organy podatkowe nie przeprowadziły niezbędnych dowodów i nie rozważyły w całości zebranego w sprawie materiału dowodowego. Organy podatkowe nie ustaliły, jakie cele były realizowane przez skarżącego, nie prowadziły postępowania dowodowego w tym zakresie. Zaniechanie to stanowi naruszenie przepisów postępowania - art. 180 § 1, art. 187 § 1, art.191 o.p., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem ustalenie, jakie konkretnie cele realizował skarżący w roku 2008, jako żołnierz wyznaczony do służby w Dowództwie Sił Połączonych Północ (JfC HQ NORTH) – B. w H., konieczne jest do dokonania oceny, czy do otrzymanych przez niego z tego tytułu świadczeń ma zastosowanie art.21 ust.1 pkt 83 u.p.d.o.f.
W tym miejscu zauważyć należy, że wprawdzie w aktach sprawy znajdują się pisma Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia 17 lutego 2010r. oraz Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia 1 marca 2010r., jednak nie zawierają one danych dających podstawę do ustalenia, jakie konkretnie cele realizował skarżący, a w istocie przedstawiają dokonaną przez wymienione organy ocenę uprawnień podatkowych skarżącego. Ocena taka należy do kompetencji do organów podatkowych, które winny jej dokonać na podstawie wyczerpująco ustalonego stanu faktycznego sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy winien ustalić, jakie były cele służby pełnionej przez skarżącego w Dowództwie Sił Połączonych Północ (JfC HQ NORTH) – B. w H. oraz czy i jaki ewentualny związek miała ta służba z celami wymienionymi w art.21 ust.1 pkt 83 u.p.d.o.f. Dla realizacji tej powinności należy zwrócić się do organu wojskowego, który wyznaczył skarżącego do pełnienia służby za granicą na stanowisku technika, o udzielenie informacji, czym dokładnie zajmował się skarżący podczas pełnienia zagranicznej służby. Żądany zakres i sposób przedstawienia informacji winny uwzględniać, że informacje te mają służyć ustaleniu, czy skarżący realizował cele określone w art.21 ust.1 pkt 83 u.p.d.o.f.
Wobec powyższego, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c i art.152 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I i II sentencji wyroku.
Orzeczenie o kosztach postępowania znajduje oparcie w art.200 i art.205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 3 ust.1 pkt 1 lit.e rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. Nr 31, poz.153.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło