I SA/Lu 29/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o umorzenie zaległego podatku postanawia: I. Przyznać B. B. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. II. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w terminie do jego opłacenia, złożył urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Referendarz sądowy stwierdził co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Na wstępie podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł - § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia, wpis od potencjalnej skargi kasacyjnej, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192); § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast stawka minimalna wynagrodzenia adwokata w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji wynosi 240 zł netto - § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) i 295,20 zł brutto - § 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia w związku z art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.). Oceniając możliwości płatnicze skarżącego referendarz miał również na uwadze, że skarżący złożył wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jeszcze w trzech sprawach (I SA/Lu 30/13; I SA/Lu 31/13 i I SA/Lu 32/13). Koszty postępowania w wymienionych sprawach kształtują się identycznie jak w sprawie niniejszej. Mając na względzie z jednej strony aktualną sytuację materialną i rodzinną strony skarżącej przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentach, z drugiej zaś strony wysokość kosztów postępowania stwierdzić należy, że wniosek strony zasługuje na uwzględnienie jedynie w zakresie częściowym. Skarżący prowadzi jednoosobowe, samodzielne gospodarstwo domowe, zamieszkuje w mieszkaniu o pow. [...] m2, posiada gospodarstwo rolne o pow. [...] ha fiz., utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł brutto, tj. [...] zł netto (potwierdzenie wypłaty/odbioru EPE za marzec 2013 r.). Według oświadczenia strony z dnia 2 kwietnia 2013 r. część gruntów rolnych użytkuje syn, natomiast pozostała część jest w ogóle nieużytkowana ze względu na stan zdrowia skarżącego (przebyty [...]). Ponadto skarżący wspomaga finansowo niepracującą córkę oraz ponosi wydatki na leczenie swoich schorzeń. W przedstawionej sytuacji jednoczesne opłacenie kosztów sądowych i kosztów wynagrodzenia adwokata w sprawie niniejszej i przy uwzględnieniu kosztów postępowania w pozostałych sprawach, w których skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy, spowodowałoby w ocenie referendarza uszczerbek w utrzymaniu koniecznym strony. Dlatego zasadne jest przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, które to koszty, w większym zakresie niż koszty sądowe, obciążyłyby budżet domowy skarżącego. Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I postanowienia. Natomiast brak jest podstaw do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym, strona bowiem nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób mających szczególnie trudną sytuację materialną, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone (osób bez dochodów lub o najniższych dochodach, nie posiadających żadnego majątku). Strona wnosząc sprawę przed sądem, powinna liczyć się z obowiązkiem ponoszenia związanych z tym należności, choćby w części, a w tym celu gromadzić potrzebne środki z dochodów bieżąco uzyskiwanych. W przedstawionych przez skarżącego okolicznościach, rozważając możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych, stwierdzić należy, że jego obecna sytuacja materialna strony nie należy do szczególnie trudnych. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek w postaci nieruchomości rolnej o pow. [...] ha fiz. ([...] ha przel.), z której może czerpać pożytki (płody rolne), ma zapewnione własne, stałe źródło dochodów w postaci emerytury w kwocie [...] zł brutto ([...] zł netto). Natomiast wykazane przez skarżącego wydatki to energia elektryczna w wysokości od [...] zł do [...] zł za dwa miesiące (faktura VAT z 2 stycznia 2013 r.) oraz koszty zakupu leków ok. [...] zł miesięcznie (wycena recept z 29 marca 2013 r.). Porównując zatem wielkość dochodów netto skarżącego do wykazanych przez niego wydatków (nawet przy założeniu, że skarżący ponosi inne koszty bieżącego utrzymania - zakup żywności, środków higieny itp.), brak jest podstaw do uznania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Poniesienie kosztów sądowych, które każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł, leży w granicach realnych możliwości finansowych strony uzyskującej stały dochód z tytułu emerytury i posiadającej majątek nieruchomy, mogący przynosić dochód, a co najmniej pożytki rolne. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, że strona skarżąca nie wykazała, istnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z powyższych względów oraz na podstawie 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w punkcie II postanowienia.