I SA/Lu 299/09
WyrokWSA w Lublinie2009-10-02
Skład orzekający: Irena Szarewicz-Iwaniuk, Halina Chitrosz, Wojciech Kręcisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, Z. K., była posiadaczem gospodarstwa rolnego i faktycznie użytkowała grunty rolne w roku gospodarczym 2005, co jest warunkiem przyznania płatności bezpośrednich?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca nie była posiadaczem i faktycznym użytkownikiem gruntów rolnych w roku gospodarczym 2005, co wyklucza przyznanie jej płatności bezpośrednich. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie faktycznego władztwa nad gruntami, a nie tylko formalnego tytułu czy prawa do spadku. Zeznania świadków i samej skarżącej wskazywały, że po śmierci męża utraciła ona posiadanie spornych działek i nie dokonywała na nich prac rolnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania Z. K. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2005. Organ I instancji początkowo przyznał płatności, ale po stwierdzeniu nieważności tej decyzji, odmówił ich przyznania, wskazując na nieprawidłowości w deklarowanej powierzchni i brak faktycznego posiadania gruntów przez skarżącą po śmierci męża. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję o odmowie, opierając się na zeznaniach świadków i analizie posiadania gruntów. Skarżąca kwestionowała ustalenia faktyczne, twierdząc, że była jedyną spadkobierczynią i faktycznie użytkowała grunty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (spr.), Sędziowie WSA Halina Chitrosz,, WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Asystent sędziego Anna Gilowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 września 2009 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2005 r. - oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] o odmowie przyznania Z. K. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2005 z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu 16 maja 2005 r. do Biura Powiatowego ARiMR w [...] wpłynął wniosek Z. K. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005. W przedmiotowym wniosku zadeklarowana została do Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) powierzchnia 13,20 ha oraz do Uzupełniającej Płatności Obszarowej (UPO) powierzchnia 12,17 ha.
W ramach wszczętego na wniosek producenta rolnego postępowania administracyjnego, została przeprowadzona kontrola kompletności oraz kontrola administracyjna przedmiotowego wniosku. Podczas kontroli administracyjnej stwierdzono nieprawidłowości dotyczące działek ewidencyjnych o numerach 469/2 oraz 470/2, znajdujących się w województwie[...], powiat [...], gmina [...], obręb [...], dotyczące zmiany powierzchni działki wykorzystywanej rolniczo względem danych zawartych w Ewidencji Gruntów i Budynków.
W odpowiedzi na wezwanie do złożenia wyjaśnień Z. K. w dniu 23 listopada 2005 r. złożyła Korektę przedmiotowego Wniosku, zmniejszając powierzchnię działek rolnych, położonych na ww. działkach ewidencyjnych: działki rolnej E - mieszanka zbożowa z 0,57 ha do 0,42 ha oraz działki rolnej F- mieszanka zbożowa - z 0,32 ha na 0,25 ha. W tym samym dniu Z. K. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w [...] dokument z zaznaczonym celem złożenia "Wycofanie części wniosku", w którym dokonała wycofania działki rolnej AL - pszenżyto, położonej na działce ewidencyjnej o numerze 1147, znajdującej się w województwie [...], powiat [...], gmina[...], obręb [...], o powierzchni 0,21 ha.
W dniu 6 grudnia 2005 r. do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęło pismo T. O. wyczerpujące znamiona informacji o uzasadnionym podejrzeniu wystąpienia nieprawidłowości (lUP) odnoszące się do wniosku Z. K. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005. W złożonym piśmie T. O. wskazując, że działa jako przedstawiciel ustawowy małoletnich dzieci K., R. i P. O. będących spadkobiercami ustawowymi zmarłego w dniu 8 maja 2005 r. Z. O., wystąpiła z prośbą o informację, czy po dacie śmierci Z. O. został złożony wniosek o przyznanie dopłat do gruntów stanowiących własność zmarłego.
W dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydał decyzję Nr [...] przyznającą Z. K. płatności bezpośrednie do gruntów rolnych w łącznej wysokości 6188,04 zł (JPO - 12,77 ha x 225 = 2873,25 zł, UPO - 11,74 ha x 282,35 zł = 775,87 zł).
Następnie decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 i art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) stwierdził nieważność decyzji ostatecznej nr [...] z [...] wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] o przyznaniu Z. K. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005.
W wyniku ponownego przeprowadzenia postępowania, w tym przesłuchania świadków, organ I instancji wykluczył sporne działki ewidencyjne z wniosku Z. K. o przyznanie płatności na rok 2005 i w konsekwencji wydał w dniu [...] decyzję Nr [...] o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych.
W wyniku rozpatrzenia odwołania od powyższej decyzji Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji i "przekazał w całości sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z P.".
Na powyższą decyzję Z. K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnosząc o jej uchylenie jako naruszającej prawo.
Wyrokiem z dnia 19 listopada 2008 r. sygn. akt. I SA/Lu 420/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, gdyż zawarte w niej rozstrzygnięcie narusza dyspozycje art. 138 § 1 kpa, przez co pozbawia wydaną decyzję podstawy prawnej.
Rozpatrując ponownie sprawę Dyrektor Oddziału Regionalnego wskazał, że zgodnie z ustawą z dnia 18 grudnia 2003 r., o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz.U. z 2004r. Nr 6 poz. 40, z późn. zm.) płatności bezpośrednie przysługują osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanego dalej producentem rolnym, na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zwane dalej gruntami rolnymi (art. 2 ust. 1).
Warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0, 1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego (art. 2 ust. 2).
Płatności bezpośrednie przysługują podmiotowi, który utrzymuje w dobrej kulturze rolnej będące w jego posiadaniu grunty rolne stanowiące gospodarstwo rolne. Utrzymywanie gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska zostało zdefiniowane w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz. U. z 2004 r., Nr 65, poz. 600 ze zm.).
Organ II instancji wskazał, że w sprawie niniejszej przedmiotem sporu było ustalenie posiadania i faktycznego utrzymywania w dobrej kulturze rolnej przez Z. K. gruntów rolnych obejmujących działki o numerach: 1021, 1036, 1071, 1072, 1093, 1094, 1095, 1096, 1097, 1098, 1146, 1475, 468, 649, 564, 701, 702, 940, 1361, 566, 567, 828, 1148, 1150, 610 położonych w województwie [...], powiat: [...], gmina: [...], obręb: [...].
Organ odwoławczy wskazał, że w materiałach zgromadzonych w sprawie znajdują się m.in. oświadczenia świadków:
- A. M. - p.o. sołtysa wsi W., z którego wynika, że zgodnie z wyrokiem sądowym zbiór zboża, ziemniaków i siana z użytków zielonych, z gruntów należących do zmarłego Z. O. w 2005r. dokonały jego dzieci K., R. i P. O. (oświadczenie z dnia 24.11.2005 r.),
- T. O., który oświadczył, że w czasie żniw 2005 r. pomagał przy zbieraniu zboża K., R. i P. O. K, z pola należącego do ich zmarłego ojca Z. O. (oświadczenie z dnia 25.11.2005 r.),
-A. W., który oświadczył, że w czasie żniw 2005 r. woził własnym traktorem zboże spadkobiercom ustawowym K., R. i P. O., z pola należącego do ich zmarłego ojca Z. O." (oświadczenie z dnia 27.11.2005 r.).
-R. Z., który oświadczył, że w czasie żniw 2005 r. kosił własnym kombajnem zboże K., R. i P. O. z pola należącego do ich zmarłego ojca Z. O. (oświadczenie z dnia 27.11.2005 r.).
-T. O., która zeznała, że dochodziły ją słuchy od mieszkańców W., że Z. K. nie chce pracować w polu oraz, że podczas żniw 2005 r wykosiła ponad 2 hektary, bez wyroku sądowego. Resztę zboża na jej zlecenie wykosił R. Z. Oświadczyła ponadto, że na jesieni 2005 r. na jej zlecenie wszystkie grunty rolne zostały zaorane przez R. Z., a Z. K. nie wykonywała żadnych prac polowych na jesieni 2005 r.(oświadczenie z dnia 27.02.2008r.)
- A. M. zeznała, że nie widział żeby Z. K. pomagała na polu Z. O. sam kupował środki ochrony roślin i nawozy. Z. K. wraz z dziećmi mieszkała w W. do wakacji 2005, w późniejszym okresie nie była tam już przez świadka widziana (oświadczenie z dnia 27.02.2008r.)
- T. O. zeznał, że pomagał bratu Z. O. na jesieni 2004 r. przy zasiewie zboża i na wiosnę 2005 r. przy siewie zboża i sadzeniu kartofli. Dodał, że podczas żniw 2005 r., nie czekając na zezwolenie sądowe, Z. K. wykosiła 2,11 hektara zboża (zimowa pszenica i pszenżyto). Pozostałe zboże wykosił R. Z. Po żniwach pola zostały zaorane na zlecenie T. O. (oświadczenie z dnia 27.02.2008r.)
- R. K. zeznał, że dość często widział Z. K. w gospodarstwie, jak karmiła zwierzęta, nie widział natomiast, żeby wykonywała w tym okresie jakieś prace polowe (oświadczenie z dnia 27.02.2008r.).
Z. K. przesłuchana w charakterze strony oświadczyła, że wykosiła ponad 2 ha zboża podczas żniw w 2005 r. (w sierpniu 2005r.), i nie wie, czy pole po żniwach było orane i kto je ewentualnie orał. Dodała, że przez cały okres wykonywała prace w gospodarstwie, karmiła zwierzęta, przygotowałam paszę, pasła krowy, opiekowała się zwierzętami. W W. mieszkała do listopada 2005 r.
Organ odwoławczy wskazał, że Z. K. Wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 złożyła w dniu 16 maja 2005 r., a więc już po śmierci męża Z. O. Jednocześnie stwierdził, że z zeznań świadka S. F. złożonych w dniu 4 września 2006 r. wynika, że Z. K. do dnia 15 maja 2005 r. uczestniczyła w pracach polowych.
Organ podkreślił, iż posiadanie gruntów rolnych jest jedną z obligatoryjnych przesłanek uzyskania dopłat. Definicja posiadania, została uregulowana w art. 336 i 337 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późno zm.). Z definicji tej wynika, iż o uznaniu za posiadanie decyduje faktyczne władztwo nad rzeczą sprawowane przez właściciela, jej użytkownika, zastawnika, najemcę, dzierżawcę lub mającego inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad rzeczą. Organy ARiMR dokonują każdorazowo oceny, czy podmiot ubiegający się o przyznanie płatności, spełnia przesłankę posiadania i utrzymywania w dobrej kulturze rolnej gruntu rolnego, które zadeklarował we wniosku. Takie działanie zmierza do realizacji podstawowego celu ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru, którym jest finansowe wspieranie producentów rolnych, czyli osób, które faktycznie uprawiają grunty rolne.
Zdaniem organu odwoławczego, postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ I instancji było wystarczające do ustalenia stanu faktycznego. Mając na uwadze powyższe organy ARiMR dały wiarę zeznaniom świadków jako przekonywującym i spójnym i w oparciu o nie uznały, iż Z. K. w całym roku gospodarczym 2005 nie była użytkownikiem spornych działek.
Następstwem poczynionych w trakcie postępowania ustaleń było wykluczenie z wniosku Z. K. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 spornych działek, co spowodowało odmowę przyznania płatności bezpośrednich oraz nałożenie określonych sankcji.
Podstawą takiego rozstrzygnięcia stanowił:
•art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców;
•art. 51 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 79612004 z dnia 21 kwietnia
2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników;
Różnica między powierzchnią zgłoszoną przez producenta rolnego tj. 12,99 ha, a powierzchnią ustaloną jako uprawnioną do JPO (tj. 2,82 ha) wyniosła 10,17 ha, co stanowi 360,64 % powierzchni wyznaczonej w stosunku do powierzchni deklarowanej. Stwierdzone nieprawidłowości skutkowały zastosowaniem sankcji z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004, odmówiono przyznania jednolitej płatności obszarowej oraz nałożono sankcje w wysokości 2288,25 zł (10,17 ha x 225 zł).
W odniesieniu do płatności uzupełniającej (UPO) różnica między powierzchnią zgłoszoną przez producenta rolnego tj. 11,96 ha, a powierzchnią zatwierdzoną jako uprawnioną do UPO tj. 2,69 ha wyniosła 9,27 ha, co stanowi 344,61 % powierzchni zatwierdzonej w stosunku do powierzchni deklarowanej.
W wyniku zastosowania sankcji z art. 51 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia, odmówiono Z. K. przyznania kwoty uzupełniającej płatności obszarowej oraz nałożono sankcje w wysokości 2617,38 zł.
Przed wydaniem decyzji, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR umożliwił stronie czynny udział w toczącym się postępowaniu, w szczególności stwarzając możliwość zapoznania się i wypowiedzenia co do całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, z którego strona skorzystała.
Podsumowując organ odwoławczy wskazał, że ustalenia faktyczne w sprawie poczynione zostały bez naruszenia przepisów o postępowaniu, w tym art. 77 § 1 Kpa, art. 75 § 1 K.p.a. art. 86 K.p.a. i w oparciu o prawidłową podstawę prawną.
Na powyższą decyzję Z. K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skarżąca wniosła o przesłuchanie świadków: T. O., T. K., S. C. Skarżąca zakwestionowała oświadczenie T O dotyczące jego pracy w gospodarstwie jej męża na jesieni 2004 i na wiosnę 2005 r. Podkreśliła, że prace związane z sadzeniem ziemniaków (wiosna 2005 r.) wykonywała wraz z mężem i synem, czego świadkiem był pracujący na sąsiednim polu S.M.
W dalszej części skarżąca podkreśliła, że decyzje w przedmiotowej sprawie były wydawane bez weryfikacji zeznań świadków. Wskazała, że dopłaty obejmują rok gospodarczy 2004/2005. Podniosła, że spełniła przesłanki przyznania płatności bezpośrednich tj. utrzymywała grunty w dobrej kulturze rolnej do 31 lipca i 31 sierpnia. Dodała, że zebrała zboże z części, mimo że powinna dokonać zbioru z całości pola, gdyż uprawiała grunty rolne i była w ich posiadaniu jako jedyna spadkobierczyni gospodarstwa rolnego w tym czasie i jako kanoniczna żona Z. O. T. O. nie była w posiadaniu gospodarstwa, a jedynie w czasie żniw siłą zabrała zboże, za co powinna zostać ukarana. Skarżąca wniosła o "odrzucenie" zeznań T. O. w tym zakresie. Na zakończenie wskazała, że nie otrzymała dopłat za uprawianie pola należącego do niej i jej dzieci położonego w [...].
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem badania w sprawie niniejszej jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] o odmowie przyznania Z. K. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 wydana po stwierdzeniu nieważności decyzji Nr [...] z dnia [...] Kierownika Biura powiatowego ARiMR w [...] o przyznaniu skarżącej płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.
Z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy najistotniejszą kwestią było ustalenie czy w roku gospodarczym 2005 skarżąca była posiadaczem gospodarstwa rolnego objętego wnioskiem o dopłaty, jako podmiot uprawniony do uzyskania dopłat bezpośrednich oraz czy grunty rolne były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz.U. z 2004 r. Nr 6 poz. 40 ze zm.) zwanej dalej ustawa o płatnościach bezpośrednich, płatności bezpośrednie przysługują osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej dalej producentem rolnym, na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska.
Warunkiem uzyskania płatności jest więc posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodząc w skład gospodarstwa rolnego (art. 2 ust. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich).
Definiując pojęcie posiadacza (podmiotu uprawnionego do uzyskania dopłat) użytego w przytoczonym wyżej przepisie, wskazać należy, że posiadaczem jest osoba, która faktycznie rolniczo użytkuje grunty rolne (patrz. wyrok NSA z dnia 16.10.2008 r. sygn. akt II GSK 382/08), posiadanie ściśle wiąże się z produkcją rolną, zatem konieczne jest faktyczne użytkowanie gruntów rolnych (por. wyrok z dnia 29.08. 2007r. II GSK 122/07).
Przy czym jako rolnicze użytkowanie gruntów rolnych należy rozumieć produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, chów zwierząt (...), lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnie z ochroną środowiska (patrz. art. 5 (art. 2 lit. c) Rozporządzenia nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników (Dz.U. UE L Nr 270 z 21 października 2003 r.
Warunki niezbędne do uznania, że grunty rolne utrzymywane są w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska wskazuje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004r. (Dz. U. Nr 65, poz.600) określające minimalne wymagania utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej. Na podstawie powołanych przepisów utrzymanie gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej to: uprawa roślin lub ugorowanie – w przypadku gruntów rolnych; koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie, co najmniej raz w roku w terminie do 31 lipca – w przypadku łąk; koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie co najmniej raz w roku w terminie do dnia 30 września – w przypadku łąk trzęślicowych, zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt; wypasanie zwierząt w okresie wegetacyjnym traw lub koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie co najmniej raz w roku do dnia 31 lipca – w przypadku pastwisk.
Z ustaleń faktycznych sprawy wynika, że skarżąca – Z. K. w dniu 25 sierpnia 2001r. zawarła małżeństwo kościelne ze Z. O. (świadectwo ślubu kościelnego), które nie zostało zarejestrowane w USC. Do dnia śmierci Z. O. tj. do dnia 8 maja 2005r. skarżąca wspólnie z nim i ze swoimi dziećmi zamieszkiwała w W. i wspólnie prowadzili gospodarstwo rolne stanowiące własność Z. O. Po śmierci Z. O. powstał konflikt między bratem zmarłego i byłą żoną zmarłego działającą w imieniu dzieci a skarżącą na tle majątkowym. Konflikt ten doprowadził do opuszczenia przez skarżącą w listopadzie 2005r. miejsca zamieszkania, a w zakresie posiadania gospodarstwa rolnego do pozbawienia skarżącej posiadania spornych działek latem 2005r. i dokonania zbiorów z tych działek oraz ich zagospodarowania jesienią 2005r. przez rodzinę zmarłego.
W tym kontekście poczynione w trakcie postępowania administracyjnego ustalenia faktyczne wskazujące, iż Z. K. nie była przez cały 2005r. posiadaczem działek rolnych wykluczonych z wniosku, znajdują oparcie w zgromadzonym w sprawie obszernym materiale dowodowym, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji sporządzonym bez naruszenia zasad wskazanych w art. 107 § 3 kpa.
Przedłożone przez skarżącą w toku postępowania dowody, w tym oświadczenia sąsiadów, wskazują jedynie, iż do śmierci męża tj. do 8 maja 2005r. wspólnie z nim prowadziła gospodarstwo rolne. W świetle zaś wyjaśnień i zeznań samej skarżącej, iż po śmierci męża została zmuszona przez jego brata i byłą żonę do opuszczenia gospodarstwa rolnego i nie dokonywała zbiorów ze spornych działek gruntu w 2005r. oraz ich nie zagospodarowała po zbiorach 2005r., ustalenia faktyczne mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia uznać należy za poprawne, logiczne i spójne, a więc dokonane bez naruszenia art. 80 k.p.a.
Bez znaczenia dla oceny faktu posiadania w rozumieniu powołanych wyżej przepisów prawa materialnego pozostaje, z jakich przyczyn skarżąca nie była w roku gospodarczym 2005 w posiadaniu spornych gruntów i nie utrzymywała ich w dobrej kulturze rolnej (konflikt z bratem zmarłego męża, działania jego byłej żony na rzecz dzieci – spadkobierców ustawowych gospodarstwa rolnego), skoro dla oceny posiadania istotne jest faktyczne władanie gruntami rolnymi, a spornymi działkami, jak przyznaje sama skarżąca, przynajmniej od żniw w roku gospodarczym 2005 nie władała. Trafnie przy tym podkreślił organ odwoławczy, iż celem ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych jest finansowe wspieranie producentów rolnych, czyli osób które faktycznie uprawiają grunty rolne, a takim producentem w 2005r. odnośnie spornych działek zadeklarowanych we wniosku, skarżąca nie była.
Kwestia rozliczeń finansowych pomiędzy spadkobiercami ustawowymi Z. O., a skarżącą pozostaje poza zakresem przedmiotowym niniejszego postępowania.
W takich okolicznościach faktycznych i prawnych, podnoszone w skardze zarzuty, iż dokonana ocena zeznań przesłuchanych w sprawie świadków jest nieobiektywna, dowolna, a skarżąca "jako jedyna spadkobierczyni w tym czasie gospodarstwa rolnego powinna zebrać całe zboże, bo uprawiała gospodarstwo rolne" nie znajdują uzasadnienia.
Następstwem powyższych ustaleń było wykluczenie z wniosku skarżącej spornych działek ewidencyjnych, a w konsekwencji wydanie decyzji o odmowie przyznania płatności bezpośrednich na rok 2005 oraz nałożeniu określonych sankcji.
Rozstrzygnięcie takie znajduje oparcie odpowiednio w stosunku do Jednolitej Płatności Obszarowej w art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003, w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców, natomiast w odniesieniu do Uzupełniającej Płatności Obszarowej w art. 51 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 79612004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników.
Biorąc pod uwagę, że Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonych doń decyzji pod kątem ich zgodności z prawem, nie rozstrzygając sprawy merytorycznie (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 – Prawo o ustroju sądów administracyjnych) oraz, że stosownie do art. 106 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd ten może z urzędu lub na wniosek przeprowadzić dowody uzupełniające jedynie z dokumentów i tylko wtedy gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania, wnioski o ponowne przesłuchanie świadków wskazanych w skardze oraz o przyznanie płatności zgodnie z wnioskiem nie mogły być uwzględnione.
W związku z powyższym, skoro skarga nie zawiera uzasadnionych zarzutów, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło