I SA/Lu 308/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek, Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca),, WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Referent stażysta Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 września 2010 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług z tytułu importu samochodu osobowego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz K. B. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Lu 308/10 UZASADNIENIE 1. Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] określił K. B./ aktualnie B. – podatnik / niezaksięgowaną kwotę należności, wynikających z długu celnego w kwocie 202 zł, powstałego z przyjęciem zgłoszenia celnego z dnia 8 stycznia 2006 r. z tytułu importu ze Szwajcarii samochodu osobowego BMW, rok produkcji 2000 r., o pojemności sinika powyżej 2000 cm³. Organ celny zakwestionował unijne pochodzenie importowanego samochodu. 2. Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] określił podatnikowi zobowiązanie w podatku akcyzowym w kwocie 1495 zł, w podatku od towarów usług w kwocie 835 zł z tytułu tego importu. Ta decyzja stała się ostateczna. 3. Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] określił podatnikowi niezaksięgowaną kwotę należności, wynikających z długu celnego w kwocie 1432 zł, powstałego z przyjęciem zgłoszenia celnego z dnia 8 stycznia 2006 r. z tytułu importu ze Szwajcarii samochodu osobowego BMW. Organ celny przyjął wyższą wartość celną importowanego samochodu / w kwocie 16 340 zł /. 4. Naczelnik Urzędu Celnego wobec stwierdzenia wyższej wartości celnej importowanego samochodu wznowił postępowanie podatkowe w sprawie określenia podatnikowi / importerowi / zobowiązania w podatku akcyzowym i w podatku od towarów i usług z tytuły importu samochodu BMW / postanowienie z dnia 10 września 2009 r. /. W tym nadzwyczajnym trybie postępowania podatkowego Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] uchylił swoją decyzję z dnia [...] i na podstawie art. 240 § 1 pkt 5, art. 245 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa / Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. – o.p. / określił podatnikowi zobowiązanie w podatku akcyzowym w kwocie 11 683 zł, w podatku od towarów i usług w kwocie 6 525 z tytułu tego importu. Naczelnik Urzędu Celnego w podstawie prawnej wskazał także art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym / Dz. U. Nr 3 z 2009 r., poz. 11 /, art. 4 ust. 1 pkt 4, art. 7 ust. 2 pkt 1, art. 10 ust. 1 pkt 4, art. 13 ust. 3, art. 20 ust. 2, art. 75 ust. 1 i 3, art. 80 ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 3 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym / Dz. U. Nr 29, poz. 257, ze zm. – ustawa akcyzowa /, art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13, art. 33 ust. 2 i 6, art. 34 ust. 3 i 4, art. 37 ust. 1, art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług / Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm. – ustawa VAT /, § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego / Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm. /. 5. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania podatnika, utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. Uzasadniał, że z urzędowego dokumentu pochodzącego od szwajcarskich władz celnych wprost wynika nieistnienie podmiotu, który figuruje w fakturze jako zbywca importowanego samochodu. Ten urzędowy dokument zobowiązywał organ celny do przyjęcia wyższej wartości celnej importowanego samochodu. W dalszej kolejności to przyjęcie organu celnego zobowiązywało organ podatkowy do przyjęcia wyższej podstawy opodatkowania z tytułu importu podatkiem akcyzowym / art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy akcyzowej /, podatkiem od towarów i usług / art. 29 ust. 13 ustawy VAT /. Przyjęcie wyższej wartości celnej przez organ celny było wiążące dla organu podatkowego. Organ podatkowy nie był uprawniony do przyjęcia innej wartości celnej importowanego samochodu, jako elementu kalkulacyjnego importowanego samochodu. Dlatego prowadzenie dowodów na okoliczność ceny transakcyjnej oraz wartości importowanego samochodu było zbędne w postępowaniu podatkowym. Opodatkowanie podatkiem akcyzowym podlegało stawce 65 % stosownie do § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. zgodnie z wzorem Su=Sn+12x/W-2/. W następstwie wzrosła podstawa opodatkowania podatkiem od towarów i usług z tytułu importu stosownie do art. 29 ust. 13 ustawy VAT. 6. Podatnik złożył skargę na ostateczną decyzję Dyrektora Izby Celnej. Zarzucił naruszenie: - art. 240 § 1 pkt 5 w związku z art. 254 § 1 o.p. przez błędną wykładnię i niezasadne uznanie, iż w sprawie spełniona została jedna z przesłanek do wznowienia postępowania, wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję, podczas gdy szczegółowa analiza stanu faktycznego zaistniałego w dniu wydawania pierwotnej, ostatecznej decyzji prowadzi do wniosku, iż zarówno dowody, jak i okoliczności związane z jej wydaniem istniały już w dniu pierwotnej decyzji, tym samym nie uprawniały organu do skutecznego twierdzenia o wystąpieniu okoliczności do wznowienia postępowania; - art. 187 § 1 w związku z art. 254 § 1, w związku z art. 180 § 1, w związku z art. 181 o.p. przez błędną ocenę materiału dowodowego dokonaną przez Dyrektora Izby Celnej, brak wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy w toczącym się postępowaniu przez Naczelnika Urzędu Celnego, który zaniechał zbadania i wyjaśnienia następujących kwestii: a) zwrócenia się do Departamentu Kontroli Celno - Akcyzowej - Wydział Operacji Międzynarodowych i Federalnej Administracji Celnej w Szwajcarii w celu sprawdzenia firmy "A" w szwajcarskim rejestrze handlowym, co doprowadziło do wydania decyzji z istotną obrazą art. 187 § 1 w związku z art. 122 o.p.; b) zwrócenia się do Centralnego Rejestru Handlowego Szwajcarii z zapytaniem czy firma "A" jest wpisana do rejestru handlowego oraz czy na każdym podmiocie prowadzącym działalność gospodarczą ciąży obowiązek wpisu do rejestru, jeśli tak to jakie są zasady rejestracji tej działalności; c) zwrócenia się do Centralnego Rejestru Handlowego Szwajcarii i uzyskania informacji czy możliwe jest prowadzenie działalności gospodarczej bez wpisu do rejestru handlowego z uwagi na niewielkie roczne obroty; d) ustalenia ile firm prowadziło w roku 2006 oraz prowadzi w chwili obecnej działalność gospodarczą pod adresem zbywcy, podczas gdy organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy w sytuacji, w której do wydania decyzji określającej niezaksięgowaną kwotę długu celnego w kwocie 1 432 zł posłużyły niezbadane i wyżej wymienione okoliczności faktyczne; - art. 122 w związku z art. 191 o.p. przez błędną ocenę materiału dowodowego dokonaną przez Dyrektora Izby Celnej, dotyczącą zaniechania przez Naczelnika Urzędu Celnego podjęcia niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, dotyczącego istnienia bądź nieistnienia firmy "A" i w konsekwencji niezasadne, bezpodstawne uznanie, że z odpowiedzi władz szwajcarskich wynika, iż firma ta nie istnieje, podczas gdy wniosku takiego z treści pism władz szwajcarskich wyciągnąć nie można a wnioski wyciągnięte przez organ wynikają z wybiórczego przytoczenia treści odpowiedzi szwajcarskich władz; - art. 180 § 1 w związku z art. 181, w związku z art. 254 § 1 o.p. przez błędną ocenę materiału dowodowego dotyczącą stanowiska Naczelnika Urzędu Celnego w kwestii niezasadnego poczynienia w oparciu o opinię biegłego ustaleń faktycznych w sytuacji, gdy materiał którym wówczas dysponował biegły i w oparciu o który sporządził opinię winien być traktowany jako nieważny, gdy do wydania decyzji określającej niezaksięgowaną kwotę długu celnego w kwocie 1.432 zł posłużyły niezbadane i wyżej wymienione okoliczności faktyczne; - art. 121 § 1 o.p. przez wydanie zaskarżonej decyzji jedynie w oparciu o okoliczności i dowody niekorzystne dla podatnika, bez rozstrzygnięcia wszelkich niejasności czy wątpliwości dotyczących stanu faktycznego na korzyść podatnika w sytuacji, gdy postępowanie powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych; - art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego / w.k.c. / przez błędną wykładnię i niezasadne uznanie, iż wartość transakcyjna importowanego samochodu nie może być przyjęta za wartość celną z uwagi na informacje szwajcarskich władz celnych o nieistnieniu eksportera pojazdu, podczas gdy powody odmowy przyjęcia przez organ wartości transakcyjnej muszą mieć charakter uzasadniony oraz dotyczyć wiarygodności i dokładności informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej; - art. 78 ust. 1 i 2 w.k.c. przez błędną wykładnię i wadliwe przeprowadzenie postępowania kontrolnego: a) organ nie wskazał na jakiej podstawie twierdzi, iż transakcja nie została zawarta na warunkach wskazanych w fakturze, według tam wskazanej ceny sprzedaży; b) w jaki sposób dokument ten znalazł się w posiadaniu skarżącej; c) nie zostało przeprowadzone żadne postępowanie, które mogło zweryfikować dane zawarte w fakturze; d) nie został ustalony stan pojazdu. Na tej podstawie podatnik wniósł o umorzenie postępowania podatkowego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Naczelnikowi Izby Celnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. 7. Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko, argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 8. Zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu z przyczyn leżących poza granicami skargi, które podlegały uwzględnieniu stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – ustawa p.p.s.a. /. 9. Poza granicami skargi należy stwierdzić, że import samochodu osobowego został dokonany w styczniu 2006 r., w okresie wskazanym w art. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego / Dz. U. Nr 118, poz. 745 – u.z.n., obowiązującej od 19 lipca 2008 r. /. Samochód wyprodukowany w 2000 r. został importowany w warunkach art. 2 u.z.n. Co do zasady kwota nadpłaty w zapłaconym podatku akcyzowym ustalona stosownie do art. 3 ust. 1 – 3 u.z.n. jest nadpłatą w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 o.p. W tym stanie prawnym obowiązek organu podatkowego zwrotu nadpłaty w zapłaconym podatku akcyzowym z tytułu importu przewidziany mocą u.z.n. wyłącza uprawnienie organu podatkowego określenia decyzją zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu importu dokonanego w warunkach u.z.n. w wysokości obejmującej kwotę odpowiadającą kwocie nadpłaty w rozumieniu u.z.n. W sytuacji, w której organ podatkowy określa zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu importu samochodu osobowego dokonanego w warunkach art. 1, art. 2 u.z.n., nie jest uprawniony uwzględniać kwoty odpowiadającej kwocie nadpłaty przewidzianej w art. 3 ust. 1-2 u.z.n. w wysokości określanego zobowiązania podatkowego. Kwota odpowiadająca nadpłacie w podatku akcyzowym z tytułu importu, podlegającej zwrotowi stosownie do u.z.n. dla tych podatników, którzy dokonali zapłaty do 18 lipca 2008 r., nie może być zawarta w kwocie zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu importu dokonanego w warunkach u.z.n., określanego decyzją pod rządem u.z.n. Wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym w rozumieniu art. 21 § 3 o.p. z tytułu importu dokonanego w warunkach art. 1, art. 2 u.z.n., określana decyzją pod rządem u.z.n., to wysokość wyznaczona granicą z art. 3 ust. 1 – 2 u.z.n. Stwierdzone zaniechanie organu podatkowego istotnie narusza art. 120, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 o.p. To naruszenie spowodowało, że tak określona wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym, w następstwie w podatku od towarów i usług nie może zostać zaakceptowana jako odpowiadająca prawu materialnemu. 10. Kwestią sporną było w sprawie przyjęcie przez organ podatkowy wyższej wartości celnej importowanego samochodu osobowego za ustaleniem organu celnego, składnika podstawy opodatkowania z art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy akcyzowej, art. 29 ust. 13 ustawy VAT. Ma rację organ podatkowy, kiedy stwierdza, że co do zasady przyjęcie wyższej wartości celnej importowanego samochodu przez organ celny wiązało organ podatkowy w tym rozumieniu, że organ podatkowy miał obowiązek przyjąć do podstawy opodatkowania wartość celną w wysokości zgodnej z ustaleniem organu celnego, nie innej wartości. Organ podatkowy nie był uprawniony do samodzielnego podejmowania czynności dowodowych, prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu podważenia, zakwestionowania wartości celnej wiążąco ustalonej i przyjętej przez organ celny. Z ustaleń organu celnego, wiążących organ podatkowy, wprost wynikała wyższa wartość celna importowanego samochodu czyli istotna, nowa okoliczność, istniejąca już w dacie importu / bo przyjęcie wyższej wartości celnej miało charakter deklaratoryjny nie konstytutywny / i nieznana organowi podatkowemu w dacie wydawania decyzji z dnia [...] w rozumieniu przesłanki wznowienia postępowania podatkowego z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Dlatego w tym zakresie / dotyczącym prowadzenia postępowania podatkowego / zarzuty skargi nie są zasadne, nie mają uzasadnia w okolicznościach faktycznych i prawnych rozpatrywanego postępowania podatkowego. W istocie są skierowane przeciwko postępowaniu prowadzonemu przez organ celny, którego legalność nie jest kontrolowana w tym postępowaniu sądowym. W następstwie te zarzuty pozostają poza zakresem tej sprawy w rozumieniu art. 135 ustawy p.p.s.a., której przedmiotem jest sądowa kontrola legalności decyzji organu podatkowego. 11. Także zarzuty naruszenia w.k.c. nie podważają legalności zaskarżonej decyzji organu podatkowego, bo organ podatkowy nie stosował reżimu prawnego w.k.c. Te zarzuty zmierzają do podważenia legalności decyzji organu celnego, wydanej w postępowaniu celnym, nie podatkowym. W tym postępowaniu sądowym nie jest kontrolowana legalność decyzji organu celnego. Dlatego te zarzuty pozostają poza przedmiotowym zakresem tej sprawy w rozumieniu art. 135 ustawy p.p.s.a. i w konsekwencji pozostają bez wpływu na wynik sądowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji organu podatkowego. 12. Z tych względów, leżących poza granicami skargi, zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ przy zastosowaniu art. 152 ustawy p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 200 i art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a.