I SA/Lu 31/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług z tytułu importu samochodu osobowego p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący K. G. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając ten wniosek podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz dwoma synami (13 i 18 lat). Zaznaczyła, iż jest osobą bezrobotną, bez żadnego dochodu. Cała rodzina utrzymuje się natomiast jedynie z wynagrodzenia za pracę żony skarżącego w kwocie 800 zł brutto. Ponadto dodał, że nie posiada żadnego majątku. Wobec uznania, że złożone oświadczenie nie jest wystarczające do oceny sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") wezwano go do złożenia wyjaśnień dotyczących swojej sytuacji materialnej i finansowej. W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczył, że w 2013 r. nie osiągnął żadnego dochodu, natomiast dochód żony wyniósł 4.132,50 zł. Wykazał, że obecnie wysokość wynagrodzenia żony wynosi 445,96 zł brutto i 373,17 zł netto i jest to jedyny dochód rodziny, który wystarcza głównie na zakup żywności i opłacenie rachunku za telefon. Dodatkowo podniósł, że w ostatnich miesiącach zarówno on jak i jego żona przebywali na zwolnieniach lekarskich z uwagi na posiadane schorzenia kolan o oświadczył, że nie korzysta ze środków pomocy społecznej. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 §1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, o ile wykaże, czyli przedstawi w sposób przekonywujący, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza sądowego przedstawione przez stronę fakty nie stwarzają wystarczającej podstawy do takich ustaleń. Przede wszystkim należy podkreślić, że obecny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie jest pierwszym jaki skarżący na przestrzeni ostatniego półrocza złożył w tutejszym Sądzie. Mianowicie obydwa złożone wcześniej do spraw sygn. akt I SA/Lu 951/13 i I SA/Lu 1036/13 wnioski o przyznanie prawa pomocy nie zostały uwzględnione. W obydwu tych sprawach Sąd, podobnie jak orzekający wcześniej referendarz sądowy nie dał wiary twierdzeniom skarżącego o braku środków na pokrycie kosztów sądowych. W jego ocenie argumentacja skarżącego dotycząca wysokości środków pieniężnych zaspokajających konieczne potrzeby czteroosobowej rodziny w zakresie wyżywienia, ubrania, środków czystości, szkolnych potrzeb dzieci sprzeczna jest z logiką i doświadczeniem życiowym. Do podobnych wniosków doszedł również Naczelny Sąd Administracyjny oddalając zażalenie strony na postanowienie tut. Sądu odmawiające przyznania prawa pomocy (vide: postanowienie NSA z dnia 16 kwietnia 2014 r. I GZ 82/14). W tej sytuacji skarżący doskonale wiedział jakie obowiązki spoczywają na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy i jakimi informacjami musi podzielić się z sądem by skorzystać z dobrodziejstwa prawa pomocy. Miał też świadomość jakie dokumenty powinien przedstawić na poparcie swych twierdzeń, by nie uznawać ich za gołosłowne. Tymczasem skarżący w dalszym ciągu poprzestaje na ogólnikowej, naświetlającej tylko takie informacje argumentacji, która w jego zamyśle potwierdzałyby tezę o braku środków na pokrycie kosztów sądowych, pomijając konsekwentnie, że ich wiarygodność musi zostać udowodniona. W takiej sytuacji nie ma potrzeby prowadzenia głębszych dochodzeń lub podejmowania dalszych czynności bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r., FZ 165/04). Tym samym referendarz sądowy biorąc pod uwagę zasady doświadczenia życiowego, w dalszym ciągu za niewiarygodne uznaje oświadczenie strony o pokrywaniu kosztów utrzymania czteroosobowej rodziny z wynagrodzenia za pracę żony, które według przedstawionego zaświadczenia wynosiło w okresie ostatnich trzech miesięcy 373,17 zł netto. Zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych ograniczonych nawet do niezbędnego minimum takich jak zakup żywności, środków czystości, leczenie, edukacja dzieci, dojazdy do pracy oraz utrzymanie domu wymaga większych środków niż zadeklarowane przez stronę. Oznacza to, że rodzina skarżącego albo korzysta z pomocy innych osób lub posiada inne nieujawnione źródła dochodów. Gdyby zaś tak było skarżący powinien wskazać wysokości otrzymywanego od tych osób wsparcia i sposób jego rozdysponowania, czego nie uczynił. Ponadto należy wskazać, iż uzyskiwanie takiego dochodu w przeliczeniu na członków rodziny jednoznacznie uprawnia rodzinę skarżącego do korzystania ze wsparcia organów pomocy społecznej, z której skarżący - jak sam wskazał - nie korzysta. Jednocześnie podniesienia wymaga, że skarżący nie wyjaśnił - znanej referendarzowi sądowemu z urzędu - okoliczność pełnienia przez żonę skarżącego funkcji prezesa zarządu A. Spółki z o.o. z siedzibą w W., której kapitał zakładowy wynosi 471.350,00 zł, i w której to spółce jest zatrudniona na etacie kosmetyczki (vide: akta sprawy sygn. akt. I SA/Lu 420/13). Powyższe uzasadnia podejrzenie, że stanowi to rezultat celowego działania, mającego na celu ukazanie sytuacji strony w sposób przemawiający na rzecz przyznania jej prawa pomocy. Wątpliwości rozpoznającego wniosek budzi również analiza wyciągów z rachunków bankowych skarżącego i jego żony. Mianowicie wynagrodzenie żony skarżącego z tytułu pracy nie jest przelewane na żaden z nich. W okresie ostatnich trzech miesięcy na rachunku bankowym wnioskodawcy i jego żony, nie było żadnych operacji finansowych oprócz opłat za prowadzenie rachunku, które wynoszą 16,50 zł miesięcznie. Uzasadnia to podejrzenie o posiadaniu bądź jeszcze innych rachunków bankowych bądź celowe pobieranie wynagrodzenia "na rękę", celem utajnienia rzeczywistej jego wysokości. Ponadto niezrozumiałe jest, że w przypadku nie korzystania z rachunków bankowych skarżący wraz z żoną utrzymują je ponosząc wymierne z tego tytułu obciążenia. Podsumowując, przedstawione okoliczności, wskazują, że oświadczenie skarżącego o jego sytuacji majątkowej, jest niepełne i nie odzwierciedla jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych. Zestawienie dochodów rodziny skarżącego z wysokością niezbędnych kosztów utrzymania czteroosobowej rodziny świadczą bowiem o tym, że skarżący uzyskuje inne dochody, których nie wykazał. Mając na uwadze wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.