I SA/Lu 314/05
WyrokWSA w Lublinie2005-11-09
Skład orzekający: Irena Szarewicz-Iwaniuk, Halina Chitrosz, Anna Kwiatek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy preferencyjne nabycie nieruchomości przez pracownika Lasów Państwowych, polegające na znaczącej zniżce ceny, stanowi przychód ze stosunku pracy podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że preferencyjne nabycie nieruchomości przez pracownika Lasów Państwowych, wynikające z jego stosunku pracy i umożliwiające zakup po znacznie zaniżonej cenie rynkowej, stanowi nieodpłatne lub częściowo odpłatne świadczenie związane ze stosunkiem pracy. Wartość tej różnicy między ceną rynkową a ceną zapłaconą podlega opodatkowaniu jako przychód ze stosunku pracy, zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Sąd podkreślił, że nieznajomość prawa podatkowego nie zwalnia z obowiązku podatkowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, która uchyliła decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego i określiła H. C. podatek dochodowy od osób fizycznych za 2003 rok. Podstawą było uznanie, że nabycie przez skarżącego nieruchomości od Skarbu Państwa na zasadach preferencyjnych (90% zniżka ze względu na 38 lat pracy w Lasach Państwowych) stanowiło przychód ze stosunku pracy. Skarżący kwestionował tę interpretację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błędną wykładnię prawa materialnego. Sąd rozpoznał sprawę, analizując stan faktyczny i przepisy dotyczące podatku dochodowego oraz ustawy o lasach.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę H. C.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Sędziowie WSA Halina Chitrosz /spr/,, NSA Anna Kwiatek, Protokolant asyst. Anna Strzelec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2005 r. sprawy ze skargi H. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 rok - oddala skargę
Sygn. I SA/Lu 314/05
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną decyzją z dnia [...], Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, na zasadzie art. 233§1pkt.2 lit. "a" ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa / tekst jednolity z 2005r., Dz. U. 8 Nr, poz. 60 / - po rozpatrzeniu odwołania H. C. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] grudnia 2004r., Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003r. w kwocie 28.059,60zł – uchylił decyzję organu podatkowego I instancji w całości i określił należny podatek dochodowy od osób fizycznych za 2003r. w kwocie 24.459,60zł.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podano, iż podstawą wydania decyzji było nie wykazanie przez podatnika w rocznym zeznaniu PIT-37 przychodu uzyskanego z tytułu nieodpłatnego świadczenia o wartości 97.000,00zł.
Stwierdzono, iż skarżący w dniu 7 marca 2003r. nabył na zasadach preferencyjnych określonych w ustawie o lasach od Skarbu Państwa nieruchomość o powierzchni 0,5450 ha, położoną w miejscowości K., gm. Ł. o wartości rynkowej 109.000,00zł za cenę 12.000,00zł.
W wyniku tych ustaleń, Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu [...] grudnia 2004r., wydał decyzję Nr [...] w przedmiocie określenia skarżącemu wysokości zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003r. w kwocie 28.059,60zł, uznając, iż po jego stronie doszło do powstania przychodu ze stosunku pracy, który powinien podlegać opodatkowaniu.
Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem pełnomocnik H. C. złożył odwołanie, w którym zarzucił, iż z przetargu, w którym skarżący brał udział nie wynikały konsekwencje przypisywane w zaskarżonej decyzji. Wskazano również, iż z uzasadnienia decyzji organu I instancji nie wynika wprost, iż ulga w należności za nieruchomość nabytą w drodze przetargu jest świadczeniem ze stosunku pracy. Zarzucono także, iż skarżący nie został poinformowany o skutkach podatkowych dokonanej transakcji, w przeciwnym razie nie wziąłby udziału w przetargu.
Dokonując ponownej analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż zgodnie z przepisem art. 12 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r o podatku dochodowym od osób fizycznych / Dz. U. z 2000r, Nr 14, poz.176 z późn. zm./ - w brzmieniu obowiązującym w roku 2003 – za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za nie wykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.
Wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych ustala się według zasad określonych w art. 11 ust. 2-2b / ust.3 w/w przepisu /, to jest:
1) jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia - według cen stosowanych wobec innych odbiorców,
2) jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione - według cen zakupu,
3) jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu lub budynku - według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku,
4) w pozostałych przypadkach - na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.
Jeżeli świadczenia są częściowo odpłatne, przychodem podatnika jest różnica pomiędzy wartością tych świadczeń, ustaloną według zasad określonych w ust. 2 lub 2a, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika / art. 11 ust.2 b ustawy /.
Organ odwoławczy wskazał, iż zakres pojęcia "nieodpłatnych świadczeń", o którym mowa w powołanych przepisach jest znacznie szerszy niż w kodeksie cywilnym, albowiem pojmuje się go jako wszystkie zjawiska gospodarcze, zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu. Skutkiem takich czynności lub zdarzeń jest zatem nieodpłatne, to jest nie związane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątkowe tej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
Stwierdzając, iż skarżący w dniu 7 marca 2003r. nabył na zasadach preferencyjnych określonych w ustawie o lasach od Skarbu Państwa nieruchomość o powierzchni 0,5450 ha, zabudowaną budynkami gospodarczymi i drewnianym budynkiem mieszkalnym położoną w miejscowości K., gm. Ł. o wartości rynkowej 109.000,00zł za cenę 12.000,00zł, którą uiścił przed zawarciem umowy – Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, iż w myśl art. 40 a ust.1 ustawy z dnia 28 września 1991r. / Dz. U. Nr 56, poz. 679 z późn. zm. / o lasach - w brzmieniu obowiązującym w roku 2003 - Lasy Państwowe mogą sprzedawać nieruchomości zabudowane budynkami mieszkalnymi i samodzielne lokale mieszkalne, zwane dalej "lokalami", oraz grunty z budynkami mieszkalnymi w budowie, nieprzydatne Lasom Państwowym, a sprzedaż ta następuje po cenie rynkowej, jaka kształtuje się w danej miejscowości. Wysokość ceny ustalają osoby posiadające uprawnienia z zakresu szacowania nieruchomości.
Z treści operatu szacunkowego z dnia 24 czerwca 2002r. znajdującego się w aktach podatkowych wynika, iż wartość przedmiotowej nieruchomości wynosiła 109.000,00zł. Przepis art. 40 a ust.9 tejże ustawy stanowi, iż pracownicy i byli pracownicy Lasów Państwowych nie będący najemcami lokali przeznaczonych do sprzedaży, pozostających w zarządzie Lasów Państwowych, korzystają z pierwszeństwa nabycia lokali wolnych (pustostanów) lub gruntów z budynkami mieszkalnymi w budowie na warunkach określonych w ust. 4-6. Oznacza to, że cena sprzedaży lokalu podlega obniżeniu o 4% za każdy rok zatrudnienia w jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych, nie więcej jednak niż o 90%. Jeżeli ofertę kupna lokalu wolnego (pustostanu) lub gruntu z budynkiem mieszkalnym w budowie zgłosi więcej niż jedna osoba, sprzedaż następuje w drodze przetargu ograniczonego, w którym uczestniczyć mogą jedynie osoby uprawnione na podstawie ust. 9. Przy zapłacie ceny ustalonej w przetargu ograniczonym ust. 4 stosuje się odpowiednio / art. 40a ust.11 powołanej ustawy /.
Skarżący H. C., jak pracownik Lasów z 38 letnim stażem pracy państwowych nabył prawo do zakupu przedmiotowej nieruchomości z 90% zniżką.
Organ II instancji wskazał jednak, iż uzyskane przez stronę świadczenie miało bezpośredni związek z pozostawaniem w stosunku pracy, gdyż pracodawca Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Ł. ofertę sprzedaży skierowało do ściśle określonego kręgu podmiotów, to jest pracowników oraz byłych pracowników i tylko oni mogli być beneficjentami ulgi, o której wyżej mowa. Ta okoliczność przesądza – zdaniem organu odwoławczego o zaliczeniu przychodu uzyskanego przez pracownika z tytułu nabycia przedmiotowej nieruchomości do źródła, o którym mowa w przepisie art. 12 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W uzasadnieniu decyzji będącej wynikiem rozpatrzenia odwołania jednocześnie stwierdzono, iż skarżący skorzystał także z 50% obniżki ceny z tytułu wpisania nieruchomości do rejestru zabytków, na podatnie art. 68 ust.3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami / Dz. U. z 2000r., Nr 46, poz. 543 z późn. zm. /. Zespół dworsko-leśny w miejscowości K. został wpisany do rejestru zabytków na mocy decyzji Wojewody dnia [...] kwietnia 1998r. Ten fakt w ocenie organu odwoławczego nie skutkuje w zakresie obniżki powstaniem przychodu, albowiem nabywca takiej nieruchomości przejmuje na siebie szereg obowiązków określonych w przepisach ustawy z dnia 15 lutego 1962r. o ochronie dóbr kultury oraz w katach wykonawczych do tej ustawy.
W konsekwencji takiego stanowiska – organ uznał za zasadne dokonać korekty wyliczenia wysokości zobowiązania podatkowego ciążącego na stronie i stwierdził, że jego przychodem jest różnica pomiędzy ceną rynkową sprzedaży, a kwotą zapłaconą przez podatnika z wyłączeniem obniżki przyznanej z mocy przepisu art. 68 ust.3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami.
Końcowo - Dyrektor Izby Skarbowej wskazał skarżącemu, iż nie ma do niego zastosowania zwolnienie przedmiotowe, o którym mowa w art. 21 ust.1 pkt.93 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w sytuacji, gdy nie był on najemcą zakupionej nieruchomości. Jednoczenie podkreślono, iż fakt nie podania w warunkach przetargu ograniczonego informacji o ewentualnych konsekwencjach podatkowych, podobnie jak i nieznajomość prawa podatkowego nie ma żadnego wpływu na powstanie z mocy prawa obowiązku podatkowego. Zgodnie bowiem z art. 84 Konstytucji RP każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków określonych w ustawie. Organ odwoławczy wskazał nadto, iż w sytuacji gdy płatnik złożył informację PIT-11, w której wykazał sporne przychody, po stronie skarżącego istniała możliwość dokonania rozliczenia rocznego w sposób zgodny z przepisami podatkowymi. Za okoliczność bez żadnego znaczenia oceniono konkluzję skarżącego, iż w sytuacji gdyby wiedział o konsekwencjach podatkowych dokonanej transakcji, to nigdy by jej nie zawarł.
Na powyższą decyzję H. C. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem przepisów postępowania w zakresie art. 120, 121§1 i 122 Ordynacji podatkowej, skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wywodząc, że ulga w nabyciu nieruchomości w ramach przetargu ograniczonego nie stanowi nieodpłatnego świadczenia ze stosunku pracy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w oparciu o dyspozycję zawartą w przepisie art. 1§ 1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / oraz art. 3 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. / podkreślenia na wstępie wymaga, iż z mocy art. 134§1 tej ostatniej - Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie związanie granicami skargi oznacza, że Sąd ma nie tylko prawo, ale przede wszystkim obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Uwaga ta została poczyniona dlatego, iż zarzuty skargi sprowadzają się jedynie do tych, które dotyczą przepisów postępowania, natomiast istota sporu zasadza się na odmiennej interpretacji przepisów prawa materialnego zawartych w ustawie z dnia 26 lipca 1991r o podatku dochodowym od osób fizycznych / Dz. U. z 2000r, Nr 14, poz.176 z późn. zm./ - zwanej dalej ustawą podatkową.
Stan faktyczny pozostaje poza sporem.
Skarżący H. C. w dniu 7 marca 2003r. nabył od Skarbu Państwa reprezentowanego przez Nadleśniczego Nadleśnictwa Ł. na podstawie aktu notarialnego Rep. A Nr [...] / k- 4-8 akt podatkowych / nieruchomość o powierzchni 0,5450 ha, zabudowaną budynkami gospodarczymi i drewnianym budynkiem mieszkalnym położoną w miejscowości K., gm. Ł. o wartości rynkowej 109.000,00zł za cenę 12.000,00zł, którą uiścił przed zawarciem umowy. Do tej transakcji doszło w wyniku przetargu ograniczonego zorganizowanego w trybie przepisów rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 9 kwietnia 1998r. / Dz.U.Nr 52, poz. 237 z późn.zm. / w sprawie szczegółowych zasad i trybu sprzedaży lokali i gruntów z budynkami mieszkalnymi w budowie oraz kryteriów kwalifikowania ich jako nieprzydatne Lasom Państwowym, a także trybu przeprowadzania przetargu ograniczonego, będącego aktem wykonawczym do art. 40 a ust.1 ustawy z dnia 28 września 1991r. / Dz. U. Nr 56, poz. 679 z późn. zm. / o lasach.
Niewątpliwie w rozpatrywanym przypadku mamy do czynienia z preferencyjnym trybem nabycia spornej nieruchomości przez H. C., jako pracownika Lasów Państwowych w trybie art. 40 a ust.9 w/w ustawy o lasach. Przepis ten stanowi, iż pracownicy i byli pracownicy Lasów Państwowych nie będący najemcami lokali przeznaczonych do sprzedaży, pozostających w zarządzie Lasów Państwowych, korzystają z pierwszeństwa nabycia lokali wolnych (pustostanów) lub gruntów z budynkami mieszkalnymi w budowie na warunkach określonych w ust. 4-6. Z § 10 powołanego rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 9 kwietnia 1998r. wynika bowiem, iż tryb przetargu ograniczonego organizowany jest jedynie dla osób wymienionych w art. 40 a ust.9 ustawy o lasach, a więc dla pracowników i byłych pracowników Lasów Państwowych nie będących najemcami lokali przeznaczonych do sprzedaży, pozostających w zarządzie Lasów Państwowych. Ów preferencyjny tryb nabycia polegał na tym, iż H. C. legitymujący się 38 letnim stażem pracy w Lasach Państwowych zakupił przedmiotową nieruchomość przy zastosowaniu 90% zniżki / por. art. 40 "a" ust. 4 w zw. z ust.9 ustawy o lasach.
Na gruncie przedstawionego stanu faktycznego, organy podatkowe uznały, iż w związku z dokonaną transakcją szczegółowo opisaną w akcie notarialnym z dnia 7 marca 2003r. po stronie skarżącego doszło do uzyskania przychodu z nieodpłatnych świadczeń w ramach stosunku pracy / co wypełniło normę przepisu art. 12 ust.1 ustawy podatkowej w brzmieniu obowiązującym w roku 2003 /, w wysokości różnicy pomiędzy wartością tych świadczeń ustaloną według zasad określonych w art. 11 ust.2 – 2b ustawy podatkowej, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika.
Rozważenia wymaga zatem, czy nabycie przez skarżącego nieruchomości, o której była mowa na preferencyjnych warunkach stanowi rodzaj nieodpłatnego świadczenia /częściowo odpłatnego / będącego przychodem ze stosunku pracy.
Otóż zgodnie z przepisem art. 12 ust. 1 ustawy podatkowej / w brzmieniu obowiązującym w roku 2003 / - za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za nie wykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.
O tym, czy świadczenie jest przychodem ze stosunku pracy / i innych stosunków wymienionych w cyt. przepisie /, decyduje okoliczność, czy może je otrzymać wyłącznie pracownik w rozumieniu ust.4 art. 12 ustawy podatkowej, czy też inna osoba nie związana /aktualnie lub w przeszłości / z pracodawcą. Pogląd taki był ugruntowany na kanwie orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego / por. wyrok NSA z dnia 26 marca 1993r., III SA 2219/92, ONSA 1993/3/83; oraz z dnia 6 maja 1994r., S.A./Łd 465/94, LEX 26513 /. Podobne stanowisko prezentuje również doktryna, uznając, iż cechą charakterystyczną przychodów, o których stanowi przepis art. 12 ust.1 ustawy podatkowej jest to, że uzyskiwane są one przez podatnika z zatrudnień, w których zachodzi mniej lub bardziej sformalizowany stosunek zależności pracobiorcy od pracodawcy / por. Komentarz do Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych pod red. A. Gomułowicza i J. Małeckiego, Dom Wydawniczy "ABC" 2004r., str.145 /.
Sąd aprobuje dotychczasowe rozumienie świadczenia jako przychodu ze stosunku pracy, a stwierdzić dodatkowo należy, iż w sytuacjach nasuwających wątpliwości decydująca będzie okoliczność, czy dane świadczenie otrzymuje pracownik.
Zgodzić się zatem należy ze stanowiskiem organów podatkowych, iż w sytuacji, gdy H. C. dokonał zakupu przedmiotowej nieruchomości w trybie art. 40a ust.9 ustawy o lasach, to uzyskane świadczenie miało bezpośredni związek z pozostawaniem przez niego w stosunku pracy. Jego pracodawca - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Ł. ofertę sprzedaży skierował do ściśle określonego kręgu podmiotów, to jest pracowników i byłych pracowników i tylko oni mogli być beneficjentami ulgi, o której mowa w przepisie art. 40 "a" ust. 4 w zw. z ust.9 ustawy o lasach. Tylko też w stosunku do tego kręgu podmiotów mógł mieć zastosowanie tryb przetargu ograniczonego / §10 - §14 rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 9 kwietnia 1998r. /.
Pozostaje jeszcze do rozważenia kwestia, jak należy rozumieć pojecie " nieodpłatnego świadczenia", o którym mowa w przepisie art. 12 ust.1 ustawy podatkowej in fine.
Stanowiąc o wartości otrzymanych nieodpłatnych świadczeń, jako o przychodzie kształtującym podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym, ustawodawca nie sprecyzował, co należy rozumieć przez nieodpłatne świadczenia, a ograniczył się jedynie do wskazania sposobu i kryteriów ustalenia ich wartości. Zarówno doktryna, jak i judykatura za "nieodpłatne świadczenie" uznaje wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, w których korzyść majątkową ma otrzymać tylko jedna strona/ por. wyrok NSA z dnia 22 marca 2001r., I SA/Gd 2027/98, LEX nr 49226; wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2000r., III SA 2252/99, LEX nr 40687; wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2002r., SA/Sz 1975/00, LEX nr 83707; wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2001r., SA/Sz 85/00, LEX nr 48954/.
W tym więc ujęciu, nieodpłatne świadczenie to inaczej rzecz ujmując, przysporzenie na majątku, które ma konkretny wymiar finansowy.
Zasadnie więc uznały organy podatkowe, iż na gruncie stanu faktycznego sprawy zaszła konieczność ustalenia wartości nieodpłatnych świadczeń według zasad określonych w art. 11 ust. 2-2b / art. 12 ust.3 ustawy podatkowej /. Stosownie do nich wartość pieniężną "innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych" ustala się według zasad określonych w art. 11 ust. 2-2b /ust.3 w/w przepisu /, a więc:
1) jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia - według cen stosowanych wobec innych odbiorców,
2) jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione - według cen zakupu,
3) jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu lub budynku - według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku,
4) w pozostałych przypadkach - na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.
Jeżeli świadczenia są częściowo odpłatne, przychodem podatnika jest różnica pomiędzy wartością tych świadczeń, ustaloną według zasad określonych w ust. 2 lub 2a, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika / art. 11 ust.2 b ustawy /.
W sytuacji zatem, gdy z treści operatu szacunkowego z dnia 24 czerwca 2002r. znajdującego się w aktach podatkowych wynika, iż wartość rynkowa przedmiotowej nieruchomości wynosiła 109.000,00zł, czego strony nie kwestionowały, zaś skarżący uiścił z tytułu jej nabycia na rzecz Lasów Państwowych kwotę 12.000,00zł / po zastosowaniu ulgi z art. 40 "a" ust. 4 w zw. z ust.9 ustawy o lasach oraz na podstawie przepisu art. 68 ust.3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami / Dz. U. z 2000r., Nr 46, poz. 543 z późn. zm. / - jego przychód z tego tytułu sprowadził się do kwoty 97.000,00zł.
Warto w tym miejscu podkreślić, iż w toku postępowania odwoławczego, organ II instancji zastosował wobec podatnika dodatkowo właśnie tą ostatnią ulgę z przepisu art. 68 ust.3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Zgodnie z tym przepisem, ustaloną, zgodnie z art. 67, cenę nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków obniża się o 50%. Właściwy organ może, za zgodą odpowiednio wojewody albo rady lub sejmiku, podwyższyć lub obniżyć tę bonifikatę. Cenę nieruchomości ustala się na podstawie jej wartości określonej przez rzeczoznawcę majątkowego art. / 67 ust.1 /.
Pozostaje poza sporem, iż zakupiona przez skarżącego nieruchomość w istocie rzeczy została określona jako "zespół dworsko-leśny", który jest wpisany do rejestru zabytków na mocy decyzji Wojewody dnia [...] kwietnia 1998r. Kierując się powyższym przepisem – organ II instancji wyłączył z przychodu dalszą kwotę 12.000,00zł, tak, że w rezultacie za przychód z nieodpłatnego świadczenia uznano kwotę 85.000,00zł, co zostało dokonane z korzyścią dla podatnika i czego ten nie zakwestionował.
Odnosząc się do zarzutu, iż w sytuacji gdyby skarżący wiedział o konsekwencjach podatkowych dokonanej transakcji, o czym go nikt nie poinformował, to nigdy by jej nie dokonał, Sąd podziela ukształtowany pogląd, iż nieznajomość przez obywatela prawa podatkowego nie jest zagadnieniem istotnym dla ustalenia i oceny jego, obiektywnej z mocy prawa, odpowiedzialności podatkowej (art. 4, art. 5, art. 6 Ordynacji podatkowej; por także wyrok NSA z dnia 5 maja 1998r., III SA 147/98, POP 2001/3/62).
Co się zaś tyczy zarzutu naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. art. 120, 121§1 i 122 Ordynacji podatkowej wskazać należy, co następuje:
Zgodnie z art. 120 Ordynacji podatkowej - organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, iż wyrażona w tym przepisie zasada legalizmu została dochowana, zaś z uzasadnienia skargi można wyprowadzić wniosek, iż skarżącemu w istocie rzeczy chodzi o to, że organy dokonały wadliwej wykładni zastosowanej normy prawnej. Niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia organu nie może jednak uzasadniać naruszenia dyspozycji powołanego przepisu.
Wbrew temu, co twierdzi skarżący, w sprawie nie doszło także do naruszenia pozostałych wskazanych przez niego przepisów Ordynacji podatkowej.
Przepis art. 122 Ordynacji podatkowej wyraża zasadę prawdy materialnej, zgodnie z którą organy podatkowe obowiązane są podejmować wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. W konsekwencji zasada prawdy materialnej zmusza organy podatkowe do badania związku stanu faktycznego i prawnego sprawy z rzeczywistością. Procesowe gwarancje realizacji zasady prawdy materialnej zawierają regulacje dotyczące postępowania dowodowego, a jedną z nich jest wymóg zupełnego zgromadzenia materiału dowodowego, sformułowany w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Przytoczona zasada prawdy materialnej koresponduje z zasadą zaufania do organów podatkowych zawartą w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. W doktrynie uznaje się, iż ta ostatnia nie nakłada na organy podatkowe nowych obowiązków w toku postępowania podatkowego, ale nakazuje organowi podatkowemu takie wykonywanie obowiązków, aby budziły zaufanie do organów. Dotyczy ona zarówno stosowania przepisów prawa materialnoprawnego, jak i przepisów procesowych.(B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki Ordynacja podatkowa, Komentarz 2003, Oficyna Wydawnicza Unimex, Wrocław 2003, s. 441). Kierując się powyższymi uwagami, należy zważyć, iż skoro stan faktyczny sprawy pozostawał poza sporem, a ten dotyczył jedynie odmiennej interpretacji przepisów prawa materialnego, to w ogóle trudno tu mówić o naruszeniu przepisów art. 121§1, 122 i art. 187§1 Ordynacji podatkowej.
Tym samym, stwierdzając, iż przy rozpoznaniu niniejszej skargi nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania na podstawie art. 151 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło