I SA/Lu 314/96
WyrokWSA w Lublinie1997-06-25
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kontrola podatkowa przeprowadzona bez ważnego upoważnienia oraz przesłuchanie świadka bez powiadomienia strony mogły wpłynąć na prawidłowość ustaleń faktycznych i rozstrzygnięcie w sprawie podatku od towarów i usług?Ratio decidendi
Kontrola podatkowa przeprowadzona przez osobę bez ważnego upoważnienia do jej przeprowadzenia stanowi naruszenie przepisów postępowania (art. 167 Kpa), które może mieć wpływ na ustalenia faktyczne. Podobnie, przesłuchanie świadka bez powiadomienia strony narusza wymogi proceduralne (art. 79 § 1 Kpa). W sytuacji, gdy te naruszenia miały miejsce, a ustalenia faktyczne nie znalazły dostatecznego oparcia w materiale dowodowym, a także gdy zastosowano przepisy prawa materialnego z naruszeniem ich treści, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegają uchyleniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczy kontroli podatkowej przeprowadzonej przez Urząd Skarbowy w zakresie podatku od towarów i usług. Skarżąca spółka zarzuciła, że protokół kontroli został sporządzony przez osobę bez ważnego upoważnienia. Ponadto, spółka podniosła zarzut nieprawidłowego przesłuchania świadka bez jej powiadomienia, co miało wpływ na ustalenia dotyczące daty sprzedaży środków trwałych i obowiązku podatkowego. Organ podatkowy ustalił podatek sankcyjny z naruszeniem przepisów.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Protokół spisany "na okoliczność sprawdzenia dokumentacji podatkowej prowadzonej dla potrzeb podatku od towarów i usług" sporządzony został przez osobę, dla której w toku całego postępowania podatkowego nie wydano upoważnienia do przeprowadzenia kontroli. Ma to o tyle istotne znaczenie, iż skarżąca spółka złożyła deklarację korygującą i jak twierdzi, sporządziła korektę ewidencji sprzedaży. O ile zatem deklaracja korygująca wraz z korektą ewidencji sporządzone zostały przed podjęciem czynności kontrolnych na podstawie upoważnienia do ich przeprowadzenia, to zarzut nieprawidłowego prowadzenia ewidencji VAT stawiany spółce byłby bezzasadny.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi zważył, co następuje:
Zarzutom skargi nie można odmówić słuszności, bowiem przeprowadzona przez Urząd Skarbowy kontrola podatnika dokonana została z naruszeniem art. 167 Kpa, co miało wpływ na treść ustaleń faktycznych w zakresie zarzutu złożenia deklaracji korygującej oraz ewidencji prowadzenia środków trwałych przez skarżącą spółkę.
Zasadne jest twierdzenie skargi, iż upoważnienie z dnia 22.06.1994 r. wydane było do przeprowadzenia kontroli w dniu 23.06.1994 r. dla Anny W. i Anny C.
Protokół z dnia 26.08.1994 r. spisany "na okoliczność sprawdzenia dokumentacji podatkowej prowadzonej dla potrzeb podatku od towarów i usług" sporządzony został przez J.B. - dla której w toku całego postępowania podatkowego nie wydano upoważnienia do przeprowadzenia kontroli.
Ma to o tyle istotne znaczenie, iż w dniu 26.08.1994 r. skarżąca Spółka złożyła deklarację korygującą i jak twierdzi, sporządziła korektę ewidencji sprzedaży. O ile zatem deklaracja korygująca wraz z korektą ewidencji sporządzone zostały przed podjęciem czynności kontrolnych, na podstawie upoważnienia do ich przeprowadzenia, to zarzut stawiany Spółce byłby bezzasadny. Jednakże korekta dotyczyła zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za lipiec 1994 r.
Skarżąca Spółka bowiem wskazywała, iż obie czynności sprzedaży środków trwałych - samochodów ciężarowych rodzące obowiązek podatkowy - miały miejsce w lipcu 1994 r. /w dniu 1.07 i 3.07/. Przeciwne twierdzenie organu podatkowego, tj. iż sprzedaż samochodu marki "AVIA" i jego wydanie miało miejsce w dniu 30.06.1994 r. i w tym dniu powstał obowiązek podatkowy, byłoby zasadne, gdyby dowód w postaci przesłuchania świadka Zbigniewa B. przeprowadzony został zgodnie z wymogami określonymi przepisem art. 79 par. 1 Kpa, a prawidłowo zebrany materiał dowodowy oceniony stosownie do wymogów art. 80 Kpa.
Zasadny jest zarzut Spółki, iż świadek przesłuchany został bez powiadomienia strony skarżącej o miejscu i terminie jego przesłuchania, przy czym bez znaczenia dla prawidłowości przeprowadzenia tego dowodu jest, iż był on przesłuchany przez inny organ na wezwanie organu właściwego /art. 52 Kpa/. W świetle przedkładanych przez Spółkę dokumentów w postaci pokwitowań odbioru zaliczek, a zwłaszcza pokwitowania podpisanego rzekomo przez obie strony umowy, ustalenia faktyczne sprawy wymagały szczegółowej analizy tych dokumentów oraz konfrontacji stron umowy, co do rozbieżności w ich twierdzeniach.
Bez powyższych ustaleń przedstawiony stan faktyczny nie znajduje dostatecznego oparcia w materiale dowodowym.
Podnieść nadto należy, iż zastosowanie art. 27 ust. 5 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług może mieć miejsce tylko wówczas, gdy organ podatkowy stwierdzi, że podatnik narusza obowiązki, o których mowa w art. 27 ust. 4 dotyczące określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania i w związku z tym określa wartość nie zaewidencjonowanej sprzedaży w drodze oszacowania.
W sprawie niniejszej organ podatkowy stwierdził, iż skarżąca nie zaewidencjonowała sprzedaży samochodu marki "AVIA" w czerwcu 1994 r. oraz marki "Mercedes" w lipcu i przyjmując cenę zbycia tych samochodów pomniejszoną o podatek należny VAT, ustalił podatek sankcyjny przy zastosowaniu stawki 22 procent w podwyższonej wysokości.
Ustalenie zatem podatku nastąpiło z naruszeniem art. 27 ust. 5 pkt 1 ww. ustawy.
Mając powyższe na uwadze należało uznać, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia oraz z naruszeniem przepisów prawa materialnego, co zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło