I SA/Lu 318/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Małek Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Wałejko Asesor sądowy Jakub Polanowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 listopada 2024 r. sprawy ze skargi Ł. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 kwietnia 2024 r., znak: SKO.II.41/491/PP/2024, w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z 24 kwietnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Chełmie (dalej: Kolegium, organ odwoławczy, organ), działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383; dalej: O.p.), stwierdziło, że odwołanie Ł. K. (dalej: skarżący, podatnik, strona) od decyzji Burmistrza R. (dalej: Burmistrz, organ pierwszej instancji) z 21 grudnia 2023 r., znak: Fn.3121.1.47-2.2023, o odmowie zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości, wniesione zostało z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskiem z 16 października 2023 r. podatnik zwrócił się do Burmistrza R. o stwierdzenie nadpłaty w podatku za ostatnie 5 lat podatkowych, za nieruchomości zlokalizowane w obrębie [...], Gmina R., oznaczone jako działki ewidencyjne o numerach: [...], [...], [...]. Decyzją z 21 grudnia 2023 r. Burmistrz odmówił zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2023. Decyzja skierowana została do podatnika w dniu 21 grudnia 2023 r. Po podwójnym awizowaniu w dniach 28 grudnia 2023 r. i 5 stycznia 2024 r. decyzja została zwrócona do nadawcy, z powodu niepodjęcia przesyłki. 20 lutego 2024 r. podatnik skierował do Kolegium odwołanie od tej decyzji. jednocześnie wnosząc o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 O.p. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Z akt sprawy wynika, że decyzja Burmistrza została prawidłowo doręczona stronie – w trybie określonym w art. 150 O.p., po podwójnym awizowaniu. Organ podkreślił, że art. 223 § 2 pkt 1 O.p. ma charakter kategoryczny i bezwarunkowy. Dlatego też każde, nawet nieznaczne, przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. W takim stanie sprawy, z uwagi na uchybienie ustawowego terminu do wniesienia odwołania, organ zobowiązany był stwierdzić tę okoliczność – na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. We wniesionej do Sądu skardze strona zarzuciła organowi naruszenie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. poprzez błędne uznanie, iż skarżący z własnej winy nie dochował ustawowego terminu złożenia odwołania od decyzji. W związku z tym wniosła strona o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podatnik wskazał, że w drugiej połowie grudnia 2023 r. w trakcie prowadzonej z nim rozmowy telefonicznej pracownica organu pierwszej instancji oświadczyła, że wysłała ostateczną odpowiedź w sprawie nadpłaty, gdyż nie było odpowiedzi ze strony skarżącego i że "czas na nią minął". Skarżący wyjaśnił, że gdy oznajmił urzędniczce, że wysłał odpowiedź – pismo z nowymi wnioskami dowodowymi zgodnie z terminem i że trwa aktualnie przedświąteczny okres i "listy dłużej idą", oznajmiła mu, że w takim razie "jej decyzja w sprawie podatku jest nieważna, (bowiem decyzja nie uwzględnia materiału dowodowego w sprawie), żeby nie brał tego listu pod uwagę i dostanie kolejną odpowiedź". W związku z tym "biorąc pod uwagę ten fakt i fakt, iż był to okres świąteczny, nie było skarżącego pod adresem do korespondencji i nie odebrał decyzji z urzędu, która i tak miała być powtórnie wysłana po uwzględnieniu argumentacji skarżącego". Jednak – jak wyjaśnił skarżący – podczas kolejnej rozmowy pracownica organu podatkowego stwierdziła jednak, że "ten list jest obowiązujący", a skarżący z racji, że nie odebrał listu, "to uważa się [decyzję] za dostarczoną, a kiedy [skarżący] poprosił o kopie na mailu, stwierdziła, że nie może m[u] jej wysłać i dopiero po upływie okresu kolejnych kilku tygodni, kiedy skarżący wykonał kolejny telefon, wyraziła zgodę i wysłała decyzję listem poleconym, priorytetowym". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, popierając stanowisko prezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Skarga nie jest zasadna. Stosownie art. 233 § 1 O.p. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 223 § 2 pkt 1 O.p.). W razie złożenia odwołania po upływie tego terminu – co wynika z art. 228 § 1 pkt 2 O.p. – organ odwoławczy stwierdza uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Jak trafnie wskazał organ odwoławczy, uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Tym samym każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu, stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie (zob. wyroki NSA z: 24 lipca 2024 r., III FSK 1268/23; 19 lipca 2024 r., II FSK 233/22). Wskazać należy, że stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej możliwe jest po ustaleniu, że decyzja została wprowadzona do obrotu prawnego poprzez jej prawidłowe doręczenie oraz że odwołanie zostało wniesione po upływie terminu, o którym mowa jest w art. 223 § 2 O.p. W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że decyzja Burmistrza z 21 grudnia 2023 r., znak Fn.3121.1.47-2.2023, o odmowie zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości, została skutecznie doręczona skarżącemu, a odwołanie od tej decyzji zostało wniesione przez niego z uchybieniem ustawowego terminu do dokonania tej czynności. Skarżący nie kwestionował tych okoliczności ani w odwołaniu ani w skardze. Potwierdzają to także dokumenty zgromadzone w aktach administracyjnych sprawy. Z akt tych wynika bowiem wynika, że wobec nieobecności skarżącego w miejscu zamieszkania przesyłka pocztowa zawierająca odpis decyzji organu pierwszej instancji została pozostawiona przez operatora pocztowego na okres 14 dni w jego placówce pocztowej – to jest w Urzędzie Pocztowym Warszawa [...], o czym zawiadomienie umieszczono w skrzynce pocztowej adresata w dniu 28 grudnia 2023 r. (pierwsze "awizo"), informując jednocześnie stronę o możliwości jej odbioru w terminie czternastu dni od tej daty. Po upływie siedmiu dni po raz drugi powiadomiono stronę o miejscu przechowywania przesyłki i możliwości jej odbioru w tym terminie (powtórne "awizo"). Następnie po upływie opisanego czternastodniowego terminu do odebrania przesyłki przez jej adresata (skarżącego), co miało miejsce 11 stycznia 2024 r., operator pocztowy zwrócił ją organowi podatkowemu w dniu 12 stycznia 2024 r. (k. 44 akt adm.). Niewątpliwie zatem spełnione zostały w sprawie przesłanki doręczenia opisane w art. 150 O.p. Stanowi on, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 1640) przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę (§ 1). Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). W przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4). Zauważyć należy, że skarżący składając odwołanie od opisanej decyzji Burmistrza z 21 grudnia 2023 r. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, argumentując przy tym, że "Powyższe motywuję faktem, że w drugiej połowie grudnia 2023 r. w trakcie rozmowy telefonicznej urzędnik Pani N. M. Referent ds. podatkowych oświadczyła, że wysłała mi ostateczną odpowiedź w sprawie nadpłaty, gdyż nie było odpowiedzi z mojej strony i że czas na nią minął. Kiedy oznajmiłem urzędnikowi, że wysłałem odpowiedź tj. pismo z nowymi wnioskami dowodowymi zgodnie z terminem i że jest przedświąteczny okres i listy dłużej idą, oznajmiła, że w takim razie, jej decyzja w sprawie podatku jest nieważna, (bowiem decyzja nie uwzględnia materiału dowodowego w sprawie), żebym nie brał tego listu pod uwagę i dostanę kolejną odpowiedź. Biorąc pod uwagę ten fakt i fakt, iż był to okres świąteczny, nie było mnie pod adresem do korespondencji i nie odebrałem decyzji z urzędu, która i tak miała być powtórnie wysłana po uwzględnieniu mojej argumentacji. Jednak podczas kolejnej rozmowy Pani N. M. stwierdziła, że jednak ten list jest obowiązujący, a ja z racji, że go nie odebrałem to uważa się za dostarczone, a kiedy poprosiłem o kopie na mail, stwierdziła, że nie może mi jej wysłać i dopiero po upływie okresu kolejnych kilku tygodni, kiedy wykonałem kolejny telefon, wyraziła zgodę i wysłała decyzje listem poleconym, priorytetowym" (k. 54 akt adm.). Podnieść trzeba, że identycznej treści argumentację skarżący zawarł w uzasadnieniu skargi do Sądu (k. 3 akt sąd.). Wymaga jednak podkreślenia, że tego rodzaju twierdzenia nie mogą mieć wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy, w której przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest postanowienie organu odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Natomiast w sytuacji, w której strona nie kwestionując faktu uchybienia przez nią terminu do wniesienia odwołania, o jakim mowa w art. 223 § 2 O.p., składa odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu, jest jasne, że przywołana przez nią w tym zakresie argumentacja powinna zostać rozważona przez organ odwoławczy przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Jednakże w tym zakresie organ wydaje odrębne rozstrzygnięcie. W niniejszej sprawie Sąd nie bada zgodności z prawem postanowienia Kolegium wydanego w przedmiocie rozpoznania opisanego wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Z tej przyczyny podniesione w skardze argumenty, koncentrujące się na brak winy strony w uchybieniu terminu do złożenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, nie mogą stanowić podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, a jedynie mogą być przedmiotem oceny w innej sprawie w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Zważywszy na treść zarzutów skargi, raz jeszcze trzeba wyjaśnić, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi (zob. wyrok NSA z 21 stycznia 2021 r., I FSK 1368/20). Wydanie takiego postanowienia otwiera z kolei możliwość rozpoznania wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, w oparciu o art. 162 O.p. Podanie o przywrócenie terminu składa się bowiem po jego uchybieniu (ustaniu przyczyny uchybienia), przy czym takie przywrócenie następuje "w razie uchybienia terminu" (o ile zainteresowany uprawdopodobni brak winy w uchybieniu). Instytucja przywrócenia terminu została przewidziana tylko do takich sytuacji, w których już doszło do uchybienia terminu. Wówczas bowiem powstaje możliwość ubiegania się przez stronę o jego przywrócenie. Mając to wszystko na uwadze, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, albowiem Kolegium prawidłowo – w oparciu o art. 228 § 1 pkt 2 O.p. – stwierdziło, że odwołanie podatnika od decyzji organu pierwszej zostało wniesione z uchybieniem terminu. Z tych wszystkich względów Sąd, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.