I SA/Lu 319/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Szarewicz – Iwaniuk Sędzia WSA Halina Chitrosz (sprawozdawca) Sędzia NSA Anna Kwiatek Protokolant: referent stażysta Paulina Zając po rozpoznaniu w dniu 21 października 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. S. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a : I. odrzucić skargę; II. zwrócić K. S. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie kwotę [...] złotych uiszczoną tytułem wpisu. Interpretacją indywidualną z dnia 24 stycznia 2011 r. Minister Finansów uznał za nieprawidłowe stanowisko przedstawione we wniosku K. S. z dnia 18 października 2010 r. o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego w przedmiocie podatku od towarów i usług. Pismem z dnia 4 lutego 2011 r. (data pisma) wniesione zostało wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w którym jako wnoszący wskazany został K. S. Brak było jednak jego podpisu. W dniu 1 kwietnia 2011 r. K. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższą interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 24 stycznia 2011 r. W treści skargi wyjaśnił, że do dnia jej wniesienia nie otrzymał odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa skierowane do organu dnia 4 lutego 2011 r. W związku z zaistniałą sytuacją skarżący uznał, że jest uprawniony do wniesienia skargi do Sądu, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Termin ten w dniu wniesienia skargi pozostawał otwarty. W odpowiedzi na skargę, Minister Finansów wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, względnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że "odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie została udzielona przez tutejszy organ, bowiem nie zostało ono skutecznie złożone, nie zawierało wszystkich elementów niezbędnych dla pisma procesowego – brak było również podpisu strony. Jednak zachowany został ustawowy termin do jej wniesienia." W dniu 18 października 2011 r., pełnomocnik skarżącego złożył pismo procesowe, w którym ustosunkował się do stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na skargę, w szczególności nie zgodził się ze stanowiskiem co do odrzucenia skargi. Argumentował, że art. 14 h Ordynacji podatkowej nakazuje stosowanie do interpretacji indywidualnej, a tym samym - do instytucji wezwania do usunięcia naruszenia prawa art. 169 § 1-2 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji w sytuacji, w której strona złożyła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zawierające brak formalny, w postaci braku podpisu, na organie podatkowym ciążył obowiązek wezwania jej do jego uzupełnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 ppsa skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one stronie w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia przewidziany w ustawie - art. 52 § 2 ppsa. Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a (w tym na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydawaną w indywidualnej sprawie), można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu w terminie 14 dni - od dnia, w którym strona dowiedziała się lub mogła się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - art. 52 § 3 ppsa. W myśl natomiast art. 53 § 2 tej ustawy w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Stosownie natomiast do art. 58 § 1 pkt 6 ppsa Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne. W niniejszej sprawie skarżącemu służyło prawo do wniesienia skargi na interpretację indywidualną po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 i art. 53 § 2 ppsa). Wniesione wezwanie nie zawierało jednak koniecznego dla swej ważności elementu w postaci własnoręcznego podpisu skarżącego. Brak własnoręcznego podpisu oznacza natomiast, że osoba wskazana jako wnosząca pismo nie złożyła oświadczenia woli wynikającego z jego treści. Podkreślić należy, że z podpisem łączy się między innymi autentyczność dokumentu i zgodność osnowy dokumentu z wolą osoby podpisującej dokument, gdyż podpis pełni funkcję identyfikacyjną i jednocześnie stanowi "zatwierdzenie" dokumentu. Wobec braku podpisu skarżącego na wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, istotnie nie ma podstaw do uznania, aby ten swoisty środek zaskarżenia został skutecznie złożony. Odrzucając skargę, Sąd przyjął jednocześnie, że niedopełnienie warunku wezwania do usunięcia naruszenia prawa było wynikiem wadliwego zaniechania organu. Taki stan rzeczy, co jest oczywiste nie może wywołać ujemnych skutków dla skarżącego. Należy się zgodzić ze stanowiskiem pełnomocnika skarżącego, że brak podpisu rodził po stronie organu obowiązek wezwania wnoszącego do usunięcia tego braku w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że jego nieusunięcie spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. W ocenie Sądu, nie ma bowiem przesłanek do tego, aby wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, stanowiące, jak podnosi się w orzecznictwie (np. postanowienie NSA z dnia 6 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 1199/10), surogat środka odwoławczego, którego zastosowanie jest niezbędne do uruchomienia sądowej kontroli w tych przypadkach, gdy prawo nie przewiduje zwykłych środków odwoławczych, traktować odmiennie od tych środków. Podkreślenia również wymaga, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 marca 2011 r. sygn. akt I FPS 5/10, wydanym w składzie siedmiu sędziów stwierdził, że "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, wprowadzonym w art. 52 § 3 ppsa, w sytuacji, gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia, stanowiącym surogat środka zaskarżenia wynikającego z przepisów ustaw procesowych, w tym Ordynacji podatkowej. Adresatem, do którego ten środek jest kierowany, na mocy wymienionego przepisu ppsa, uczyniono organ, który wydał akt lub dokonał czynności, przeciwko którym ma być wniesiona skarga. W związku z tym normatywną podstawą do działania tego organu, w przypadku, gdy brak jest odpowiedniej regulacji prawnej umożliwiającej traktowanie podmiotu korzystającego z tego środka w sposób nie gorszy niż skarżących, którym przysługują środki zaskarżenia, o których mowa w § 1 i 2 tego artykułu, powinny być te przepisy, które odnoszą się do najbliższych procesowo sytuacji załatwianych przez dany organ". Następnie wskazał, że "okoliczność, że przepisów tych nie wymieniono w art. 14h Ordynacji podatkowej nie stoi na przeszkodzie ich zastosowaniu w związku ze stosowaniem art. 52 § 3 ppsa Z art. 14h Ordynacji podatkowej wynika bowiem jedynie, które przepisy działu IV Ordynacji podatkowej stosuje się odpowiednio w sprawach dotyczących interpretacji podatkowych przy ich wydawaniu przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych i działające w jego imieniu upoważnione organy. Ta regulacja nie odnosi się natomiast do przepisów, które mogą być stosowane przy zaskarżaniu interpretacji podatkowych do sądu administracyjnego, w celu spełnienia wymogów formalnych, wynikających z procedury sądowoadministracyjnej". Podzielając powyższe stanowisko, Sąd w sprawie niniejszej uznał, że ze względu na to, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wniesione przez skarżącego pismem z dnia 4 lutego 2011 r. zawierało brak formalny w postaci braku własnoręcznego podpisu wnoszącego – winny mieć zastosowanie przepisy rozdziału 8 działu IV Ordynacji podatkowej – art. 169 w związku z art. 168 tej ustawy. Za dopuszczeniem stosowania tych przepisów w drodze analogii przemawiają przepisy art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji RP. (por. także: postanowienie WSA w Warszawie z dnia 9 maja 2011 r., sygn. akt III SA/Wa 554/11, orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym stanie faktycznym i prawnym, Sąd odrzucając skargę wyraża pogląd, iż obowiązkiem organu jest wezwanie skarżącego do uzupełnienia braku formalnego (poprzez własnoręczne podpisanie) wezwania do usunięcia naruszenia prawa złożonego w sprawie niniejszej. Dopiero tak uzupełnione wezwanie będzie wezwaniem wywołującym skutki procesowe określone w art. 52 § 3 i art. 53 § 2 ppsa. Mając na względzie powyższe, w pkt I orzeczono na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 232 § 1 pkt 1 ppsa.