I SA/Lu 321/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. M. T. z dnia 8 listopada 2018 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi W. M. T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy z wniosku W. M. T. z dnia 8 listopada 2018 r. w zakresie ustanowienia adwokata. W złożonej skardze skarżąca zwróciła się m.in. z wnioskiem o udzielenie pomocy prawnej poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie adw. K. B.. Na wezwanie sądu skarżąca nadesłała wypełniony urzędowy formularz, w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 16 maja 2018 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 8 czerwca 2018 r. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] wyznaczyła dla strony adw. K. B., o którego ustanowienie skarżąca wnosiła w skardze. Wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę strony skarżącej. W dniu 12 października 2018 r. pełnomocnik skarżącej adw. K. B. złożyła w sądzie opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Po doręczeniu skarżącej odpisu opinii w dniu 19 października 2018 r., skarżąca pismem z dnia 8 listopada 2018 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) wniosła o ustanowienie innego adwokata. Wniosek uzasadniła tym, że nie zgadza się z przesłaną jej opinią i domaga się przyznania adwokata, który podejmie się obrony jej praw. Rozpoznając ponowny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Stosownie do art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W przedmiotowej sprawie postępowanie o przyznanie prawa pomocy zainicjowane wnioskiem skarżącej z dnia 8 listopada 2018 r. podlega umorzeniu, ponieważ spełniona została przesłanka z art. 249a p.p.s.a. Żądanie ustanowienia adwokata było już przedmiotem merytorycznego rozpoznania, bowiem postanowieniem referendarza sądowego z dnia 16 maja 2018 r. skarżącej przyznano prawo pomocy m.in. w zakresie ustanowienia adwokata. Od powyższego postanowienia skarżąca nie wniosła sprzeciwu, w związku z czym uzyskało ono skutki prawomocnego orzeczenia sądu (art. 259 § 3 p.p.s.a.). Ponowny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata nie może zatem zostać uwzględniony, ponieważ uprawnienie strony w tym zakresie zostało już zrealizowane. Tym samym rozpoznanie kolejnego wniosku strony z dnia 8 listopada 2018 r. o ustanowienie adwokata stało się zbędne. Podkreślić należy, że w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma przepisu, który uprawniałby sąd (referendarza sądowego) do ustanowienia dla strony kolejnego adwokata, w sytuacji, gdy strona wolałaby innego pełnomocnika, bądź wyznaczony pełnomocnik nie spełnił jej oczekiwań. Sąd nie ma wpływu na decyzję w zakresie wyznaczenia konkretnego pełnomocnika, a jego działanie w tym zakresie, zgodnie z art. 253 § 1 p.p.s.a., sprowadza się do wystąpienia do organu właściwej korporacji prawniczej o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu dla strony, której przyznano prawo pomocy w tym zakresie. Takie też czynności zostały w niniejszej sprawie podjęte. Skarżąca wniosła w skardze o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie adw. K. B.. Postanowieniem z dnia 16 maja 2018 r. skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W piśmie skierowanym do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia 4 czerwca 2018 r. poinformowano, że skarżąca wnosi o wyznaczenie adwokata K. B.. Okręgowa Rada Adwokacka w [...], zgodnie z żądaniem skarżącej wyznaczyła dla niej adwokata K. B.. W tej sytuacji, sąd (referendarz sądowy) nie może wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci ustanowienia innego pełnomocnika, bowiem wyznaczenie adwokata z urzędu przez korporację prawniczą stanowi o zrealizowaniu przez stronę prawa pomocy przyznanego wcześniejszym postanowieniem (por. postanowienie NSA z 13 marca 2012 r., II FZ 29/12 Lex nr 1121119; postanowienie NSA z 28 maja 2013 r., II FZ 303/13 Lex nr 1318936). Sąd (referendarz sądowy) ustanawia pełnomocnika w ramach prawa pomocy tylko raz. Zgłoszenie przez stronę wniosku zawierającego żądanie ustanowienia w ramach prawa pomocy kolejnego pełnomocnika z tego powodu, że poprzedni odmówił sporządzenia skargi kasacyjnej, nie może prowadzić do ponownego rozpoznawania tej kwestii, ponieważ sprawa przyznania pomocy została już rozstrzygnięta (por. postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2009 r., sygn.. I OZ 1076/09 CBOSA). Dlatego adresatem wniosków co do sposobu reprezentowania strony przez wyznaczonego pełnomocnika, nie może być sąd, tylko właściwy organ samorządu zawodowego (por. postanowienie NSA z 24 kwietnia 2008 r., I OZ 289/08 Lex nr 479124). Z tych względów oraz na podstawie art. 249a w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.