I SA/Lu 328/18
WyrokWSA w Lublinie2018-09-05
Skład orzekający: Monika Kazubińska-Kręcisz, Wiesława Achrymowicz, Krystyna Czajecka-Szpringer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca łączny wymiar zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym i leśnym, doręczona wszystkim współwłaścicielom nieruchomości, zamiast jednemu z nich, jest wadliwa i powinna zostać uchylona, mimo że dane dotyczące współwłasności pochodzą z ewidencji gruntów i budynków, a skarżący kwestionuje swój tytuł prawny do części nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wadliwe doręczenie decyzji wymiarowej wszystkim współwłaścicielom, zamiast jednemu z nich, nie dyskwalifikuje decyzji podatkowej, jeśli dane o współwłasności pochodzą z wiążącej ewidencji gruntów i budynków, a skarżący nie kwestionuje tych danych w odpowiednim trybie. Twierdzenia skarżącego o braku tytułu prawnego do części nieruchomości nie znajdują oparcia w prawomocnym postanowieniu sądu stwierdzającym nabycie spadku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy R. o ustaleniu łącznego zobowiązania pieniężnego za rok podatkowy 2018. Skarżący kwestionował swój obowiązek zapłaty podatku rolnego od gruntów nabytych w drodze spadkobrania, twierdząc, że nie posiada tytułu prawnego do części spadku i że grunty te nie są użytkowane rolniczo. Organy podatkowe oparły się na danych z ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z którymi skarżący był współwłaścicielem nieruchomości, oraz na prawomocnym postanowieniu sądu stwierdzającym nabycie spadku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca) Protokolant Referent stażysta Jacek Zięba po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 września 2018 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie solidarnego wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r. oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania T. W. utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy R. z dnia [...]. W sprawie ustalenia solidarnie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego: T. W., L. W., J. N., M. Z., D. Ś., A. W., G. Ł., A. M., J. K., R. N., B. S., S. W. i S. W., za rok podatkowy 2018 w kwocie [...]zł.
Z akt sprawy wynika, że organ podatkowy pierwszej instancji zaskarżoną decyzją ustalił wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego wszystkim współwłaścicielom gruntów rolnych i lasu, za rok podatkowy 2018, w kwocie [...]zł, przyjmując do opodatkowania:
- grunty rolne o pow. 2,92 ha (hektary fizyczne) - podatek rolny w kwocie [...]zł,
- nieużytki o pow. 0,7 ha - zwolnione z opodatkowania podatkiem od nieruchomości,
- las o pow. 0,1 ha - podatek leśny w kwocie [...]zł.
Nakaz płatniczy w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego został doręczony wszystkim współwłaścicielom opodatkowanych gruntów rolnych i leśnych. Odwołanie od powyższej decyzji złożył jedynie T. W.. Podniósł, że nie "poczuwa" się do obowiązku uiszczenia podatku rolnego od gruntów, nabytych w drodze spadkobrania po zmarłej matce W. W.. Za życia matka przekazała mu część gospodarstwa rolnego (0.52ha) i z tego tytułu jego roszczenia do udziału w masie spadkowej zostały w całości zaspokojone. W jego ocenie pozostały grunt rolny o pow. 2,92ha (będący przedmiotem spadku) winien być podzielony na pozostałe 4 osoby z wyłączeniem skarżącego. Wskazał, że w poprzednich latach występowano do Gminy R. z wnioskiem o przejęcie gruntu rolnego o pow. 2,92 ha na rzecz Gminy, jednak wnioski te nie były rozpatrywane. W dniu 4 września 2012 r. organ podatkowy przeprowadził oględziny gruntów rolnych, grunty te nie były użytkowane rolniczo przez współwłaścicieli opodatkowanej nieruchomości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło stanowiska skarżącego. W uzasadnieniu wskazało, że prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w R. z dnia [...]. sygn. akt [...] (z wniosku Gminy R. ) stwierdzono że spadek po W. W. nabył między innymi T. W. - udział 1/7 (w tym w gospodarstwo rolne).
Organ wskazał, że z dołączonego do akt podatkowych wyciągu z ewidencji gruntów wynika, że T. W. jest współwłaścicielem (udział 1/7) gruntów rolnych, lasu i nieużytków składających się z działek: o nr [...], [...], [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni 3,7 ha położonych w S. . Przedmiot opodatkowania (powierzchnia gruntów rolnych - 2,92ha, powierzchnia nieużytków – 0,7 ha i powierzchnia lasu 0,1 ha - łącznie 3,72ha), został ustalony na podstawie prowadzonych zapisów w ewidencji gruntów i budynków. Treści tych zapisów skarżący nie kwestionował.
Następnie organ wyjaśnił, że podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla danej miejscowości, stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017r., poz. 2101 ze zm.). Dane te są wiążące dla organów podatkowych i odnoszą się zarówno do osób władających nieruchomością jak i do jej opisu., zaś organ podatkowy przy ustalaniu wysokości zobowiązania podatkowego nie jest uprawniony do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków i wypowiadania się w przedmiocie prawa własności nieruchomości poszczególnych podatników. Podatnicy kwestionujący zasadność i prawidłowość danych zawartych w ewidencji gruntów powinni wszcząć, procedurę ich zmian w organie prowadzącym ewidencję.
Organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy i wyjaśnień strony wynika, że grunty rolne podlegające opodatkowaniu podatkiem rolnym, nie są użytkowane rolniczo przez żadnego ze współwłaścicieli – zatem i przez skarżącego. Decyzja podatkowa za rok podatkowy 2018 została doręczona wszystkim współwłaścicielom opodatkowanej nieruchomości rolnej i leśnej, co stanowi naruszenie art. 6c ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U z 2016 r., poz. 617 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na wyrok NSA z dnia 6 września 2017 r., sygn. akt II FSK 1690/16 jednak stwierdziło, że naruszenie to w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie uzasadniało uchylenia z tego tytułu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego został ustalony w prawidłowej wysokości, a doręczenie decyzji wymiarowej wszystkim współwłaścicielom nieruchomości, zamiast jednego wybranego przez organ współwłaściciela, nie dyskwalifikuje decyzji podatkowej. Wszyscy współwłaściciele nieruchomości zostali poinformowani o solidarnym obowiązku uiszczenia należnego podatku rolnego i leśnego za rok podatkowy 2018, mimo zasady wynikającej z art. 92 § 2 Ordynacji podatkowej (Dz.U. z 2018 r. poz. 800 ze zm. – dalej "O.p."). Organ, mimo braku takiego obowiązku, ustalił wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, którym doręczył decyzję wymiarową mimo, że stroną postępowania powinien być tylko jeden ze współwłaścicieli i wyłącznie do niego decyzja ta powinna być skierowana.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący zakwestionował w całości ustalony wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na rok podatkowy 2018 w stosunku do jego osoby.
W uzasadnieniu wskazał, że nie posiada tytułu prawnego do części gospodarstwa rolnego (3,72ha) pozostałego po zmarłej matce. Ta część przypada wyłącznie jego rodzeństwu, które nie uzyskało działek rolnych przekazanych za życia jego matki. Podał przy tym, że opodatkowane zaskarżoną decyzją działki rolne i nieużytki nie są uprawiane rolniczo, również skarżący z nich nie korzysta. Kilkakrotnie bez rezultatu występowano z wnioskami do Gminy R. o przejęcie tego gospodarstwa rolnego.
Do skargi dołączył oświadczenie, iż zrzeka się udziału w spadku (1/7) i nie ma zamiaru opłacać podatku rolnego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W konsekwencji sąd administracyjny dokonuje kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania, co oznacza, że kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018, poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji uznał, że nie narusza ona przepisów prawa, w związku z czym skarga podlega oddaleniu.
W ocenie Sądu, rację w zaistniałym sporze należy przyznać organom podatkowym. Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja wydana w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2018 r. czyli dotyczy wymiaru podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego – łącznie.
Jako podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości na 2018 r. przyjęto grunty rolne o pow. 2,92 ha (hektary fizyczne), nieużytki o pow. 0,7 - zwolnione z opodatkowania podatkiem od nieruchomości i las o pow. 0,1 ha.
Jak wskazał organ podatkowy, powyższe dane zostały ustalone przez organ I instancji w oparciu o wypis z rejestru gruntów – na podstawie art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, z którego wynika zasada związania danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, i który stanowi, że podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki państwowej i gospodarki gruntami powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Z przepisu tego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Oznacza to, że dopóki dane te nie zostaną zmienione w stosownym trybie, dopóty organ podatkowy będzie zobowiązany uwzględniać je przy ustalaniu wymiaru podatku. Ewidencja gruntów ma on moc dokumentu urzędowego i zgodnie z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Z wyciągu z ewidencji, który znajduje się w aktach sprawy wynika, że skarżący jest współwłaścicielem (w 1/7) działek o wskazanych numerach o łącznej powierzchni 3,72 ha w S. .
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o podatku rolnym podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne będące właścicielami gruntów. Podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi dla gruntów gospodarstw rolnych liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzaju i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego. Stosownie do art. 6c ust. 1 ww. ustawy osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym). Oznacza to, że w sprawie wystąpiły wskazane w tym przepisie przesłanki do ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego, gdyż z akt sprawy wynika, że podmioty wymienione w decyzji były podatnikami podatku leśnego i podatku rolnego od przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy. Słusznie w tym względzie organ wskazał też na treść art. 6c ust. 2 ustawy o podatku rolnym, zgodnie z którym łączne zobowiązanie pieniężne należne od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych ustala się w odrębnej decyzji (nakazie płatniczym), który wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli (posiadaczy). Jeżeli gospodarstwo rolne prowadzi w całości jedna z tych osób, nakaz płatniczy wystawia się na tę osobę.
W sprawie niniejszej nie było sporu, że grunty rolne objęte opodatkowaniem nie są użytkowane rolniczo (tak przez skarżącego jak i innych współwłaścicieli), organ zatem doręczył decyzję wymiarową wszystkim współwłaścicielom opodatkowanej nieruchomości rolnej i leśnej. Słusznie organ II instancji zwrócił uwagę, iż w rozpoznanej sprawie decyzję wymiarową doręczono wszystkim współwłaścicielom, zamiast jednemu z nich (któremukolwiek dowolnie wybranemu przez organ), jednak okoliczność, że w decyzji tej niepotrzebnie wykazano wszystkich współwłaścicieli, jako adresatów decyzji, nie miała wpływu na wynik sprawy (nie miała znaczenia w sferze uprawnień i obowiązków samego skarżącego), co słusznie konkluduje organ II instancji, odwołując się do treści orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2017 r. w sprawie sygn. akt II FSK 1690/16, którego stanowisko prawne sąd w składzie niniejszym w pełni podziela.
W kontekście argumentacji skarżącego (kwestionuje on posiadanie udziału we własności gospodarstwa rolnego, nie uznaje go) stwierdzić należy, że prawomocnym postanowieniem z dnia [...] r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w R. stwierdził, że spadek po W. W. nabył między innymi T. W. - udział 1/7 (w tym w gospodarstwo rolne). W tych okolicznościach twierdzenia skarżącego, że nie jest współwłaścicielem gruntów stanowiących przedmiot opodatkowania zaskarżoną decyzją nie znajduje oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym.
Dla porządku dodać należy, iż Sąd nie dopatrzył się w sprawie innych naruszeń prawa proceduralnego czy też materialnego. Zrzeczenie się spadkobrania przez skarżącego, co oświadczył on w załączniku do skargi, nie może być wzięte pod uwagę przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w niniejszym postępowaniu, którego przedmiotem jest wymiar podatku.
Uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa procesowego, jak i prawa materialnego Sąd działając na podstawie art. 151 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. skargę jako bezzasadną oddalił w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło