I SA/Lu 329/07
WyrokWSA w Lublinie2007-09-11
Skład orzekający: Krystyna Czajecka-Szpringer, Jerzy Drwal, Małgorzata Fita
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłaty za nielegalny pobór energii elektrycznej, pobierane przez przedsiębiorstwo energetyczne na podstawie przepisów Prawa energetycznego, stanowią wynagrodzenie za odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?Ratio decidendi
Opłaty za nielegalny pobór energii elektrycznej nie stanowią wynagrodzenia za odpłatną dostawę towarów w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Są one specyficznym rodzajem odszkodowania za czyn niedozwolony, a nie zapłatą za przeniesienie prawa do rozporządzania energią jak właściciel. Brak jest ścisłego związku pomiędzy otrzymaną opłatą a świadczeniem, który jest warunkiem uznania czynności za odpłatną dostawę towarów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. K. E. SA na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy własną decyzję zmieniającą interpretację Naczelnika Urzędu Skarbowego. Interpretacja dotyczyła opodatkowania podatkiem VAT opłat za nielegalny pobór energii elektrycznej. Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że takie opłaty podlegają VAT, traktując je jako odpłatną dostawę towarów. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o VAT oraz orzecznictwa ETS.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal (spr.),, Asesor WSA Małgorzata Fita, Protokolant Specjalista Iwona Lachowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 września 2007 r. sprawy ze skargi Z. K. E. SA w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie interpretacji co do sposobu i zakresu zastosowania prawa podatkowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz Z. K. E. SA w Z. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] (Nr [...]), wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, po rozpatrzeniu odwołania Z. K. E. S.A. w Z. - Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] (Nr [...]) zmieniającą udzieloną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego interpretację co do zakresu i zastosowania prawa podatkowego w podatku od towarów i usług.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Skarbowej podał, że nie można zgodzić się z dokonaną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2006 r. (Nr [...]) interpretacją, że opłaty za nielegalny pobór energii elektrycznej - w świetle przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Opodatkowaniu tym podatkiem podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług i czynności tego rodzaju podlegają opodatkowaniu niezależnie od tego, czy zostały wykonane z zachowaniem warunków i form określonych przepisami prawa (art. 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy). Przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art. 7 ust. 1 ustawy). Towarem jest energia elektryczna (art. 2 pkt 6 ustawy). W przypadku jej nielegalnego pobrania przedsiębiorstwo energetyczne pobiera opłatę na podstawie art. 57 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne. Poza tym przedsiębiorca dopuszczający się nielegalnego poboru energii obciążany jest jej wartością. Zatem Korporacji Energetycznej przysługuje od takiego przedsiębiorcy wynagrodzenie i wobec tego mamy do czynienia z odpłatną dostawą energii, czego nie zmienia fakt, że jej pobór nastąpił nielegalnie. Dyrektor Izby Skarbowej zauważył przy tym, że nieopodatkowanie nielegalnego poboru energii prowadziłoby do naruszenia zasady równej konkurencji bowiem legalny obrót energią jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Z. K. E. zarzuciła, że decyzja ta poprzez uznanie, iż nielegalny pobór energii stanowi dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu narusza treść art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. podatku od towarów i usług. Zdaniem Korporacji, decyzja nie uwzględnia orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości oraz wyjaśnia podstawy prawnej rozstrzygnięcia i przez to pozostaje w sprzeczności z art. 14 b § 5 pkt 2, jak i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosił o jej oddalenie. Podtrzymał równocześnie stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji wraz z przytoczoną w niej argumentacją.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona. Tytułem wstępu przypomnieć należy, że stosownie
do art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, przy czym czynność taka podlega opodatkowaniu niezależnie od tego, czy wykonana została z zachowaniem warunków oraz form określonych przepisami prawa. Dyrektor Izby Skarbowej błędnie interpretuje ten przepis bowiem pobierane opłaty za nielegalny pobór energii - stosownie do przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne - stanowią specyficzny rodzaj odszkodowania, którego nie można utożsamiać z wynagrodzeniem należnym zakładowi energetycznemu. Wypowiadając się na temat charakteru tych opłat Sąd Najwyższy stwierdził między innymi, że z tytułu nielegalnego poboru energii to jest czynu niedozwolonego w rozumieniu art. 415 Kodeksu cywilnego dostawca ma roszczenie do odbiorcy o wyrównanie szkody i realizacja tego roszczenia unormowana jest w art. 43 i 44 ustawy o gospodarce energetycznej (postanowienie z dnia 15 listopada 2002 r. o sygn. akt IV KKN 570/99 - publ. OSNKW 2003/1-2/10).
W świetle stanowiska Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości dotyczącego "odpłatności", prezentowanego w orzeczeniach C-16/93, R. J. Tożsama vs. Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden, C- 213/99 , Jose Teodoro de Andrade a Direktor da Alfandenga de Leixoes, C- 404/99, sprawa pomiędzy Komisją Europejską i Republiką Francuską, z dostawą towarów i usług za wynagrodzeniem mamy do czynienia wtedy gdy istnieje ścisły związek pomiędzy wykonywanymi czynnościami i wysokością otrzymanego wynagrodzenia, oparty o relacje cywilnoprawne pomiędzy podmiotami i związek ten musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje za to świadczenie.
W tych okolicznościach opłaty za nielegalny pobór energii nie mogą być uznawane za wynagrodzenie należne zakładowi energetycznemu, a w konsekwencji
wbrew wywodom Dyrektora Izby Skarbowej - traktowane jako łączące się z odpłatną dostawą towarów i usług w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. Argumentacji organu nie sposób zaakceptować również z uwagi na treść art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, definiującego pojęcie dostawy towarów. Przez dostawę towarów rozumie się bowiem przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Towarem jest energia elektryczna (art. 2 pkt 6 ustawy). Nielegalny pobór energii (kradzież) nie jest przecież wynikiem czynności, która przenosi prawo do rozporządzania nią jak właściciel. Warto w tym miejscu przypomnieć, że w wyroku z dnia 14 lipca 2005 r. w sprawie C - 435/05 British American Tobacco International Ltd., Newman Shipping & Angecy Company NV vis. Belgische Staat, Europejski Trybunał Sprawiedliwości wskazał, że kradzież towarów
nie stanowi świadczonej odpłatnie dostawy.
W tej sytuacji zasadny jest zarzut podniesiony w skardze, że zaskarżona decyzja narusza uregulowania zawarte w art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.
Ubocznie należy wyjaśnić, że Dyrektor Izby Skarbowej był uprawniony – w trybie art. 14b § 5 pkt 2 Ordynacji podatkowej – do zmiany udzielonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego interpretacji prawa podatkowego.
Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera a/ oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło