I SA/Lu 33/10

WyrokWSA w Lublinie2010-05-14

Skład orzekający: Irena Szarewicz-Iwaniuk, Wojciech Kręcisz, Anna Kwiatek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie wznowienia postępowania i orzekająca co do istoty sprawy, która została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną organu pierwszej instancji, jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa, uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej, uchylając decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie wznowienia postępowania i orzekając co do istoty sprawy, naruszyła art. 254 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, który stanowił podstawę decyzji organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy pominął ten przepis, co spowodowało, że w obrocie prawnym pozostała ostateczna decyzja organu pierwszej instancji. Takie postępowanie stanowi rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.
Stan faktyczny
I. K. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą wznowienia postępowania w sprawie zwrotu wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym. Organ pierwszej instancji wznowił postępowanie i uchylił swoją poprzednią decyzję, określając nową kwotę zwrotu. Strona odwołała się od tej decyzji, kwestionując sposób zakwalifikowania poniesionych wydatków. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił decyzję organu pierwszej instancji i określił inną kwotę zwrotu. Skarżąca zarzuciła organom podatkowym dowolną ocenę dowodów i przeprowadzenie postępowania dowodowego przed organem odwoławczym bez uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz I. K. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (sprawozdawca), Sędziowie WSA Wojciech Kręcisz,, NSA Anna Kwiatek, Protokolant Stażysta Małgorzata Siwiec, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 maja 2010 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zwrotu wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz I. K. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnianie Z akt sprawy wynika, że dnia 24.03.2006r. I. i T. małż. K. złożyli wniosek o zwrot niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym poniesionych w okresie od 1.05.2004r. do 31.12.2007r. w związku z budową budynku mieszkalnego prowadzoną w okresie od 2004r. do 10.03.2006r. Decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] określił kwotę zwrotu na 20.552 zł i decyzja ta stała się ostateczna. Postanowieniem z dnia [...] na wniosek strony organ podatkowy I instancji wznowił postępowanie zakończone ww. decyzją ostateczną i po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia 30. 04. 2009r., działając na podstawie art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 6 w zw. z art. 3, art. 4, art. 5 oraz art. 7 ustawy z dnia 29.08.2005r. o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym (Dz. U. Nr 177, poz.1468), uchylił w całości swoją decyzję z dnia [...] nr [...] określającą kwotę zwrotu części wydatków poniesionych za zakup materiałów budowlanych w kwocie 20.552 zł i określił I. i T. K. kwotę zwrotu tych wydatków na 20.803 zł. Od tej decyzji I. i T. małż. K. wnieśli odwołanie, w którym podnosili, iż w całości nie zgadzają się z ustaleniami organu I instancji dotyczącymi poniesionych wydatków remontowych, bowiem wszystkie te wydatki nie miały żadnego związku z nowobudowanym budynkiem mieszkalnym, a jedynie dotyczyły "przywrócenia prawidłowości użytkowania" już istniejącego budynku. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w [...], po rozpatrzeniu powyższego odwołania uchylił decyzję organu I instancji w całości i określił kwotę zwrotu wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych w wysokości 21.599 zł. Organ odwoławczy podał, iż istotą sporu w sprawie było prawidłowe ustalenie, czy wydatki na zakup materiałów budowlanych, udokumentowane przez wnioskodawców 14 fakturami VAT, należało uznać za przeznaczone na remont i modernizację budynku mieszkalnego w [...] oraz remont lokalu mieszkalnego w [...] ul.[...] , czy też dotyczą one rozbudowy budynku mieszkalnego w [...]. Przytaczając treść art. 3 ust. 1, ust. 2 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 2005r. o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym (Dz.U.Nr 177, poz. 1468 z późn.zm.) wskazał, że przepisy tej ustawy nie zawierają definicji remontu i rozbudowy, w związku z czym poszukiwać ich należy w innych gałęziach prawa, w szczególności więc w przepisach prawa budowlanego. Definicje te zawiera art. 3 pkt 8 i art. 3 ust. 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.). W związku z tym wskazał, iż z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że zgodnie z decyzją Starosty Powiatowego w [...] z dnia [...] znak [...] udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, dwóch budynków gospodarczych oraz szczelnego osadnika ścieków został również m.in. rozbudowany, należący do małż. K., budynek mieszkalny poł. W [...]. Wnioskodawcy w piśmie z dnia 24.06.2008r. wyjaśniali, że w 2004r. przeprowadzono remont mieszkania w [...] przy ul. [...] oraz "starego" domu mieszkalno-rekreacyjnego w [...]. Remont ten dotyczył wymiany uszkodzonego komina, wymiany blachy dachu, wymiany rynien, podbicia dachu panelem brązowym, obicia sufitów w kuchni, łazience i jadalni, wymiany schodów na pierwsze piętro i strych, przeprowadzono remont łazienki, pomieszczenia piwnicznego z hydroforem w starym domu – co dokumentują złożone faktury. Ponadto wykonano remont mieszkania w [...] - obicia sufitów w kuchni, łazience i przedpokoju – co dokumentują złożone w związku z tym faktury. Wydatki te uwzględnione zostały przez małż. K. we wniosku VZM-1 w załączniku VZM-1/B z dnia 22.08.2008r., który był korektą pierwotnego wniosku z dnia 24.03.2006r., w którym wskazywano, że materiały wynikające z tych faktur zostały wykorzystane do wymiany kominka, wymiany blachy i rynien, podbicia dachu panelami, wymiany schodów, remont łazienki oraz wymiany okien. Wszystkie sporne faktury zostały wystawione w okresie 29.10.2004r. – 30.12.2004r. tj. w okresie trwania rozbudowy budynku mieszkalnego zgodnie z pozwoleniem na budowę z dnia 17.06.2004r. Wykonawca robót – P. A. zeznał, że od 2002r. państwo K. prowadzili remont. Jesienią 2003r. zaczął w nim uczestniczyć i pilotował docieplenie ścian, dachu, wykonanie pokrycia dachowego, przebudowanie komina, remont łazienki i kuchni. Prace te zakończone zostały do końca lipca 2004r. Inwestorzy najpierw wyremontowali stary budynek, a później zdecydowali o jego rozbudowie. W czerwcu opracował projekt rozbudowy budynku mieszkalnego oraz budowy dwóch budynków gospodarczo - garażowych. Zeznania te zgodne są z oświadczeniem wnioskodawcy z dnia 30.01.2009r. Oceniając powyższe organ odwoławczy podkreślił, iż nie sposób zanegować twierdzeniom wnioskodawców iż prace budowlane miały miejsce w istniejącym już budynku mieszkalnym. Zasadnie zatem organ podatkowy I instancji przyjął, iż materiały budowlane na te prace (szczegółowo opisane wraz z przyporządkowanymi im fakturami str. 6 zaskarżonej decyzji – akapit drugi) były związane z remontem istniejącego budynku mieszkalnego oraz lokalu mieszkalnego w [...] przy ul. [...]. Wysokość wydatków wyliczona przez organ I instancji jest prawidłowa, natomiast winny być one zakwalifikowane do "remontu", a nie "rozbudowy". W dalszej części organ odwoławczy podniósł, iż prawidłowo organ I instancji nie uznał wydatków poniesionych "na remont piwnicy i łazienki" w istniejącym domu mieszkalnym, skoro z decyzji z dnia 30.11.1994r. wynika, że wnioskodawcy nie posiadali pozwolenia na budowę domu podpiwniczonego, a projekt rozbudowy z czerwca 2004r. również nie przewidywał pomieszczenia piwnicznego. Przeprowadzone w trybie art. 229 Ordynacji podatkowej uzupełniające postępowanie dowodowe, w tym oględziny budynku w [...] wykazało, iż pomieszczenie pod kuchnią nie spełnia wymogów prawa budowlanego dotyczących lokalu piwnicznego i nie zostało ujęte w pozwoleniu na budowę. Ponadto remont tego pomieszczenia oraz remont łazienki miał miejsce w 2003r. lub na początku 2004r., a przedłożone faktury pochodzą z okresu 10-12.2004r. Remont łazienki przeprowadzono zaś do końca lipca 2004r. (świadek A.). Organ odwoławczy podzielił też stanowisko organu I instancji, iż nie można było uznać za uzasadnione odliczenia VAT z faktury z dnia 9.11.1004r. na zakup blachy (remont dachu był wykonany na początku 2004r, a poprawiany w lipcu 2004r.). Organ odwoławczy uznał natomiast, iż wydatki na zakup blachy BPA 6020 MAT –poz. 2 faktury, gąsiorów, klinów PUS w kwocie brutto 2.822,18 – VAT 508,92 udokumentowane przedmiotową fakturą mogły być związane z remontem dachu. Za uzasadnione uznał również wydatki wynikające z faktury z dnia 10.11.2004r. Nr 0663/04/U na kwotę brutto 2830,73 zł, z dnia 28.12.2004r. Nr 3187/12/2004r. na kwotę brutto1.079,70 zł oraz z dnia 31.12.2004r. Nr 3233/12/2004r. na kwotę brutto 535,98 zł. Wydatki na wkręty farmerskie nie zaś są ujęte w załączniku do Obwieszczenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 30.12.2005r., gdyż do dnia 30.04.2004r. były opodatkowane stawką 22%, stąd nie mogły być uwzględnione. Schody (f-ra VAT z dnia 30.11.2004r.) zostały zamontowane w istniejącym budynku, co potwierdził świadek oraz dokonane oględziny budynku. W tej sytuacji organ odwoławczy dokonał ponownego wyliczenia kwoty zwrotu (str. 9 uzasadnienia ) i określił ją na 21.598 zł, orzekając jak w decyzji. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła I. K. Żądając uchylenia zaskarżonej decyzji wskazywała, że prawidłowo określono kwotę zwrotu w korekcie VZM złożonej w dniu 24.06.2008r., a organy podatkowe bezpodstawnie pozbawiły podatników prawa do zwrotu części wydatków poniesionych na remont mieszkania z powodu dowolnej oceny dowodów zgromadzonych w toku postępowania oraz przy przeprowadzeniu postępowania dowodowego w znacznej części przed organem odwoławczym, bez uchylenia decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w [...] wnosił o jej oddalenie i podtrzymał ustalenia i wnioski zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stwierdzić zatem należało, iż w sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy, bowiem zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa jest wskazaną w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji. Zachodzi ona wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu prawa bądź wydano ją z pominięciem przepisu, który powinien zostać zastosowany, gdy w niebudzącym wątpliwości interpretacyjnych stanie prawnym treść decyzji stanowi negację całości lub części obowiązujących przepisów, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zdarzeniu ustanowionemu w jednoznacznym przepisie prawnym, gdy wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa lub ich odmówiono albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem lub uchylono obowiązek (por. w szczególności: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lutego 2007 r., sygn. akt II FSK 218/06 oraz "Ordynacja podatkowa. Komentarz" S. Babiarz i in., Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2007, str. 753-754). Podstawą stwierdzenia nieważności decyzji może być rażące naruszenie każdego przepisu prawa, w tym również procesowego. Jednakże wada wskazująca na nieważność decyzji musi tkwić w samej decyzji. Jak wynika z akt, postępowanie w sprawie niniejszej toczyło się w trybie nadzwyczajnym, określonym w Rozdziale 17 Działu IV Ordynacji podatkowej. W związku z tym i stosownie do art. 254 § 1 pkt 1 tej ustawy organ podatkowy I instancji, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 § 2 wydał decyzję z dnia [...], którą uchylił w całości swoją decyzję z dnia [...] nr [...] określającą kwotę zwrotu części wydatków poniesionych za zakup materiałów budowlanych w kwocie 20.552 zł i określił I. i T. K. kwotę zwrotu tych wydatków na 20.803 zł. Na skutek wniesienia od tej decyzji odwołania, organ odwoławczy miał obowiązek ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, która była przedmiotem rozpatrzenia i rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i wydania decyzji stosownie do treści art. 233 § 1 lub 2 Ordynacji podatkowej. Podstawą wydania decyzji przez organ odwoławczy był przepis art. 233 § 1 pkt 2a Ordynacji podatkowej, w myśl którego organ odwoławczy uchyla decyzję organu pierwszej instancji w całości lub w części – i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub uchylając tę decyzję – umarza postępowanie. Jednakże z rażącym naruszeniem tego przepisu organ odwoławczy, uchylając w całości decyzję organu I instancji i rozstrzygając merytorycznie w sprawie, pominął treść art. 254 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, co spowodowało, że w obrocie prawnym pozostała ostateczna decyzja organu I instancji z dnia [...] nr [...], określająca I. i T. małż. K. kwotę zwrotu niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym poniesionych od 1.05.2004r. do 31.12.2007r. w związku z budową budynku mieszkalnego na 20.552zł. W tej sytuacji, nie odnosząc się do zarzutów skargi jako przedwczesnych, należało stwierdzić, iż zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, co na podstawie art. 145 § 1pkt 2 w zw. z art. 152 oraz art. 200 i 205 § 2 powołanej na wstępie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prowadziło do orzeczenia jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło