I SA/Lu 335/08
WyrokWSA w Lublinie2008-11-05
Skład orzekający: Wiesława Achrymowicz, Krystyna Czajecka-Szpringer, Małgorzata Fita
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna wydana w stosunku do pełnomocnika strony, a nie do strony postępowania, jest dotknięta wadą nieważności?Ratio decidendi
Decyzja administracyjna wydana w stosunku do pełnomocnika strony, a nie do strony postępowania, jest dotknięta wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję dotkniętą wadą nieważności, narusza art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący S. S. złożył wniosek o przyznanie pomocy na zalesienie. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania pomocy, wydając decyzję skierowaną do pełnomocnika S. S., J. P. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. S. S. zaskarżył decyzję organu odwoławczego, podnosząc zarzuty dotyczące błędnego zastosowania przepisów i błędu w ustaleniach faktycznych. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził nieważność decyzji organu pierwszej instancji z powodu skierowania jej do pełnomocnika, a nie do strony postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zasądził od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji na rzecz S. S. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca),, WSA Małgorzata Fita, Protokolant Referent stażysta Julita Urbaś, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 listopada 2008 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pomocy na zalesianie na 2007 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...]; III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz S. S. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.
U Z A S A D N I E N I E.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwanej dalej "Agencją", po rozpatrzeniu odwołania S. S., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [..]., Nr [...], w sprawie odmowy przyznania pomocy na zalesienie.
Z akt sprawy wynika, iż wnioskiem z dnia [...] S. S. osobiście wniósł o wpis do ewidencji producentów. Do przedmiotowego wniosku dołączył pełnomocnictwo z dnia [...]., w którym upoważnił J. P. (a od dnia 4 sierpnia 2007r., J. P.) do reprezentowania go we wszystkich sprawach związanych z Agencją, w szczególności do podpisywania wniosków, zmian i korekt, wyjaśnienia wszystkich spraw i nieścisłości oraz do załatwiania spraw związanych z ewidencją zwierząt. Następnie wnioskiem z dnia [...]., S. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy na zalesienie na 2007r., deklarując działkę rolną AA - grunt orny o pow. 20,00 ha położoną na działce ewidencyjnej Nr [...] : województwo l., powiat ż., gmina Ż., obręb ewidencyjny R. o całkowitej powierzchni 31,28 ha, stanowiącą współwłasność J. P., K. P. oraz wnioskodawcy. Zmiana przedmiotowego wniosku datowana na dzień 27 września 2007r., oraz korekta wniosku z dnia 13 grudnia 2007r., zostały podpisane osobiście przez S. S.
Decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji z dnia [...] Nr [...] odmówiono J. P. (wskazanej jako adresata decyzji) przyznania pomocy na zalesienie. Z treści przedmiotowej decyzji wynika, iż została ona wydana po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie płatności na zalesienie gruntów rolnych z dnia 21 sierpnia 2007r., złożonego przez J. P..
Nie zgadzając się z powyższą decyzją S. S. wniósł w ustawowym terminie odwołanie. Rozpatrując sprawę na skutek złożonego odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji wydał wymienioną na wstępie decyzję z dnia [..], wskazując jako jej adresata pełnomocnika S. S. – J. P. Z jej treści wynika, iż przedmiotem rozpoznania jest decyzja I instancji wydana w przedmiocie wniosku złożonego przez S. S.
W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż stosownie do § 4 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2007 r., Nr 114, poz. 786 ze zmianami) pomoc na zalesianie gruntów rolnych z wyłączeniem gruntów położonych na obszarach Natura 2000 jest przyznawana rolnikowi do gruntów: użytkowanych jako grunty orne oraz sady, które zostały przeznaczone do zalesienia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku tego planu, gdy zalesianie tych gruntów nie jest sprzeczne z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (pkt 1); stanowiących (pkt 2): własność tego rolnika albo jego małżonka lub (lit. a), współwłasność tego rolnika (lit. b); o powierzchni co najmniej 0,5 ha i szerokości (pkt 3): co najmniej 20 m lub (lit. a) mniej niż 20 m - jeżeli grunty graniczą z lasem (lit. b).
Wskazał, iż działka ewidencyjna zgłoszona przez stronę we wniosku to działka Nr [...] położona w województwie l., powiat ż., gmina Ż., obręb ewidencyjny R.. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz. U. z 2004 r., Nr 229, poz. 2313) zmienionego przez rozporządzenie z dnia 5 września 2007 r. (data wejścia w życie - 13 październik 2007 r.) zmieniające rozporządzenie w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz. U. z 2007 r., Nr 179, poz. 1275) § 2 wyznacza się obszary specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 pod nazwą: pkt 5) Bory Dolnośląskie (kod obszaru PLB020005), obejmujące obszar 172093,4 ha, w tym: (...) b) 46709,3 ha położone w województwie lubuskim na terenie gmin: (...) Żagań - gmina wiejska (12326,2 ha). Mapy obszarów specjalnej ochrony ptaków, o których mowa § 2, stanowią załącznik nr l do rozporządzenia - § 3 wyżej cytowanego rozporządzenia z dnia 21 lipca 2004 r. Zgodnie z załącznikiem nr 1 "Mapy obszarów specjalnej ochrony ptaków" obręb ewidencyjny R. (gmina wiejska Ż.), w części, na którym znajduje się działka o Nr 469/4 zgłoszona do zalesienia, położony jest na obszarze Natura 2000 tj. pod nazwą Bory Dolnośląskie.
Organ odwoławczy zważył, iż grunty przewidziane do zalesienia we wniosku nieodpowiadające wymaganiom określonym w § 4 ust. 2 (...) skutkują odmową przyznania pomocy na zalesienie stosownie do § 10 ust. 3 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2007 r., Nr 114, poz. 786 z późn. zm.).
W skardze na powyższą decyzję S. S. wniósł o jej uchylenie w uzasadnieniu podnosząc w pierwszej kolejności błędne zastosowanie przepisu § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 5 września 2007 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz. U. z 2007 r. nr 179, poz. 1275), nadto naruszenie art. 8 w zw. z art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego, błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż grunty objęte wnioskiem z dnia 22 sierpnia 2007 r. nie odpowiadają wymaganiom uprawniającym do przyznania pomocy na zalesienie oraz błędne przyjęcie przez organ administracji, iż "zasadą jest, że organ wydaje decyzję w świetle przepisów obowiązujących w dacie jej wydania".
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta dokonywana jest pod względem zgodności z prawem na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zmianami) oraz art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zmianami) zwanej dalej "ppsa".
Sprawując tę kontrolę i stosując środki określone ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, nie może jednak wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art.134 § 1 i 2 ppsa).
Na wstępie należy zaznaczyć, iż zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, chociaż z innych powodów, niż zarzuty wskazane przez skarżącego w skardze.
Zgodnie z dyspozycją art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r., Kodeks postępowania administracyjnego /Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zmianami/ - zwanej dalej "kpa" stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto zażąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Nadto wskazać należy, iż w art. 107 § 1 kpa wskazane zostały składniki decyzji, które służą pełnemu określeniu elementów stosunku prawnego zarówno materialnego, jak też procesowego. Jednak nie wszystkie mają takie same znaczenie. Do istotnych elementów należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji publicznej wydającego akt, wskazanie adresata aktu – strony postępowania, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji (zob. wyrok NSA z dnia 20 lipca 1981r., SA 1163/81, OSPiKA 1982, z. 9-10, poz. 169). Oznaczenie strony w decyzji powinno zostać zawarte w decyzji w sposób zupełny tzn. w stosunku do osób fizycznych z podaniem imienia i nazwiska, miejsca zamieszkania lub pobytu, natomiast przy osobach prawnych, organizacjach społecznych lub jednostkach organizacyjnych niemających osobowości prawnej – ze wskazaniem pełnej nazwy, siedziby, miejsca prowadzenia działalności gospodarczej. Oznaczenie strony jest niezwykle ważnym elementem decyzji, kreuje on bowiem podmiot jej praw i obowiązków. O tym jak istotne jest prawidłowe oznaczenie adresata decyzji świadczy chociażby to, iż skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie, stanowi wadę skutkującą stwierdzeniem nieważności decyzji.
Sąd stwierdza nieważności decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kpa lub w innych przepisach (art.145 § 1 pkt 2 ppsa). Stosownie do art.156 § 1 pkt 4 kpa jedną z przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji jest jej wydanie w stosunku do osoby nie będącej stroną w sprawie.
Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, iż wnioskiem z dnia 21 sierpnia 2007r., o przyznanie pomocy na zalesienie wystąpił S. S. i to on jest stroną postępowania, stosownie do art. 28 kpa. Pełnomocnictwem z dnia 14 maja 2007 r. upoważnił on J. P. (J. P.) do reprezentowania jego osoby "we wszystkich sprawach związanych z ARIMR w szczególności do podpisywania wniosków, zmian i korekt, wyjaśnienia wszystkich spraw i nieścisłości oraz do załatwienia spraw związanych z ewidencja zwierząt". Okoliczność, iż S. S. ustanowił pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym jest o tyle istotna, iż to pełnomocnikowi należy doręczyć wydaną w sprawie decyzję, zgodnie z art. 40 § 2 kpa, jednak adresatem decyzji powinna być strona postępowania, tj w niniejszej sprawie S. S., a nie jego pełnomocnik. Analiza treści decyzji pierwszej instancji wskazuje, iż została ona skierowana nie do strony – S. S., ale do jej pełnomocnika J. P.
Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, iż decyzja wydana przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jest dotknięta wadą nieważności określoną w art. 156 §1 pkt 4 kpa.
Ponadto należy zważyć, iż organ odwoławczy wydaje decyzję o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji, stosownie do art. 138 § 1 pkt 1 kpa, gdy stwierdzi, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Ocena prawidłowości zaskarżonej decyzji powinna być dokonana z uwzględnieniem wszystkich przepisów prawa materialnego i procesowego mających zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Dyrektor Oddziału Agencji utrzymując w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] skierowaną nie do strony, tj. decyzję dotkniętą wadą nieważności, naruszył dyspozycję art. 138 §1 pkt 1 kpa.
Stwierdzone uchybienia zwalniają Sąd od ustosunkowania się do merytorycznych zarzutów skargi.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 145 § 1 pkt 2 ppsa Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I i II wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 200 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło