I SA/Lu 336/97

Par. 31 ust. 3 rozporządzenia z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 39 poz. 176/ stanowiący, że podstawą do obniżenia przez nabywcę kwoty podatku należnego stanowi wyłącznie oryginał faktury lub faktury korygującej, nie mógł, jako przepis wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej, ograniczyć uprawnienia wynikającego z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Urzędu Skarbowego wydane zostały z naruszeniem art. 19 ust. 1 i 2 oraz art. 27 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług. Zgodnie z art. 19 ust. 1 cyt. ustawy podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, zaś zgodnie z ust. 2 tego artykułu "kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w rachunkach /fakturach/ stwierdzających nabycie towarów lub usług (...)". Powyższy przepis, w brzmieniu obowiązującym w 1993 r., uprawniał podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów udokumentowanym rachunkiem lub fakturą, gdyż określeń tych używał zamiennie również w art. 32 ust. 1 cyt. ustawy. Żaden przepis ustawy nie wyłączał, określonego w art. 19 ust. 1 cyt. ustawy, uprawnienia podatnika ze względu na rodzaj dokumentu potwierdzającego transakcję zakupu, ani też żaden przepis nie zawierał upoważnienia dla Ministra Finansów ograniczenia tego prawa. Zgodnie z art. 32 ust. 5 cyt. ustawy, rozdział 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie podatku od towarów i usług mógł określać zasady wystawiania rachunków /faktur/, rachunków uproszczonych, dane, które powinny zawierać oraz sposób i okres ich przechowywania. Określając przedmiotowy zakres tego rozporządzenia Minister Finansów w par. 1 pkt 4 wskazał, że określa ono "zasady wystawiania i przechowywania rachunków /faktur/, w tym także rachunków uproszczonych". W związku z tym, par. 31 ust. 3 cyt. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 maja 1993 r. stanowiący, że podstawą do obniżenia przez nabywcę kwoty podatku należnego stanowi wyłącznie oryginał faktury lub faktury korygującej, nie mógł, jako przepis wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej, ograniczyć uprawnienia wynikającego z art. 19 ust. 1 cyt. ustawy. W niniejszej sprawie organy podatkowe ustaliły, że skarżąca spółka od lipca 1992 r. prowadziła działalność gospodarczą w zakresie hurtowego obrotu piwem, w dniu 21 czerwca 1993 r. poinformowała swych dostawców o zgłoszeniu obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług i numerze identyfikacyjnym NIP, upoważniając ich do wystawienia faktur bez podpisu odbiorcy /w tym Zakłady Piwowarskie/, w dniu 2 sierpnia i 31 sierpnia 1993 r. w uzgodnieniu z Zakładami zwracała wystawione rachunki celem otrzymania w ich miejsce faktur, zaś wszystkie zakwestionowane rachunki dokumentowały zakup towaru w Zakładach przez skarżącą spółkę, która przedsiębiorstwo handlu hurtowego przejęła od zlikwidowanej spółki cywilnej "R." w lipcu 1992 r. W piśmie skierowanym do Izby Skarbowej Zakłady Piwowarskie wyjaśniły, że z winy wystawcy dokumentów sprzedaży tj. Browaru w Z. w początkowym okresie obowiązywania podatku VAT wystawiano w systemie komputerowym rachunki uproszczone wpisując jako nabywcę spółkę cywilną "R.", gdyż dysponowano zezwoleniem na obrót piwem dla tej firmy, a po interwencji PW "R." spółka z o.o., począwszy od września 1993 r., sprzedaż dokumentowano już fakturami VAT. Podkreślana przez organy podatkowe okoliczność, że skarżąca spółka działała bez stosownego zezwolenia Ministra Rynku Wewnętrznego pozostawała bez wpływu na ocenę wykonywanych przez nią obowiązków podatnika VAT, zaś błędne określenie formy prawnej przedsiębiorstwa skarżącej przez wystawcę rachunków, nie mogło pozbawiać jej prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy zakupie towarów. Zgodnie z art. 27 ust. 5 cyt. ustawy, sankcyjne zwiększenie podatku należnego następuje po stwierdzeniu, że podatnik zawyżył podatek naliczony na skutek naruszenia obowiązków ewidencyjnych określonych w art. 27 ust. 4 cyt. ustawy. W uzasadnieniach zaskarżonych decyzji nie wskazano, by skarżąca spółka naruszyła obowiązki ewidencyjne, stąd sankcyjne zwiększenie podatku należnego o pięciokrotność podatku naliczonego w rachunkach z lipca i sierpnia nie znajdowało oparcia w ocenie materiału dowodowego sprawy. Ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego za wrzesień, październik i grudzień 1993 r. stanowiło nie tylko naruszenie art. 139 Kpa, ale przede wszystkim art. 27 ust. 5 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług, gdyż ustalenia faktyczne nie pozwalały na sformułowanie zarzutu naruszenia przez spółkę w tych miesiącach art. 27 ust. 4 cyt. ustawy. Z powyższych względów, na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 1 i 3 oraz art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ wydane w sprawie decyzje należało uchylić. O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy o NSA.