I SA/Lu 337/10
WyrokWSA w Lublinie2010-05-14
Skład orzekający: Irena Szarewicz-Iwaniuk, Wojciech Kręcisz, Anna Kwiatek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obowiązek podatkowy z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów powstaje w momencie wystawienia faktury, nawet jeśli dostawa towaru nastąpiła później, a nabywca nie otrzymał ani towaru, ani faktury?Ratio decidendi
Obowiązek podatkowy z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów powstaje z chwilą wystawienia faktury, pod warunkiem, że faktura ta została wystawiona przed dokonaniem dostawy. Jednakże, dla powstania obowiązku podatkowego musi dojść do dostawy towarów, której nie należy utożsamiać z otrzymaniem towaru. Prawo do odliczenia podatku naliczonego jest fundamentalnym prawem podatnika, zapewniającym neutralność podatku VAT, i nie może być uzależnione od złożenia deklaracji korygującej czy sporządzenia faktury wewnętrznej, jeśli organ podatkowy ma możliwość uwzględnienia tego prawa w decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za kilka miesięcy 2005 roku. Organ podatkowy zakwestionował prawidłowość rozliczeń podatnika, w tym brak rozliczenia wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów oraz błędne odliczenie podatku naliczonego. Podatnik kwestionował ustalenia organów, argumentując m.in. że dostawy towarów nastąpiły później niż wynikało to z dat faktur, a on sam nie otrzymał towarów ani faktur w odpowiednim czasie. Sprawa przeszła przez postępowanie przed organami podatkowymi, WSA i NSA, który uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję, orzekł, że decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz P. G.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Sędziowie WSA Wojciech Kręcisz,, NSA Anna Kwiatek (sprawozdawca), Protokolant Stażysta Małgorzata Siwiec, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 maja 2010 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: marzec, maj, lipiec, wrzesień, październik i grudzień 2005 r. oraz dodatkowego zobowiązania podatkowego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz P. G. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego określił P. G. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za marzec, maj, lipiec, październik
i grudzień 2005 r. oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za wrzesień 2005 r. i ustalił dodatkowe zobowiązanie w tym podatku za marzec, maj, lipiec, wrzesień i grudzień 2005 r.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt sprawy wynikało, że w wyniku przeprowadzonej kontroli podatkowej, organ uznał, iż podatnik dokonał nieprawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące: marzec, maj, lipiec, wrzesień, październik i grudzień 2005 r.
Nieprawidłowości polegały na braku rozliczenia wewnątrzwspólnotowych nabyć, nieuzasadnionym odliczeniu podatku naliczonego przy zakupie usługi hotelowej (faktura VAT nr [...] z dnia 29.03.2005r.) oraz błędnym odliczeniu kwoty podatku naliczonego z faktury VAT nr [...] z dnia 27.07.2005r. w wysokości 486,77 zł zamiast 466,77 zł.
Wobec powyższego Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. dokonał zmiany rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące: marzec, maj, lipiec, wrzesień, październik i grudzień 2005r.
W odwołaniu od powyższej decyzji P. G. domagał się jej uchylenia w całości
i przekazania sprawy organowi I instancji celem ponownego rozpatrzenia bądź orzeczenia co do istoty poprzez uwzględnienie zarzutów odwołania, zarzucając organowi naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 20 ust. 5 i ust. 6 oraz art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) - dalej "ustawa VAT" jak też naruszenie zasad postępowania podatkowego.
Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., Dyrektor Izby Skarbowej uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej ustalenia dodatkowego zobowiązania
w podatku od towarów i usług za miesiące marzec, maj, lipiec, wrzesień i grudzień 2005r. i w tym zakresie umorzył postępowanie w sprawie, w pozostałym zaś zakresie utrzymał w mocy skarżone rozstrzygnięcie. Odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśnił, że podatnik nie rozliczył wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów:
1) naczepy marki VAN HOOL nr rej. [...], rachunek (faktura) nr [...] z dnia
20 maja 2005r. wystawiony przez "A" (w trakcie przesłuchania w charakterze strony w dniu 8 czerwca 2006r. podatnik wyjaśnił, iż naczepę sprowadził w maju 2006r.),
2) naczepy marki VAN HOOL nr rej. [...], rachunek (faktura) nr [...] z dnia 20 maja 2005r. wystawiony przez "A" ( podatnik wyjaśnił, iż naczepę sprowadził w maju 2006r.),
3) ładowarki na kołach [...] nr seryjny [...], rachunek (faktura) nr [...] z dnia 13 września 2005r. wystawiony przez "B" (podatnik nie wyjaśnił kiedy towar sprowadził do kraju ),
4) sprężarki marki "Becker" nr ident. [...] i ładowacza prądowego 6,12.24V, rachunek (faktura) nr [...] z dnia 13 września 2005r. wystawiony przez "C" ( podatnik wskazał, iż sprężarkę i ładowacz sprowadził we wrześniu 2005r.),
5) koparki gąsienicowej KOMA TSU 160 typ TRA V A UX nr [...], faktura nr FAV [...]
z dnia 9 grudnia 2005r. wystawiona przez "D" ( podatnik podał, iż koparka nie została jeszcze sprowadzona).
Organ wskazał, że z uwagi na zarzuty zawarte w odwołaniu, zlecił organowi
I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie konkretnych dat dostaw towarów będących przedmiotem powyższych wewnątrzwspólnotowych nabyć. W toku tego postępowania podatnik złożył w dniu 26 stycznia 2007r. w Urzędzie Skarbowym oświadczenie, w którym podał przybliżoną datę dostawy ładowarki na kołach na miesiąc maj 2006r. oraz koparki na czerwiec 2006r., zaznaczając, że dziennych dat nie pamięta.
Organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy VAT, przez wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4, rozumie się nabycie prawa do rozporządzania jak właściciel towarami, które w wyniku dokonanej dostawy są wysyłane lub transportowane na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia wysyłki lub transportu przez dokonującego dostawy, nabywcę towarów lub na ich rzecz. W myśl art. 20 ust. 5 w/w ustawy o VAT w wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów obowiązek podatkowy powstaje 15 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru będącego przedmiotem wewnątrzwspólnotowego nabycia z zastrzeżeniem ust. 6-9. Stosownie zaś do art. 20 ust. 6 ustawy,
w przypadku gdy przed terminem, o którym mowa w ust. 5, podatnik podatku od wartości dodanej wystawił fakturę, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury.
Zdaniem organu odwoławczego, obowiązek podatkowy z tytułu wewnątrzwspólnotowych nabyć powstał w trybie określonym w art. 20 ust. 6 ustawy VAT - stanowiącym wyjątek od reguły określonej w przepisie art. 20 ust. 5 ustawy - t.j. w momencie wystawienia faktur.
W odniesieniu do zarzutów skargi wskazano, iż pismem z dnia 7 grudnia 2006r. Naczelnik Urzędu Skarbowego - w związku ze złożonymi w dniu 15 listopada 2006r. korektami deklaracji VAT-7 za miesiące maj, wrzesień i grudzień 2005r. - poinformował podatnika, iż stosownie do art. 81b § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa, nie przysługuje mu uprawnienie do skorygowania deklaracji VAT-7 za powyższe miesiące.
Odnosząc się do kwestii ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, iż Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w uchwale z dnia 12 września 2005r. w sprawie o sygn. akt I FSP2/05, że dodatkowe zobowiązanie podatkowe stanowi element prawa materialnego wynikający zarówno z ustawy o VAT z 1993r. jak i z ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, co przemawia za zachowaniem przez ustawodawcę ciągłości tej instytucji w takim samym kształcie. Z kolei Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z dnia 29 kwietnia 1998r. sygn. akt K.17/97 orzekł, iż przepisy ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w zakresie, w jakim dopuszczają stosowanie wobec tej samej osoby, za ten sam czyn sankcji administracyjnej określonej przez powołaną ustawę jako "dodatkowe zobowiązanie podatkowe" i odpowiedzialność za wykroczenia skarbowe są niezgodne z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższa ocena Trybunału, wobec identycznego brzmienia przepisów art. 109 ust. 4, 5 i 8 ustawy o VAT z 2004 r. z art. 27 ust. 5, 6 i 8 ustawy o VAT z 1993r., rozciąga się również na przepis art. 109 ust. 4, 5 i 6 nowej ustawy o V A T.
Uchylając skarżoną decyzję w części ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego za miesiące marzec, maj, wrzesień i grudzień 2005r. i umarzając postępowanie w tym zakresie organ powołał się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uchwale z dnia 12 września 2005r. w sprawie o sygn. akt I FSP2/05 oraz Trybunału Konstytucyjnego zawarte w postanowieniu z dnia 29 kwietnia 1998 r. sygn. akt K 17/97 .
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie P. G. zakwestionował powyższą decyzję w części dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące marzec, maj, lipiec, październik i grudzień 2005r., zarzucając naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 20 ust. 5 i 6 oraz 25 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu skargi argumentował, że dostawy towarów dokonano poza jednym wyjątkiem, dopiero w 2006r. (w trakcie kontroli sprowadzono towary do kraju oraz doręczono mu faktury), a do tego czasu nic nie wiedział o wystawieniu faktur, a w konsekwencji nie mógł tych operacji uwzględnić
w swoich księgach. Zaznaczył, że po otrzymaniu faktur mógł uwzględnić ten fakt
w deklaracjach i tak też postąpił, składając deklaracje korygujące. Stwierdził, że zapłata za towar (w całości czy części) nie skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego skoro konieczna jest faktyczna dostawa. Ponieważ nie nastąpiła dostawa towarów, ani też nic nie wiedział o wystawieniu faktur, to nie może odpowiadać za okoliczności, na które nie miał żadnego wpływu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, wyrokiem z dnia 21 maja 2008 r. sygn. I SA/Lu 377/07, oddalił skargę P. G.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I przyjął, iż organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny odnoszący się do wewnątrzwspólnotowego nabycia, z którego wynika, że 20 maja 2005 r. wystawiono rachunki dotyczące zakupionych dwóch naczep. W dniu 13 września 2005 r. wystawiono rachunek dotyczący zakupu ładowarki na kołach, sprężarki i ładowacza prądowego, zaś w dniu 9 grudnia 2005 r. - fakturę dokumentującą kupno koparki gąsienicowej. Skarżący podał w swoim piśmie z dnia 25 stycznia 2007 r., że dostawa obu naczep oraz ładowarki na kołach nastąpiła
w maju 2006 r., zaś dostawa koparki - w czerwcu 2006 r. Wskazał też, że dostawa sprężarki miała miejsce we wrześniu 2005 r., zaznaczając, iż dat dziennych nie pamięta z uwagi na znaczny upływ czasu. Skarżący wyjaśnił też, że na podstawie rachunku z dnia 13 września 2005 r. kupił w Niemczech sprężarkę "Becker" i ładowacz prądowy, a należność uregulował gotówką w łącznej kwocie 390 EURO w dniu zakupu, tj. 13 września 2005 r. Skarżący wskazał też, że sprężarka i ładowacz zostały przywiezione do kraju we wrześniu 2005 r.
Sąd przyjął zatem, że sprężarkę i ładowacz sprowadzono do kraju po wystawieniu rachunku z dnia 13 września 2005 r., a nie wcześniej.
Za bezsporne WSA uznał, że przedmiotowe transakcje zostały zadeklarowane przez podatników zarejestrowanych dla potrzeb rozliczania transakcji wewnątrzwspólnotowych na terenie Holandii, Niemiec i Francji jako transakcje wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów i ujawnione w systemie wymiany informacji VIES, oraz że skarżący nie sporządził faktur wewnętrznych, a był do tego zobowiązany zgodnie z art. 106 ust. 7 ustawy o VAT, nie zarejestrował ich w rejestrach dostaw i nabyć VAT i w konsekwencji nie ujął do rozliczenia w złożonych do Urzędu Skarbowego za te okresy deklaracjach podatkowych VAT - 7.
W ocenie WSA, obowiązek podatkowy z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia (omawianych w zaskarżonej decyzji towarów - naczep, ładowarki, sprężarki i koparki) powstał w trybie określonym w art. 20 ust. 6 ustawy o VAT, bowiem w każdym przypadku z analizowanej przez organ transakcji faktury (rachunki) zostały wystawione przed dokonaniem dostawy tych towarów. Za bezpodstawny Sąd uznał zatem zarzut naruszenia art. 20 ust. 5 i 6 ustawy o VAT oraz zarzut naruszenia art. 25 ust. 1 ustawy o VAT, który definiuje miejsce świadczenia przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów.
Sąd wskazał na art. 86 ust. 10 pkt 2 cyt. ustawy, stwierdzając, że przepis ten przewiduje, iż prawo do obniżenia kwoty podatku należnego powstaje: w przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 4 - w rozliczeniu za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy w podatku należnym u nabywcy odpowiednio od importu usług lub wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów lub od dostawy towarów, dla której podatnikiem jest nabywca. Organ podatkowy nie może samodzielnie za podatnika realizować tego prawa zwiększając podatek naliczony
z faktur, których podatnik nie uwzględnił w rozliczeniu za dany miesiąc. Skoro skarżący nie wyraził woli skorzystania z prawa odliczenia podatku naliczonego, to organ podatkowy dokonując rozliczenia tego podatku nie miał obowiązku uwzględnienia kwoty tego podatku i nie naruszył prawa materialnego w tym zakresie.
W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego od powyższego wyroku strona zarzuciła naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 9 ust. 1 oraz art. 20 ust. 5 i 6 oraz 25 ust. 1 ustawy o VAT, przez uznanie, iż obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów powstaje w dniu wystawienia faktury przez podatnika wartości dodanej nawet w sytuacji, gdy nabywca nie otrzymał towaru ani tej faktury oraz art. 86 ust. 1, ust. 2 pkt. 4 i ust. 10 pkt. 2 ustawy o VAT, przez uznanie, iż organy podatkowe na mają obowiązku przy wydawaniu decyzji podatkowej dokonania obniżenia podatku należnego o naliczony wynikający z faktu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów.
Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2010 r. sygn. I FSK 1714/08 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie
Rozpoznając ponownie sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Lublinie zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem
w oparciu o dyspozycję zawartą w przepisie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / oraz art. 3 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.- dalej "ppsa") – wskazać należy na wstępie, iż zgodnie z przepisem art. 190 ustawy ostatnio powołanej, sąd któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Zgodnie z treścią art. 20 ust. 5 ustawy o VAT, w wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów obowiązek podatkowy powstaje 15 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru będącego przedmiotem wewnątrzwspólnotowego nabycia z zastrzeżeniem ust. 6-9. Stosownie zaś do art. 20 ust. 6 ustawy VAT, w przypadku gdy przed terminem, o którym mowa w ust. 5, podatnik podatku od wartości dodanej wystawił fakturę, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury.
Z przytoczonych przepisów wynika, że w sytuacji, gdy przed 15 dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru została przez dostawcę wystawiona faktura obowiązek podatkowy z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia powstaje w miesiącu wystawienia faktury. Data otrzymania towaru oraz faktury przez polskiego nabywcę nie ma w takim przypadku znaczenia dla powstania obowiązku podatkowego. Podatnik w takim przypadku powinien dokonać rozliczenia podatku naliczonego (art. 86 ust.10 pkt 2 ustawy VAT) w deklaracji za miesiąc w którym została wystawiona faktura, a jeżeli deklarację tę już złożył dokonać jej stosownej korekty. Niemniej dla powstania obowiązku podatkowego na zasadach określonych w art. 20 ust. 5 i 6 ustawy VAT musi dojść do dostawy towarów, której nie należy utożsamiać z otrzymaniem towaru.
Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy VAT przez wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4, rozumie się nabycie prawa do rozporządzania jak właściciel towarami, które w wyniku dokonanej dostawy są wysyłane lub transportowane na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia wysyłki lub transportu przez dokonującego dostawy, nabywcę towarów lub na ich rzecz.
Wewnątrzwspólnotowe nabycie jest konsekwencją dokonania dostawy. Przez dostawę, zgodnie z art. 7 ust.1 ustawy VAT, należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Zatem za moment dokonania dostawy należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania jak właściciel.
Jeżeli więc strony umowy umówiły się w ten sposób, że towar jest stawiany do dyspozycji u sprzedawcy, z tą chwilą ryzyko, koszty transportu i wynagrodzenia przechodzą na nabywcę, a odebranie tego towaru przez nabywcę lub przez osobę działającą w imieniu i na rachunek tego nabywcy oznacza dokonanie dostawy. Jeżeli jednak towar dostarczany jest na warunkach, zgodnie z którymi dostawca ma obowiązek dostarczenia go do miejsca określonego przez nabywcę, wówczas dopiero dostarczenie towaru w miejsce wskazane będzie równoznaczne z dokonaniem dostawy.
Nie można przyjąć, że obowiązek podatkowy z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia (omawianych w zaskarżonej decyzji towarów - naczep, ładowarki, sprężarki
i koparki ) powstaje w trybie określonym w art. 20 ust. 6 ustawy o VAT niezależnie od innych okoliczności, bo oznaczałoby to, że dla powstania obowiązku podatkowego wystarczające jest wystawienie faktury pomimo, że nie dokonano dostawy.
Ustalenie okoliczności nabycia przez skarżącego towarów objętych zakwestionowanymi transakcjami jest zatem niezbędne dla przesądzenia, w którym momencie powstał obowiązek podatkowy.
Okoliczności tych organ odwoławczy nie ustalił i nie ocenił, stąd rozstrzygnięcie tej kwestii było przedwczesne i dokonane z naruszeniem art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej.
Równocześnie z naruszeniem art. 86 ust. 1, ust. 2 pkt. 4 i ust. 10 pkt. 2 ustawy o VAT, organ uznał, iż nie ma obowiązku przy wydawaniu decyzji podatkowej dokonania obniżenia podatku należnego o naliczony wynikający z faktu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów.
Nie można podzielić poglądu, iż organ podatkowy nie może uwzględnić tego prawa zwiększając podatek naliczony z faktur, których podatnik nie ujął w rozliczeniu za dany miesiąc. Przepis art. 86 ust. 10 pkt 2 cyt. ustawy o VAT, który przewiduje, iż prawo do obniżenia kwoty podatku należnego powstaje: w przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 4 - w rozliczeniu za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy w podatku należnym u nabywcy odpowiednio od importu usług lub wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów lub od dostawy towarów, dla której podatnikiem jest nabywca.
Wskazać należy, że nie tylko deklaracja jest dopuszczoną przez prawo formą wyrażenia woli podatnika do rozliczenia podatku naliczonego. Takie stanowisko prowadziłoby do rozstrzygnięcia sprzecznego z jedną z podstawowych zasad podatku od towarów i usług - zasadą neutralności podatku VAT dla podatnika.
Prawo do odliczenia podatku naliczonego jest podstawowym
i fundamentalnym prawem podatnika, wynikającym z samej konstrukcji podatku od towarów i usług jako podatku od wartości dodanej oraz podstawową cechą tego podatku. Zapewnia neutralność podatku dla podatników, przy jednoczesnym faktycznym opodatkowaniu konsumpcji. W związku z tym prawo do odliczenia podatku naliczonego zapewniać ma, że podatek płacony przez podatnika, przy nabyciu towarów i usług wykorzystywanych w działalności opodatkowanej nie będzie stanowił dla niego faktycznego kosztu.
Nie można interpretować jakichkolwiek regulacji w zakresie podatku od towarów i usług w oderwaniu od jego konstrukcji. Ze względu na szczególną wagę zasady neutralności, wszelkie odstępstwa od niej powinny zatem wyraźnie wynikać
z regulacji ustawowej, nie mogą być natomiast domniemywane. Żaden przepis ustawy nie stanowi, iż podatnik traci prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w przypadku niezłożenia deklaracji podatkowej. Nie ma również w ustawie mowy o tym, że podatnik traci takie uprawnienie w przypadku przekroczenia terminów lub niezłożenia korekty deklaracji.
Przepis art. 86 ust. 1 ustawy o VAT wprowadza generalne unormowanie pozwalające na obniżenie kwoty podatku należnego o naliczony. Z kolei przepis art. 86 ust. 2 pkt 4 ustawy o VAT zalicza do podatku naliczonego kwotę podatku należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów.
Aby podatek z tytułu wewnatrzwspólnotowego nabycia miał charakter neutralny prawo do obniżenia kwoty podatku należnego powstaje w rozliczeniu za okres w którym powstał obowiązek podatkowy w podatku należnym u nabywcy wewnątrzwspólnotowego nabycia towaru dla której podatnikiem jest nabywca (art. 86 ust. 10 pkt 2 ustawy o VAT). Przepis ten nie jest dla organów podatkowych przeszkodą do uwzględnienia podatku naliczonego w wydanej decyzji.
W świetle wspomnianej zasady neutralności podatku VAT wynikające z art. 99 ust.12 w związku z ust. 1 ustawy o VAT z 2004r. uprawnienie organów podatkowych do określenia "zobowiązania podatkowego" lub "kwoty zwrotu różnicy podatku", "kwotę zwrotu podatku naliczonego" lub różnicy podatku której mowa w art. 87 ust. 1 w innej, niż w wykazanej w deklaracji podatkowej, wysokości, należy rozumieć
z uwzględnieniem przysługującego podatnikowi prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.
Przeszkody do uwzględnienia podatku naliczonego w wydanej przez organ podatkowy decyzji nie stanowi również art. 106 ust. 7, który nakłada na podatnika obowiązek wystawiania faktur wewnętrznych przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów, dostawie towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca oraz imporcie usług. Wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów powinno być udokumentowane fakturą wewnętrzną, lecz takie udokumentowanie lub jego brak nie mają decydującego znaczenia dla możliwości odliczenia podatku naliczonego z tytułu tego nabycia bowiem żaden przepis prawa nie uzależnia powstania i realizacji prawa do odliczenia podatku naliczonego od sporządzenia takiej faktury (por. A.Bartosiewicz, R.Kubacki VAT - Komentarz, Zakamycze 2004, str. 816, J. Zubrzycki, 2006 - Leksykon VAT, UNIMEX, Wrocław 2006 , tom I, str. 890).
Ze względów wskazanych wyżej, Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt.1 lit. a) i c) ppsa. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II wyroku ma swoje oparcie w przepisie art. 152 ppsa. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło