I SA/Lu 35/14

WyrokWSA w Lublinie2014-06-24

Skład orzekający: Małgorzata Fita, Wiesława Achrymowicz, Krystyna Czajecka-Szpringer

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił umorzenia zaległości podatkowych z powodu braku przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego?
Ratio decidendi
Decyzja organu podatkowego o odmowie umorzenia zaległości podatkowej jest decyzją uznaniową, która wymaga prawidłowego ustalenia faktów i uzasadnienia. Trudna sytuacja finansowa podatnika sama w sobie nie stanowi podstawy do umorzenia zaległości. W niniejszej sprawie organ prawidłowo ustalił, że nie występuje ważny interes podatnika ani interes publiczny uzasadniający umorzenie, a sąd nie stwierdził naruszenia prawa w ocenie materiału dowodowego i uzasadnieniu decyzji.
Stan faktyczny
Podatnik K. B. złożył wniosek o umorzenie zaległości podatkowej z PIT 37 za 2012 r. w kwocie 9.175 zł, powstałej w wyniku umorzenia odsetek od kredytu. Podatnik wskazał na trudną sytuację finansową, bezrobocie, chorobę kręgosłupa oraz brak dochodów, mieszkając z matką pobierającą emeryturę. Organ podatkowy odmówił umorzenia, uznając, że nie występuje ważny interes podatnika ani interes publiczny. Podatnik zaskarżył decyzję do WSA w Lublinie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz,, WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Kożuch, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych oddala skargę. I SA/Lu 35/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...]. wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749, dalej – O.p.), Dyrektor Izby Skarbowej (dalej – DIS) po rozpatrzeniu odwołania K. B. (dalej – podatnik, strona, skarżący) od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego (dalej – NUS) z dnia [...] odmawiającej umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. oraz odsetek za zwłokę, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu DIS podał, że w dniu 10 maja 2013 r. podatnik wystąpił z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowej wynikającej z PIT 37 za 2012 r. w kwocie 9.175 zł, wskazując, że podatek ten powstał z umorzenia odsetek od kredytu udzielonego przez Bank [...] S.A. na podstawie umowy z dnia [...] sierpnia 2007 r. i nabytego przez A na podstawie umowy przelewu wierzytelności z dnia [...] grudnia 2011 r. Podatnik wyjaśnił, że jest w bardzo trudnej sytuacji finansowej, nie posiada żadnych źródeł dochodu i mieszka z osiemdziesięciodwuletnią mamą, która pobiera około 1000 zł emerytury. W 2010 r. stracił pracę i przez pół roku, ze względu na schorzenie kręgosłupa, przebywał na zwolnieniu lekarskim. Od 16 lutego 2011 r. jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w L. Filia w B. jako bezrobotny, natomiast zasiłek pobierał jedynie do 16 lutego 2012 r. Stwierdził, że cały czas intensywnie poszukuje pracy, ale z uwagi na wiek i chory kręgosłup, który można wyleczyć tylko operacyjnie, jest to bardzo trudne. Do wniosku podatnik dołączył: wynik badania odcinka lędźwiowo - krzyżowego kręgosłupa z dnia 6 kwietnia 2012 r., zaświadczenie Burmistrza B. z dnia [...]. stwierdzające, że strona nie figuruje na terenie gminy B. jako podatnik podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości, zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w L. Filia w B. z dnia 29 kwietnia 2013 r. potwierdzające jego rejestrację od 8 lutego 2011 r. jako osoby bezrobotnej i okres pobierania zasiłku do 15 lutego 2012 r. oraz oświadczenie w sprawie aktualnej sytuacji materialnej i rodzinnej. Z oświadczenia wynika, że matka strony – Z. B. wymaga stałej opieki. Podatnik nie posiada oszczędności, nieruchomości ani samochodu czy innego pojazdu. Wraz z matką mieszka w domu jednorodzinnym o powierzchni 45 m2, którego właścicielem jest jego żona – I. B., z którą posiada rozdzielność majątkową, ustanowioną w dniu 21 czerwca 2004 r. W dniu 16 maja 2013 r. NUS wezwał stronę do uzupełnienia złożonego oświadczenia o: dokumenty potwierdzające miesięczne dochody oraz wydatki wskazane w oświadczeniu, informacje dotyczące stanu zdrowia osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym oraz do złożenia wyjaśnień, czy podatnik pozostaje nadal w związku małżeńskim, czy prowadzi z małżonką wspólne, czy odrębne gospodarstwo domowe oraz, czy rodzina korzysta z Opieki Społecznej lub innej pomocy Państwa. W odpowiedzi na powyższe wezwanie strona złożyła wyjaśnienie z dnia 2 czerwca 2013 r., w którym stwierdziła, że w chwili obecnej nie korzysta z pomocy Opieki Społecznej, a z żoną, która mieszka w innej miejscowości – prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Do pisma dołączyła kserokopię decyzji KRUS z dnia [...] ustalającą Z. B. wysokość emerytury, faktury za energię elektryczną, gaz i telefony, zaświadczenie lekarskie z dnia 1 czerwca 2013 r. potwierdzające, że Z. B. jest stale leczona z powodu chorób przewlekłych, umowę pożyczki z dnia [...] sierpnia 2005 r., informację o stanie zadłużenia i statusie sprawy z dnia 6 marca 2012 r., zobowiązanie do spłaty zadłużenia wobec B S.A. zgodnie z układem ratalnym, potwierdzenie wpłaty w dniu 20 maja 2013 r. raty w wysokości 200 zł tytułem zadłużenia w B S.A. i monit B S.A. z dnia 7 maja 2013 r. wzywający do uregulowania zaległej raty w wysokości 400 zł. Decyzją z dnia [...] NUS odmówił podatnikowi umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. w kwocie 9.175 zł oraz należnych od tej zaległości odsetek za zwłokę, które na dzień złożenia wniosku wyniosły 29 zł, gdyż nie znalazł podstaw do uznania, że w przedmiotowej sprawie wystąpiła przesłanka "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego", która to stanowiłaby podstawę do zastosowania wnioskowanej ulgi w postaci umorzenia zaległości wraz z należnymi odsetkami. Od powyższej decyzji podatnik złożył odwołanie, które uzasadnił tym, że nie jest w stanie spłacić zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r., z powodów, które podał we wniosku o jej umorzenie i w toku postępowania. Stwierdził, że nigdy nie uchylał się od pracy i od płacenia podatków. Pracował w firmie państwowej do czasu jej likwidacji, a później przez kilkanaście lat prowadził działalność gospodarczą zatrudniając do kilkunastu osób. Stwierdził, że uprzywilejowanie firm zagranicznych i nierówna z nimi konkurencja doprowadziła do konieczności zakończenia działalności. Wskazał także na przyczynę powstania zaległości podatkowej i podkreślił, że zaległość ta nie powstała wskutek faktycznego fizycznego dochodu lecz umorzenia odsetek od pobranego kredytu, który spłacił w dobrej wierze, natomiast z tego tytułu powstały nowe zaległości, które uniemożliwiają mu wyjście z krytycznej sytuacji życiowej. Zauważył, że obecnie pomaga mu matka, natomiast po jej śmierci będzie prawdopodobnie musiał korzystać z Opieki Społecznej. Po rozpatrzeniu sprawy DIS uznał, że decyzja NUS jest zgodna z prawem. Powołał się na art. 67a § 1 pkt 3 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Wyjaśnił, że w myśl tego przepisu, decyzja w sprawie umorzenia zaległości podatkowej ma charakter uznaniowy i podejmowana jest oparciu o tzw. zasadę uznania administracyjnego, co oznacza możliwość, a nie obowiązek, umorzenia ciążących na podatniku zaległości podatkowych, jeśli jest to uzasadnione ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Wskazał, że ważny interes podatnika, to przede wszystkim sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zobowiązań podatkowych. Ważny interes podatnika definiuje się także jako nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika oraz sytuacje, w których niemożność zapłaty zadłużenia wynika z działania czynników, na które podatnik nie miał wpływu. Ważnego interesu strony nie można jednak utożsamiać z jej subiektywnym przekonaniem o potrzebie umorzenia zaległości. Z kolei interes publiczny odnosi się do wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy. Przy ocenie powyższej przesłanki należy uwzględniać zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa, kosztami udzielonej w ten sposób pomocy na tle sytuacji finansowej państwa. Ważny interes publiczny to również sytuacja, gdy uregulowanie należności podatkowej spowodować może konieczność sięgnięcia przez podatnika do środków pomocy państwa, gdyż nie będzie on w stanie zaspokoić swoich potrzeb finansowych i materialnych. Dalej DIS podał, że podejmując decyzję na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 O.p., organ podatkowy obowiązany jest do dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych, aby stwierdzić, czy w rozpatrywanej sprawie zaistniała przesłanka ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. W tym celu wezwał podatnika do udzielenia informacji o wysokości aktualnego zadłużenia wobec B S.A., informacji o posiadaniu innych zobowiązań finansowych i do przedstawienia aktualnych dowodów ponoszonych wydatków związanych z leczeniem jego oraz jego matki. Z informacji udzielonych przez stronę wynika, że posiada ona aktualnie zadłużenie wobec B S.A. w wysokości 8.064 zł, na spłatę którego został jej przedstawiony nowy układ ratalny (3 raty miesięczne w kwocie 100 zł, 1 rata w kwocie 200 zł, 3 raty miesięczne w kwocie 400 zł, 2 raty miesięczne w kwocie 200 zł, 6 rat miesięcznych w kwocie 50 zł oraz 48 rat miesięcznych w kwocie 118 zł). Obecnie podatnik spłaca ratę w wysokości 200 zł miesięcznie. Do protokołu z dnia 9 października 2013 r. podatnik zeznał, że zobowiązanie wobec B S.A. od maja 2013 r. nie jest spłacane z uwagi na brak środków finansowych. Poza tym, jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, podatnik pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z osiemdziesiątdwuletnią matką. Jedynym dochodem całego gospodarstwa domowego jest jej emerytura w kwocie 1028,63 zł miesięcznie. Podatnik jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w L. Filia w B. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Zgodnie z jego oświadczeniem z dnia 10 maja 2013 r. miesięczne wydatki rodziny to kwota 974 zł (wyżywienie – 300 zł, gaz - 70 zł, energia elektryczna - 110 zł, opał mieszkania 140 zł, telefon - 54 zł, odzież i środki czystości - 100 zł, leki i opieka zdrowotna - ok. 200 zł). Z przedstawionych przez stronę dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki wynika, że średnie miesięczne wydatki na gaz wynoszą 22,46 zł, natomiast średnia miesięczna opłata za energię elektryczną wynosi 57,17 zł. Strona przedstawiła także dwie faktury dotyczące opłat za telefony - łączny miesięczny koszt 83,22 zł. W dniu 9 października 2013 r. podatnik przedstawił pięć paragonów fiskalnych potwierdzających zakup leków. Z przedstawionych paragonów wynika, że średnie miesięczne wydatki na zakup leków kształtują się na poziomie 130,32 zł. Do protokołu z dnia 9 października 2013 r. strona zeznała, że wraz z matką korzystają także z prywatnej opieki medycznej. Na potwierdzenie tych wydatków podatnik nie przedstawił jednak żadnych dowodów. Z przedstawionych dowodów wynika, że po odliczeniu deklarowanych oraz części udokumentowanych przez stronę miesięcznych wydatków w kwocie 833,17 zł, w gospodarstwie domowym pozostaje kwota wolna w wysokości 195,46 zł. Biorąc to pod uwagę, DIS podzielił stanowisko NUS, że sytuacja materialna podatnika jest trudna. Trudną sytuację finansową potwierdzają dodatkowo zobowiązania, którymi jest obciążony oraz fakt, iż mieszka on wraz z matką w domu jednorodzinnym będącym własnością żony, z którą prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Strona nie posiada jakichkolwiek nieruchomości lub oszczędności. Trudna sytuacja finansowa podatnika spowodowana jest głównie przez brak pracy, której zdobycie utrudnia zarówno wiek jak i choroba kręgosłupa. W związku z dużą dysproporcją pomiędzy wysokością zaległości podatkowej, a wolną kwotą pozostającą w jego gospodarstwie domowym, nie ulega wątpliwości, że jednorazowa zapłata owej zaległości nie jest możliwa. DIS stanął jednakże na stanowisku, że trudna sytuacja finansowa nie może być sama w sobie przesłanką do zastosowania ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej. W sytuacji gdyby organy podatkowe orzekały jedynie na podstawie stwierdzenia trudnej sytuacji finansowej podatnika, to każdy podatnik znajdujący się w trudnej sytuacji spełniałby przesłankę do udzielenia ulgi. Mając na uwadze zasadę powszechnego obowiązku terminowego wywiązywania się z zobowiązań podatkowych, należy przyjąć, że przyznanie ulgi w spłacie zaległości podatkowej jest instytucją wyjątkową i musi zostać poparte dowodami na zaistnienie okoliczności nadzwyczajnych. DIS podzielił stanowisko NUS, że utrata pracy nie jest jednak równoznaczna z całkowitą utratą możliwości zarobkowania oraz że aktualny brak wystarczających dochodów nie przesądza o zaistnieniu przesłanki uzasadniającej umorzenie zaległości podatkowej. Nie można zatem uznać, że w zaistniałych okolicznościach występuje ważny interes podatnika. W odwołaniu podatnik podniósł, że zaległość podatkowa powstała nie wskutek faktycznego fizycznego dochodu lecz umorzenia odsetek od pobranego kredytu. Kredyt ten został udzielony przez Bank [...] S.A. na działalność gospodarczą, a w późniejszym okresie został wykupiony z Banku [...] S.A. przez A. Umorzenie odsetek nastąpiło na skutek spłaty kredytu kwotą 50.000 zł, którą podatnik otrzymał w drodze darowizny od żony – I.B. Bez znaczenia jednak w przedmiotowej sprawie jest, że zaległość podatkowa nie powstała na skutek fizycznego dochodu. Umorzenie odsetek było rezygnacją z tych świadczeń przez K. i stanowiło zwolnienie podatnika z części długu. Sytuacja ta oznacza uzyskanie po stronie dłużnika, podlegającego opodatkowaniu, nieodpłatnego świadczenia wyrażającego się w możliwości bezpłatnego korzystania z kapitału. Gdyby nie fakt umorzenia odsetek podatnik byłby zobowiązany do ich uiszczenia, co spowodowałoby uszczuplenie jego majątku. Natomiast nieodpłatne, otrzymane świadczenie w postaci umorzenia odsetek jest przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 oraz art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W opinii DIS, w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła także przesłanka interesu publicznego. DIS zauważył, że każdy podatnik obowiązany jest do terminowego regulowania ciążących na nim należności podatkowych, a umorzenie zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę świadczyłoby o preferencyjnym traktowaniu podatnika względem pozostałych podatników, którzy terminowo wywiązują się ze swoich zobowiązań podatkowych względem Budżetu Państwa. To z kolei byłoby sprzeczne z konstytucyjną zasadą powszechności, równości opodatkowania jednostki wobec prawa. W sprzeczności z interesem publicznym byłoby udzielenie wnioskowanej ulgi w sytuacji, gdy inni wierzyciele posiadaliby w dalszym ciągu podstawy do egzekwowania swoich wierzytelności. W tym względzie decyzja o udzieleniu ulgi byłaby przedwczesna i nieuzasadniona z punktu widzenia interesu publicznego oraz naruszałaby zasadę zaufania publicznego. W ocenie organu odwoławczego nie do przyjęcia jest sytuacja, w której podatnik daje priorytet swoim zobowiązaniom cywilnoprawnym, pozostawiając nieuregulowane zobowiązanie podatkowe po to, aby następnie występować o ich umorzenie. Pomimo trudnej sytuacji finansowej strona nie korzysta z pomocy społecznej, a aktualna sytuacja majątkowa nie jest następstwem wystąpienia nadzwyczajnych zdarzeń losowych. W ocenie DIS, w rozpatrywanej sprawie nie istnieje ryzyko, że w przypadku odmowy udzielenia ulgi w spłacie zaległości podatkowej, nastąpi zagrożenie egzystencji strony. Z uwagi na brak uzyskiwanych przez stronę dochodów oraz brak jakiegokolwiek majątku, ewentualna egzekucja administracyjna prawdopodobnie nie będzie możliwa. Dodać należy także, że postępowanie egzekucyjne prowadzone jest zgodnie z zasadami poszanowania minimum egzystencji. Na powyższą decyzję DIS strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której wniosła o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że zaciągnął kredyt w wysokości 5000 zł na działalność gospodarczą, co udokumentował w postępowaniu przed organami skarbowymi. Dowody, jakie przedstawiał w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, a dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r., nie zostały w ogóle wzięte pod uwagę. W postępowaniu nie uwzględniono dokumentów źródłowych, na podstawie których istniała i nadal istnieje możliwość umorzenia podatku, a mianowicie: umowy nr [...]; pisma [...] S.A. z dnia [...] pisma F. z dnia 5 listopada 2012 r., 2 października 2012 r. i 3 grudnia 2012 r., A - pisma z dnia 25 stycznia 2012 r., oraz pism strony z dnia 14 października 2012 r. i 21 lutego 2012 r. dotyczących spłaty kredytu. Z treści powyższych pism, a szczególnie F. z dnia 3 grudnia 2012 roku, podatek dochodowy powinna zapłacić firma pod nazwą A, a nie skarżący. Złożony przez A PIT-8c powinien obciążać tą firmę, a nie jego, ponieważ on poniósł tylko straty w tym postępowaniu. W odpowiedzi na skargę DIS wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest odmowa udzielenia ulgi podatkowej. Nie może zatem w tym postępowaniu podlegać ocenie, czy zaległość podatkową, której umorzenia domaga się skarżący powinien zapłacić on, czy też firma pod nazwą A. Zgodnie z art. 67a § 1 O.p., organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: 1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty; 2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a; 3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o umorzenie zaległości podatkowej wynikającej z PIT 37 za 2012 r. w kwocie 9.175 zł, wskazując, że podatek ten powstał z umorzenia odsetek od kredytu udzielonego przez [...] BP S.A. na podstawie umowy z dnia [...] sierpnia 2007 r. i nabytego przez A na podstawie umowy przelewu wierzytelności z dnia [...] grudnia 2011 r. Podatnik wyjaśnił, że jest w bardzo trudnej sytuacji finansowej, nie posiada żadnych źródeł dochodu i jest bezrobotny, pomimo, że intensywnie poszukuje pracy, co jednak jest trudne z uwagi na jego wiek i chory kręgosłup. Zgodzić się należy z DIS i NUS, że decyzja wydana w trybie art. 67a § 1 O.p. jest decyzją uznaniową, z której istoty wynika pozostawienie organowi podatkowemu swobody wyboru określonego rozwiązania (świadczy o tym zwrot "może"). Uznanie administracyjne sprowadza się do tego, że organ podatkowy jest zobligowany do ustalenia, czy w danej sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające przyznanie ulgi, czyli czy zachodzi "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny". W tym celu obowiązany jest wszechstronnie wyjaśnić okoliczności faktyczne. Jednak ustalenie istnienia tych przesłanek nie wiąże organu podatkowego w tym sensie, że nie musi on podjąć korzystnej dla podatnika decyzji. Decyzja taka wymaga natomiast stosownego uzasadnienia. Kontroli sądu nie podlega zatem uznanie samo w sobie (sąd nie może ingerować w ustawowe uprawnienia organu), ale sposób, w jaki nastąpiło zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, uzasadnienie stanowiska organu, a także to, czy swobodne uznanie organu podatkowego nie przekształciło się w uznanie dowolne. Innymi słowy, sąd bada jedynie, czy organ podatkowy prawidłowo zgromadził materiał dowodowy oraz czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji, o jakiej mowa w art. 67a § 1 O.p., mają swoje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne. Jest to więc kontrola prawidłowości postępowania poprzedzającego wydanie decyzji i jego zgodności z art. 122, 187 § 1 i 191 O.p. Stwierdzenie, że decyzja nie jest dowolna, bo ma oparcie w zebranym materiale dowodowym i jego ocenie, wyklucza ingerencję w swobodny wybór dokonany przez organ podatkowy zgodnie z dyspozycją przepisu prawa materialnego. W ocenie sądu, w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe z zachowaniem obowiązujących zasad przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, zbadały sytuację materialną skarżącego w możliwie wnikliwy sposób oraz wzięły pod uwagę wszystkie okoliczności podnoszone przez niego w postępowaniu, odnosząc się do nich w decyzji. Przede wszystkim prawidłowo wyjaśniły znaczenie pojęć "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego". Zgodzić się z nimi należy, że przez "ważny interes podatnika" należy rozumieć szczególne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika. Ogólnie trudna sytuacja finansowa podatnika nie stanowi podstawy do zastosowania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. "Interes publiczny" jest natomiast przesłanką odnoszącą się do wartości właściwych funkcjonowaniu całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, porządek publiczny rozumiany jako zaufanie do organów administracji publicznej, szeroko rozumiane działanie w interesie państwa. Zdaniem sądu, wszechstronnie wyjaśniły stan faktyczny sprawy. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżący posiada zadłużenie wobec B S.A. w wysokości 8.064 zł, które od maja 2013 r. nie jest przez niego spłacane z uwagi na brak środków finansowych. Pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z osiemdziesiątdwuletnią matką. Jedynym dochodem całego gospodarstwa domowego jest jej emerytura w kwocie 1028,63 zł miesięcznie. Podatnik jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w L. Filia w B. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Zgodnie z jego oświadczeniem z dnia 10 maja 2013 r. miesięczne wydatki rodziny to kwota 974 zł (wyżywienie – 300 zł, gaz - 70 zł, energia elektryczna - 110 zł, opał mieszkania 140 zł, telefon - 54 zł, odzież i środki czystości - 100 zł, leki i opieka zdrowotna - ok. 200 zł). Z przedstawionych przez stronę dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki wynika, że średnie miesięczne wydatki na gaz wynoszą 22,46 zł, natomiast średnia miesięczna opłata za energię elektryczną wynosi 57,17 zł. Strona przedstawiła także dwie faktury dotyczące opłat za telefony - łączny miesięczny koszt 83,22 zł. Z przedstawionych paragonów potwierdzających zakup leków wynika, że średnie miesięczne wydatki na zakup leków kształtują się na poziomie 130,32 zł. Z przedstawionych dowodów wynika, że po odliczeniu deklarowanych oraz części udokumentowanych przez stronę miesięcznych wydatków w kwocie 833,17 zł, w gospodarstwie domowym pozostaje kwota wolna w wysokości 195,46 zł. Skarżący mieszka wraz z matką w domu jednorodzinnym będącym własnością jego żony, z którą prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Nie posiada jakichkolwiek nieruchomości lub oszczędności. Trudna sytuacja finansowa podatnika spowodowana jest głównie przez brak pracy, której zdobycie utrudnia zarówno wiek jak i choroba kręgosłupa. DIS stwierdził, że niewątpliwie sytuacja podatnika jest trudna, ale nie może być ona sama w sobie przesłanką do zastosowania ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej. W sytuacji gdyby organy podatkowe orzekały jedynie na podstawie stwierdzenia trudnej sytuacji finansowej podatnika, to każdy podatnik znajdujący się w trudnej sytuacji spełniałby przesłankę do udzielenia ulgi. Mając na uwadze zasadę powszechnego obowiązku terminowego wywiązywania się z zobowiązań podatkowych, należy przyjąć, że przyznanie ulgi w spłacie zaległości podatkowej jest instytucją wyjątkową i musi zostać poparte dowodami na zaistnienie okoliczności nadzwyczajnych. W ocenie Sądu, dokonana przez DIS ocena zebranego materiału dowodowego w świetle przepisu art. 67 § 1 O.p. nie jest dowolna. Zgodzić się z nim należy, że utrata pracy nie jest jednak równoznaczna z całkowitą utratą możliwości zarobkowania oraz, że aktualny brak wystarczających dochodów nie przesądza o zaistnieniu przesłanki ważnego interesu podatnika. Należy zauważyć, iż ważny interes podatnika wskazany w przepisie podatkowym musi istnieć obiektywnie. Bez znaczenia w przedmiotowej sprawie jest, że zaległość podatkowa nie powstała na skutek fizycznego dochodu. Prawidłowy jest także wywód DIS, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła także przesłanka interesu publicznego. Nie jest dowolne twierdzenie organu, że każdy podatnik obowiązany jest do terminowego regulowania ciążących na nim należności podatkowych, a umorzenie zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę świadczyłoby o preferencyjnym traktowaniu podatnika względem pozostałych podatników, którzy terminowo wywiązują się ze swoich zobowiązań podatkowych względem Budżetu Państwa. Nie do przyjęcia jest sytuacja, w której podatnik daje priorytet swoim zobowiązaniom cywilnoprawnym, pozostawiając nieuregulowane zobowiązanie podatkowe po to, aby następnie występować o ich umorzenie. Poza tym, pomimo trudnej sytuacji finansowej, strona nie korzysta z pomocy społecznej, a aktualna sytuacja majątkowa nie jest następstwem wystąpienia nadzwyczajnych zdarzeń losowych. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012r., poz. 270), orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło