I SA/Lu 351/07

PostanowienieWSA w Lublinie2007-05-15

Skład orzekający: Irena Szarewicz-Iwaniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pismo Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 7 lutego 2005 r., zmieniające interpretację prawa podatkowego udzieloną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, wydane po wejściu w życie nowych przepisów Ordynacji podatkowej, stanowi decyzję administracyjną podlegającą kontroli sądu administracyjnego, mimo braku formalnego pouczenia o środkach zaskarżenia?
Ratio decidendi
Pismo Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 7 lutego 2005 r., ze względu na datę wydania i treść, powinno być traktowane jako decyzja organu pierwszej instancji w rozumieniu art. 14b § 5 pkt 2 Ordynacji podatkowej w brzmieniu po 1 stycznia 2005 r., nawet jeśli nie zawierało formalnego pouczenia o środkach zaskarżenia. Brak wyczerpania środków zaskarżenia od tej decyzji czyni skargę do sądu administracyjnego niedopuszczalną.
Stan faktyczny
Spółka A SA zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o interpretację przepisów podatkowych. Naczelnik Urzędu Skarbowego potwierdził stanowisko spółki. Następnie Dyrektor Izby Skarbowej, weryfikując informację Naczelnika, uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe i dokonał własnej interpretacji. Spółka wniosła o uzupełnienie pisma Dyrektora Izby Skarbowej o pouczenie o środkach zaskarżenia, argumentując, że pismo to ma charakter decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił uzupełnienia, wskazując na inny tryb postępowania. Spółka wniosła skargę do WSA, który odrzucił skargę, uznając pismo Dyrektora za informację, a nie decyzję. NSA uchylił postanowienie WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność zbadania kwestii stosowania przepisów prawa.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej w na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie interpretacji prawa podatkowego p o s t a n a w i a : - odrzucić skargę I. Pismem z dnia 15 września 2004r. A SA działając zgodnie z art. 14a Ordynacji podatkowej zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o potwierdzenie stosowanej przez siebie interpretacji art. 43 ust.1 pkt. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535), wskazując stan faktyczny oraz własną interpretację tego przepisu (k.-1). W odpowiedzi na to pismo, pismem z dnia 8 października 2004r., działając na podstawie art. 14a § 1,2 i 2 Ordynacji podatkowej Naczelnik Urzędu Skarbowego potwierdził stanowisko strony zawarte w piśmie z dnia 15 września 2004r. co do stosowanej przez nią interpretacji art. 43 ust. 1 pkt.2 ustawy o podatku od towarów i usług (k.-2). Pismem z dnia 7 lutego 2005r. Nr [...] działając na podstawie art. 14b § 2 Ordynacji podatkowej "wg stanu na dzień 31.12.2004r.", Dyrektor Izby Skarbowej po zweryfikowaniu informacji Naczelnika Urzędu Skarbowego zawartej w piśmie z dnia 8 października 2004r. uznał stanowisko strony co do interpretacji art. 43 ust. 1 pkt. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, zaakceptowane ww. pismem Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Lublinie, za nieprawidłowe i dokonał własnej interpretacji tego przepisu (k.-3). Pismo to doręczone zostało stronie w dniu 10 lutego 2005. Pismem procesowym z dnia 24 lutego 2005r. strona wniosła o uzupełnienie decyzji poprzez wskazanie trybu wniesienia środków zaskarżenia od tej decyzji, bowiem, w ocenie strony, pismo Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 7 lutego 2005r. w istocie jest decyzją, o której mowa w art. 14b § 5 Ordynacji podatkowej, a decyzja ta nie zawiera żadnego pouczenia, co do trybu wniesienia środka zaskarżenia (k.-4). W odpowiedzi na powyższe pismo, pismem z dnia 29 marca 2005r. Dyrektor Izby Skarbowej poinformował stronę, iż tryb udzielania odpowiedzi na zapytania podatników w trybie art. 14a przewidziany w Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2004r. nie przewidywał wydawania aktów prawnych, o których mowa w regulacjach zawartych w art. 14 Ordynacji podatkowej wg brzmienia obowiązującego od dnia 1 stycznia 2005r., w związku z czym przedmiotowe pismo nie może być uzupełnione o żądane pouczenie (k.-5). Na powyższe pismo strona na podstawie art. 213 §5 i art. 236 Ordynacji podatkowej wniosła zażalenie. Podnosiła, iż przepisy Ordynacji podatkowej, które weszły w życie z dniem 1 stycznia 2005r., a wśród nich art. 14 § 5, muszą być stosowane od tego momentu, bowiem brak jest regulacji ustawowych pozwalających na stosowanie prawa wstecz. Zasady stosowania prawa w czasie, wobec braku przepisów przejściowych, obligowały organy podatkowe do stosowania prawa "nowego", a nie jak zastosowano w niniejszej sprawie prawa "starego" (k.-6). Pismem z dnia 10 maja 2005r. Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko zawarte w piśmie z dnia 29 marca 2005r. (k.-7). II. W takiej sytuacji A SA wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 7 lutego 2005r. [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania. Podnosiła wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, a w szczególności art. 120, art. 210 § 1,2 i 4 i art. 213 Ordynacji podatkowej oraz przepisów prawa materialnego tj. art. 43 ust. 1 pkt. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. (k.- 4 -5 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosił o odrzucenie skargi, podnosząc iż weryfikacji interpretacji udzielonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego dokonano w trybie art. 14b § 2 Ordynacji podatkowej w brzmieniu do 31 grudnia 2004r. , a taki tryb postępowania nie przewidywał wydawania przez organy podatkowe aktów administracyjnych, o których mowa w art. 14 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2005r. III. Postanowieniem z dnia 5 września 2005r. sygn. akt I SA/Lu 310/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę. W motywach swojego rozstrzygnięcia Sąd powołał się na przepis art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i wywiódł, iż udzielenie przez właściwy organ odpowiedzi na zadane pytanie prawne, stanowi jedynie pomoc prawną, jakiej mają udzielać organy podatkowe podmiotom, na które prawo nakłada obowiązek interpretacji i stosowania prawa podatkowego w ich indywidualnych sprawach. Informacja zmieniona przez Izbę Skarbową, wydana w trybie art. 14 § 3 Ordynacji podatkowej zawiera jedynie ocenę stanowiska podmiotu żądającego udzielenia odpowiedzi i nie ma charakteru decyzji. Skoro pismo Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 7 lutego 2005r. nie jest decyzją administracyjną i nie rodzi żadnych obowiązków, uprawnień w sferze prawnej strony skarżącej, a i nie można go zakwalifikować do innych przejawów działalności administracyjnej podlegających kontroli sądu, to na podstawie art. 58 § 1 pkt. 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji (k.-16-19). IV. Na powyższe postanowienie A SA wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarzucając wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 58 § 1 pkt. 6 tej ustawy wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie zaś w oparciu o treść art. 203 pkt. 1 tej ustawy wnosiła o zasądzenie kosztów postępowania. W motywach skargi podnosiła, iż Sąd nie rozważył, czy w przedmiotowej sprawie należy stosować "stare", czy "nowe" przepisy Ordynacji podatkowej, które miały w sprawie zastosowanie. Zasady stosowania prawa wskazują zaś, że w sprawie zastosowanie znajdowały przepisy art. 14 b § 5 w brzmieniu po 1 stycznia 2005r. Na potwierdzenie swego stanowiska przytoczył poglądy doktryny. Dla uzasadnienia stanowiska, iż w sprawie wydana została decyzja administracyjna powołał się na orzecznictwo sądowoadministracyjne oraz SN (k.- 23-27). V. Wyrokiem z dnia 16 lutego 2007r. sygn. akt IFSK 1107/05 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił zarzuty skargi kasacyjnej i podniósł, iż instytucja pisemnej informacji o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego wydawanej przez właściwe organy podatkowe I instancji była uregulowana w art. 14 a-14 d Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2005r. Z dniem 1 stycznia 2005r. przepisy te uległy zmianie, przy czym w miejsce informacji o zakresie stosowania prawa podatkowego ustawodawca wprowadził całkowicie nową instytucję, a mianowicie pisemną interpretację co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnych sprawach. Podzielając pogląd skargi kasacyjnej, że nie nazwa a treść pisma i wynikające z niego określone cechy stanowią o możliwości zakwalifikowania określonego przejawu działania administracji jako decyzji administracyjnej, dodatkowo wskazał, iż przede wszystkim dokonując oceny określonego działania administracji należy baczyć na obowiązujące w dacie jego wydania przepisy prawa. Sąd I instancji pominął w swoich rozważaniach kwestię, czy w sprawie należało stosować "stare", czy "nowe" prawo, a wobec nie rozważenia tej kwestii nieusprawiedliwione było zakwalifikowanie stanowiska Dyrektora Izby Skarbowej jako aktu nie podlegającego kontroli sądu administracyjnego i odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt. 6 ustawy ppsa. VI. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje: Jak podniósł Naczelny Sąd Administracyjny instytucja pisemnej informacji o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego wydawanej przez właściwe organy podatkowe I instancji była uregulowana w art. 14a -14 d Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2004r. Na podstawie art. 27 pkt. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej, zmieniającej m.in. wskazane tam przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, ustawodawca wprowadził nową instytucję – pisemną interpretację co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnych sprawach. Uregulowania te znalazły wyraz w art. 14a – 14d Ordynacji podatkowej i weszły w życie z dniem 1 stycznia 2005r., a to na podstawie art. 90 pkt. 1 powołanej ustawy z dnia 2 lipca 2004r. Jednocześnie ustawodawca nie wypowiedział się, co do dalszego stosowania przepisów dotychczasowych w jakimkolwiek zakresie. Należy zatem przyjąć, iż wobec braku odmiennych uregulowań ustawowych obowiązuje zasada bezpośredniego działania ustawy nowej. Zgodnie z art. 14a § 1 Ordynacji podatkowej w brzmieniu po 1 stycznia 2005r. stosownie do swojej właściwości naczelnik urzędu skarbowego ..., na pisemny wniosek podatnika... ma obowiązek udzielić pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w jego indywidualnej sprawie, w której nie toczy się postępowanie podatkowe lub kontrola podatkowa albo postępowanie przed sądem administracyjnym. Interpretacja ta zapada w formie postanowienia, na które służy zażalenie. Zgodnie zaś z art. 14b § 5 pkt. 2 tej ustawy, organ odwoławczy w drodze decyzji zmienia lub uchyla postanowienie, o którym mowa w art. 14a § 4 z urzędu, jeżeli postanowienie rażąco narusza prawo, orzecznictwo TK lub ETS, w tym także jeżeli niezgodność z prawem jest wynikiem zmiany przepisów. Nie budzi wątpliwości, iż skierowane do strony skarżącej pismo Dyrektora Izby Skarbowej nosi datę 7 lutego 2005r. i doręczone zostało stronie w dniu 10 lutego 2005r., a więc po wprowadzeniu ww. zmiany ustawy Ordynacja podatkowa. Pismo to "podjęte" zostało z urzędu. Zmienione nim zostało stanowisko zawarte w informacji udzielonej stronie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie interpretacji przepisu art. 43 ust. 1 pkt. 2 ustawy o podatku od towarów i usług i dokonana została inna jego interpretacja, odmienna od stosowanej przez stronę i zaakceptowanej przez właściwy organ podatkowy. Pismo to, ze względu na datę jego wydania, jak i treść, w ocenie Sądu, winno być zatem traktowane jako decyzja organu I instancji, o której mowa w art. 14b § 5 pkt. 2 Ordynacji podatkowej w brzmieniu po 1 stycznia 2005r. Ma ono bowiem charakter władczy, tzn. odmawiający przyznania określonych praw (por. wyrok TK z dnia 30 października 2006r. P 36/05 OTK-A 2006/9/129, G. Dźwigała. Wiążące interpretacje prawa podatkowego - problemy postępowania, "Przegląd Podatkowy" nr 11/2004, s. 54 ). Niemniej jednak decyzja wydana w tym trybie, mimo że jest decyzją organu odwoławczego, jest decyzją wydaną przez ten organ w I instancji. Sąd stoi na stanowisku, iż w takim wypadku, należy stosować przepisy Działu IV Ordynacji podatkowej, a zatem od tej decyzji służy stronie odwołanie (por. Z. Kmieciak – Proceduralne problemy wiążących interpretacji prawa podatkowego, Państwo i Prawo 2006/4/20). W myśl art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, z zastrzeżeniami nie mającymi zastosowania w sprawie. __________________________________________________________________________________________________________________________ W sprawie nie budzi wątpliwości fakt, iż strona nie wnosiła odwołania od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 7 lutego 2005r. [...]. W tej sytuacji, brak wyczerpania środka zaskarżenia czyni skargę niedopuszczalną, a to stosownie do art. 58 § 1 pkt. 6 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prowadziło do jej odrzucenia. Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło