I SA/Lu 354/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (spr.), Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer,, NSA Ewa Gdulewicz, Protokolant specjalista Iwona Lachowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 października 2006 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z/s w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe [...] Sp. z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług za m-c IX 2002 r. - oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 233 § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej, Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania J. W. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] nr [...] w sprawie przeniesienia odpowiedzialności podatkowej J. W. za zaległości podatkowe z tytułu podatku VAT [...] sp. z o.o. za miesiąc wrzesień 2002r. wraz z odsetkami oraz kosztami postępowania egzekucyjnego – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, iż organ podatkowy I instancji ustalił, że decyzją z dnia [...] nr [...] określono [...] sp. z o.o. zobowiązanie podatkowe w podatku VAT za miesiąc wrzesień 2002r. Zaległość podatkowa wynikająca z tej decyzji nie została uiszczona. W toku postępowania egzekucyjnego przeprowadzonego wobec Spółki stwierdzono bezskuteczność egzekucji. Ustalono, ż w okresie powstania ww. zaległości podatkowych J. W. pełnił funkcję członka Zarządu Spółki [...], w związku z czym na podstawie art. 116 ustawy Ordynacja podatkowa przeniesiono na niego odpowiedzialność za powyższe zaległości podatkowe. W odwołaniu od decyzji organu I instancji J. W. podnosił, iż w postanowieniu o wszczęciu postępowania jako dłużnika, wobec którego egzekucja okazała się bezskuteczna wskazano Spółkę z o.o. "W.", w której nigdy nie był członkiem zarządu. W wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania Dyrektor Izby Skarbowej podzielił ustalenia i wnioski organu I instancji i wskazał, iż bezspornym jest fakt, że J. W., w okresie gdy powstały przedmiotowe zaległości w podatku VAT pełnił funkcję Prezesa Zarządu spółki [...] sp. z o.o. Z sentencji postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie niniejszej z dnia [...] wynika, iż jego przedmiotem jest odpowiedzialność podatkowa J. W. jako członka Zarządu [...] Sp. z o.o. Podana w treści uzasadnienia przez omyłkę nazwa "W." została sprostowana postanowieniem organu I instancji z dnia 19 grudnia 2005r. Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] Sp. z o.o. w B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako naruszającej prawo i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, skarżąca nie precyzowała zarzutów. W uzasadnieniu skargi podnosiła, iż organ egzekucyjny stwierdził bezskuteczność egzekucji wobec Spółki, wobec czego organ podatkowy orzekł o odpowiedzialności Prezesa Zarządu – J. W. stosownie do art. 116 Ordynacji podatkowej. "Ta oczywista koncepcja egzekucyjna, w tym konkretnym przypadku jest oczywiście chybiona i niezgodna z prawem". Wniosek taki płynie wprost z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, na które powoływano się w pismach kierowanych do organów podatkowych. Organ podatkowy nie podzielił wywodów strony, a organ odwoławczy przychylił się do tej oceny w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. "Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność art. 32 a starej ustawy o VAT , a nadto w ślad za orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego stwierdzić należy, że § 48 ust. 4 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku VAT jest niezgodny z Konstytucją", co czyni, w ocenie strony, skargę zasadną. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosił o jej odrzucenie z uwagi na fakt, iż [...] sp. z o.o. w B. nie jest stroną przedmiotowego postępowania. Podniósł, iż zaskarżona decyzja z dnia [...] Nr [...] - wbrew twierdzeniu skargi - nie utrzymuje w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] Nr [...] odmawiającej [...] Sp. z o.o. umorzenia zaległości podatkowych w podatku VAT za miesiąc wrzesień 2002r., bowiem w stosunku do tej decyzji toczy się przed Dyrektorem Izby Skarbowej postępowanie odwoławcze. Na rozprawie w dniu 13 października 2006r. ustanowiony w sprawie przez [...] Sp. z o.o. pełnomocnik – adw. L. K. popierał skargę (k.- 37). Uczestnik J. W. popierał skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wobec wyraźnego sformułowania w skardze tak strony ją wnoszącej, jak i przedmiotu zaskarżenia, co potwierdził pełnomocnik [...] sp. z o.o. w B. na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 13 października 2006r., rozważenia przede wszystkim wymagała kwestia legitymacji skargowej [...] Sp. z o.o. w B. Stosownie do art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.powoływanej dalej jako P.p.s.a.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. W myśl art. 50 § 2 tej ustawy, uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Istotę legitymacji skargowej stanowi uprawnienie do żądania przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności organu administracji publicznej przez sąd administracyjny w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem. W tej płaszczyźnie o istnieniu legitymacji skargowej nie decyduje zarzut naruszenia interesu prawnego skarżącego, ale interes prawny, którego istotę stanowi żądanie oceny przez sąd administracyjny zgodności zaskarżonego aktu z obiektywnym porządkiem prawnym. Takie zobiektywizowane rozumienie legitymacji skargowej nie oznacza, że skarga może być złożona od aktu ( lub czynności), z którym skarżącego nie wiążą żadne więzy. Wnoszący skargę, jak wynika z powołanego art. 50 § 1 zdanie pierwsze, musi mieć w jej złożeniu interes prawny rozumiany jako istnienie związku miedzy sferą jego indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżonym aktem (lub czynnością). Skarga może dotyczyć tylko jego własnej sprawy administracyjnej rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnoprawnego. W tej płaszczyźnie interes prawny ma charakter materialnoprawny. Jest oparty na normach administracyjnego prawa materialnego, gdzie musi istnieć norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwość wydania określonego aktu, np. decyzji (por. T. Woś, H.Knysiak –Molczyk i M. Romańska w Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Prawn. LexisNexis, W-wa 2005, str. 212 i nast.). Art. 50 § 1 powołanej ustawy przyznaje uprawnienie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego dwu kategoriom podmiotów: 1/ każdemu kto ma w tym interes prawny, 2/ w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób prokuratorowi, Rzecznikowi Praw Obywatelskich i organizacji społecznej, jeżeli sprawa mieści się w zakresie jej statutowej działalności i brała ona udział w postępowaniu administracyjnym. Powyższe rozważania odnoszą się do podmiotów określonych wyżej w pkt 1/. Bezspornie strona skarżąca nie jest żadnym z podmiotów, o których mowa wyżej w pkt.2, ani też nie jest "innym podmiotem, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi" (§ 2 art. 50). Z akt wynika natomiast, że postępowanie w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej toczyło się z urzędu. Decyzją tą, skierowaną do J. W. jako osoby trzeciej w rozumieniu przepisów Rozdziału 15 Działu III Ordynacji podatkowej orzeczono o jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe skarżącej Spółki [...], a to na podstawie art. 116 § 1 i 2 tej ustawy. Definicję strony w postępowaniu podatkowym zawiera art. 133 Ordynacji podatkowej. Przymiot strony nabywa się nie przez sam fakt bycia jednym z podmiotów wymienionych w art. 133, lecz wykazanie interesu prawnego, ze względu na który dany podmiot żąda czynności organu podatkowego lub którego działanie organu podatkowego dotyczy. Dany podmiot ma interes prawny wtedy, gdy przepisy prawa materialnego przewidują możliwość prowadzenia w jego sprawie postępowania. Interes prawny nie może być wywodzony z samego faktu istnienia jakiegoś aktu prawnego, czy instytucji prawnej, lecz musi opierać się na konkretnej normie prawa materialnego. Stroną w przedmiotowym postępowaniu podatkowym [...] zatem nie była. Nie ma ona interesu prawnego we wniesieniu skargi, bowiem nie istnieje związek miedzy sferą jej indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżonym aktem. Fakt, że skarżąca Spółka nie miała przymiotu strony w postępowaniu podatkowym, że postępowanie to wszczęto z urzędu, że nie miała żadnego interesu prawnego ani w postępowaniu podatkowym, ani we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na decyzję, która w ogóle jej nie dotyczyła, jak również w żadnym zakresie nie dotyczy jej interesu prawnego i obowiązku - ma ten skutek, że skarga uległa oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a. ( por. także wyrok NSA z dnia 27.09.2000r. II SA 2109/2000 oraz powołany wyżej Komentarz str. 227). Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji.