I SA/Lu 363/97
WyrokWSA w Lublinie1998-04-30
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy powinien uwzględnić zmiany stanu prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ I instancji, zwłaszcza gdy nowe przepisy są korzystniejsze dla podatnika?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, jako organ o charakterze reformacyjnym, ma obowiązek uwzględnić zmiany stanu prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ I instancji. W przypadku kolizji przepisów lub gdy nowe przepisy są korzystniejsze dla podatnika, należy stosować zasadę lex benignior, czyli ustawę bardziej łaskawą dla sprawcy czynu naruszającego prawo.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji podatkowej, która została wydana w czasie, gdy nastąpiła zmiana stanu prawnego. Organ odwoławczy nie uwzględnił tej zmiany, która była korzystniejsza dla podatnika. Skarżący podniósł zarzut naruszenia przepisów poprzez nieuwzględnienie korzystniejszej dla niego ustawy.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja została wydana w czasie, gdy zmieniony został stan prawny w stosunku do stanu prawnego jaki istniał w chwili wydawania decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy jako organ o charakterze reformacyjnym ma obowiązek uwzględnić zmiany stanu prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ I instancji /wyrok NSA z dnia 7 lipca 1988 r. IV SA 451/88/.
Ustawa z dnia 21 listopada 1996 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i o zmianie ustawy karnej skarbowej /Dz.U. nr 137 poz. 640/ w art. 1 pkt 19 zmieniła treść art. 29 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, zaś art. 5 ww. ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. stanowi, iż ustawa w tym zakresie weszła w życie z dniem 1 stycznia 1997 r.
Oznacza to, że w chwili wydawania decyzji II instancji istniał już inny stan prawny, korzystniejszy dla podatnika. Wobec braku przepisów przejściowych ww. ustawie z 21 listopada 1996 r. w zakresie konsekwencji prawnych wynikających z naruszenia art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, uwzględniając zasadę racjonalności ustawodawcy mającą na celu wyeliminowanie norm prawnych sprzecznych względem siebie, a nadto mając na uwadze dolegliwość, jaką niosą konsekwencje naruszenia tego przepisu dla skarżącego zasadnym jest stosowanie w takim przypadku reguły lex benignior nakazującą w takiej sytuacji uznać za wiążącą ustawę bardziej łaskawą dla sprawcy czynu naruszającego prawo /por. wyrok z dnia 9 marca 1995 r. SA/Po 3015/94 - POP 1997 nr 2 poz. 47/, a tą ustawą niewątpliwie jest cytowana ustawa z dnia 21 listopada 1996 r.
Z tych względów na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ należało uchylić zaskarżoną decyzję i orzec o kosztach postępowania na podstawie art. 55 ust. 1 ww. ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło