I SA/Lu 380/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Fita po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 rok - w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a : - odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W obszernym wniosku pełnomocnik skarżącego podnosił, że kwota zobowiązania podatkowego jest bardzo wysoka (168.413,00 zł), przy czym kwota z odsetkami, do której zapłacenia został wezwany skarżący to już kwota [...]zł. Źródłem utrzymania się podatnika jest zaś wynagrodzenie ze stosunku pracy w wysokości [...] zł (netto [...] zł). Podatnik wydaje miesięcznie tytułem kosztów leczenia ok. [...] zł (ma nadciśnienie i astmę). Z uwagi na ogromną dysproporcję pomiędzy ustalonym zobowiązaniem a dochodami podatnika nie posiada on realnych możliwości zapłaty takiej kwoty. Pełnomocnik wyjaśnił też, że podatnik nie posiada żadnych oszczędności, nieruchomości ani jakichkolwiek innych składników majątkowych, które mogłyby posłużyć celem pokrycia należności. Egzekucja administracyjna doprowadziłaby do pozbawienia środków zapewniających minimum egzystencji życiowej, co stanowi skutki trudne do odwrócenia. Pełnomocnik wyjaśnił, że podatnik z otrzymanego wynagrodzenia przekazuje również na dwójkę dzieci dobrowolne raty alimentacyjne w wysokości [...] zł miesięcznie (a jako raty dobrowolne, nie podlegają wyłączeniu spod egzekucji), dlatego egzekucja odbije się też negatywnie na rodzinie podatnika: "matka dzieci nie będzie mogła kupić dla dzieci lepszego jedzenia, lekarstw, materiałów edukacyjnych" co zdaniem autora wniosku "odbije się negatywnie na "zdrowiu podatnika i rozwoju jego potomstwa, czego w przyszłości nie będzie można nadrobić". Wykonanie egzekucji może tez spowodować konieczność zaciągnięcia przez podatnika kredytów i pożyczek, a w konsekwencji popadnięcie podatnika w zadłużenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej "ppsa"), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie jednak do § 3 tego artykułu po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (z wyjątkami niemającymi zastosowania w sprawie niniejszej). Kryterium ocenne zawarte w cytowanym przepisie nie zostało wprawdzie zdefiniowane przez ustawodawcę, jednakże przyjmuje się, iż chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2013 r. sygn. akt II FSK 1064/12, dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt II FZ 110/10, dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia: "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca (por. postanowienie NSA z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt II FSK 2540/13 i powołane tam orzecznictwo, dostępne na stronie [...]). Samo powołanie się przez niego na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Obowiązkiem sądu jest wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd (postanowienie NSA z dnia 20 lipca 2015 r., sygn. II FZ 542/15, LEX). Zatem, aby możliwym było podjęcie rozstrzygnięcia, którego domaga się wnioskodawca, musi on wskazać i uprawdopodobnić okoliczności mieszczące się w granicach wspomnianych wyżej przesłanek. Wniosek pełnomocnika strony jest obszerny, lecz sprowadza się w zasadzie do dwu konkluzji: zobowiązanie podatkowe, które będzie egzekwowane jest bardzo wysokie w stosunku do zarobków podatnika oraz obniży się w sposób znaczący standard życiowy dzieci podatnika przebywających z matką. W odniesieniu do pierwszej okoliczności wskazać należy, iż to, że należność określona w decyzji jest wysoka, nie świadczy o zajściu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody (czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków). Samo bowiem wykonanie świadczenia pieniężnego nie wywoła nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. W tym miejscu należy też wskazać, że - po pierwsze - zgodnie z art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze. zm.) organ podatkowy na wniosek podatnika w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może rozłożyć zapłatę podatku lub zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę na raty, a to może przyczynić się do zachowania stabilności finansowej. Po drugie zaś, co dostrzega zresztą autor skargi - w świetle art. 8-10 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.) dopuszczalność prowadzenia egzekucji jest ograniczona do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu. Z tego względu obawy skarżącego dotyczące nieodwracalnych skutków konieczności zapłacenia podatku nie mogą stanowić podstawy udzielenia ochrony tymczasowej. W odniesieniu do drugiej okoliczności, iż znaczenie obniży się poziom utrzymania dzieci skarżącego mieszkających z matką (co miałoby wynikać z tego, iż skarżący przesyła comiesięczne alimenty na utrzymanie dzieci w sposób dobrowolny, a zostawienie mu nawet tej kwoty minimum koniecznego dla utrzymania, uniemożliwi przesyłanie alimentów), zauważyć należy, że: odnośnie swojej sytuacji rodzinno-materialnej skarżący w zasadzie niewiele podaje. Oprócz tego, że przesyła dobrowolne alimenty, skarżący nie odniósł się w żaden sposób do sytuacji i warunków finansowych dzieci: czy i dlaczego skarżący i jego żona mieszkają osobno, czy jest rozwiedziony z żoną, czy sytuacja finansowa żony wymaga jego pomocy finansowej (możliwym jest przecież, że sytuacja finansowa matki dzieci skarżącego jest bardzo dobra i nie otrzymując dobrowolnych alimentów dzieci nie będą niedożywione i nie ucierpi –wbrew argumentacji wniosku – ich rozwój). Na marginesie zauważyć też należy, że nie jest też w ocenie Sądu przekonująca argumentacja, iż z uwagi na nadciśnienie i astmę skarżący nie może podjąć dodatkowego zatrudnienia ( i w związku z tym może jedynie – chcąc zdobyć dodatkowe środki finansowe – uciekać się do pożyczek). Schorzenia te są bowiem popularne w społeczeństwie, a leczone, nie uniemożliwiają aktywności życiowo-zawodowej. W konkluzji stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał - w świetle przedstawionej argumentacji - by w wykonaniu egzekucji spornej kwoty groziła skarżącemu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty lub by uiszczenie należności spowodowało trudny do odwrócenia skutek w razie, gdyby skarga została uwzględniona. Uszczuplenie stanu finansowego skarżącego i obniżenie poziomu życia nie jest wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z tej decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można zatem przyjąć, że w sytuacji wnioskodawcy zaistniały ustawowe przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Dlatego też mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ppsa, orzeczono jak w sentencji postanowienia.