I SA/Lu 400/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Kręcisz,, Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Anna Strzelec, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 października 2009 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2004 r. - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]., Nr [...]. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji i Restrukturyzacji Rolnictwa [...], po rozpatrzeniu odwołania S. K. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia 6 marca 2009r. Nr [...] o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2004r. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu 5 czerwca 2004r. S. K. złożył Wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. W ramach wszczętego postępowania została przeprowadzona kontrola kompletności oraz kontrola administracyjna tego wniosku. W dniu 18 lutego 2005r. do Biura Powiatowego został złożony Akt Notarialny Rep. A Nr [...] z dnia 9 lutego 2005r., na mocy którego zostało przeniesione posiadanie gospodarstwa rolnego. W dniu 9 marca 2005r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Zamościu wydał decyzję o przyznaniu płatności do gruntów rolnych. Decyzją z dnia 6 stycznia 2009r. Nr [...] stwierdzona została nieważność ww. decyzji o przyznaniu S. K. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru. W związku z tym w dniu 6 marca 2009r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] na podstawie całości zgromadzonego materiału dowodowego wydał nową decyzję o odmowie przyznania płatności do gruntów rolnych. Od tej decyzji strona wniosła odwołanie, gdyż nie zgadza się z decyzją. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] rozpatrując odwołanie wskazał, iż podstawę przyznania płatności bezpośrednich stanowi art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych oraz oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. Nr 6, poz. 40 ze zm.), zgodnie z którym płatność może być przyznana tylko takiej osobie, która w dniu wydania decyzji w sprawie płatności jest posiadaczem gruntów rolnych i spełnia pozostałe warunki określone ustawą. Przeniesienie posiadania przed wydaniem tej decyzji uniemożliwia przyznanie płatności bezpośrednich. Z aktu notarialnego z dnia 9 lutego 2005r. wynika, że przeniesione zostało posiadanie gospodarstwa rolnego. W dniu 9 marca 2005r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydał decyzję o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Tym samym należy stwierdzić, że strona w dniu wydania decyzji nie była posiadaczem gospodarstwa rolnego, w związku z czym decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Organ odwoławczy podkreślił, że przedmiotowe płatności stanowią jeden z instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej i mogą być przyznawane rolnikom spełniającym warunki określone przez prawo krajowe i unijne i tylko w takiej wysokości, w jakiej zostały one określone przepisami prawa. Przepisy te nie przewidują jakiejkolwiek uznaniowości w przyznawaniu tych płatności, ta bowiem prowadziłaby do nierównego traktowania producentów spełniających takie same warunki, co stałoby w sprzeczności także z zasadą konkurencyjności. Na powyższą decyzję S. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Podnosił, iż zgodnie z art. 73 ust. 4 Rozporządzenia Komisji WE Nr 796/2004r. z dnia 21 kwietnia 2004r. "obowiązek zwrotu określonej w ust. 1 nie ma zastosowania, jeśli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika". Składając wniosek o przyznanie płatności w dniu 5 czerwca 2004r. jak i przekazując gospodarstwo synowi P. oraz A. i A. J. w formie darowizny w dniu 9 lutego 2005r. działał w dobrej wierze, a prawidłowość tych poczynań potwierdzała decyzja wydana 9 marca 2005r. przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...]. Przyznane pieniądze wpłynęły na jego konto w dniu 11 maja 2005r. Przez cały rok 2004 był posiadaczem gospodarstwa rolnego, dla którego ta płatność była przyznana. Wszystkie dokumenty z nią związane złożone były w dobrej wierze, w terminie i zgodnie z obowiązującymi przepisami. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] wnosił o jej oddalenie. Podnosił, iż skarżący w dniu wydania decyzji nie był posiadaczem gospodarstwa rolnego. Nabywca tego gospodarstwa nie skorzystał z uprawnienia do przejęcia płatności (art. 4 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych). Ustawa przewiduje możliwość utraty posiadania w trakcie postępowania i opisuje skutki zmiany strony w art. 4 ust. 1. Wtedy płatność przysługuje nie dotychczasowemu posiadaczowi a osobie, na którą przeniesiono posiadanie pod warunkiem dokonania zgłoszeń w przewidzianym w tym przepisie czasie. Skarżący dokonał przeniesienia posiadania przed zakończeniem postępowania, a nabywca nie dokonał zgłoszenia, co prowadziło do rozstrzygnięcia jak w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Nie było w sprawie sporne, iż skarżący w dniu 24 czerwca 2005r. złożył do Biura Powiatowego ARiMR w [...] wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2004r., w którym zadeklarował powierzchnię 6,34 ha do jednolitej płatności obszarowej oraz 3,63 ha do uzupełniającej płatności obszarowej. Wniosek przeszedł kontrolę kompletności oraz kontrolę administracyjną. Poza sporem pozostawało, iż skarżący był w posiadaniu zadeklarowanych działek rolnych przez cały 2004 rok. W dniu 18 lutego 2005r. do ww. Biura Powiatowego wpłynął wypis aktu notarialnego, z którego wynikało, iż skarżący darował działki objęte wnioskiem na rzecz syna P. oraz córki i jej męża, a fakt ten był podstawą odmowy przyznania skarżącemu płatności na 2004r. Trafnie wskazał organ administracji, iż podstawę przyznania płatności bezpośrednich w 2004r. stanowił art. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych oraz oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. Nr 6 poz.40 ze zm.), zgodnie z którym osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej dalej "producentem rolnym", przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zwane dalej "gruntami rolnymi". Warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa. Warunki niezbędne do uznania, że grunty rolne utrzymywane są w dobrej kulturze rolnej określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7.04.2004r. (Dz. U. Nr 65, poz.600) określające minimalne wymagania utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej. Stosownie do art. 2 ust. 4 powołanej ustawy, wysokość płatności w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni gruntów rolnych i stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego, a stosownie do art. 3 ust. 1 płatność jest przyznawana, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę wnioskodawcy kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Przyznana płatność jest wypłacana, zgodnie z art. 28 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. UE.L 03.270.1) w terminie od 1 grudnia roku, w którym złożono wniosek, do dnia 30 czerwca następnego roku ( tj. "z dołu"). Prawo do płatności ma ścisły związek z gospodarstwem rolnym. Służy ono realizacji określonych celów, dotyczących gospodarstwa rolnego i przysługuje każdemu posiadaczowi tego gospodarstwa, który spełnia określone wymagania, przede wszystkim o charakterze przedmiotowym. Wskazuje to, w ocenie sądu, iż dla przyznania płatności na podstawie wniosku producenta rolnego złożonego na dany rok istotne było ustalenie stanu posiadania gruntów rolnych i utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej przez cały rok objęty wnioskiem o płatność. Na prawo to nie ma wpływu ustanie posiadania w następnym roku kalendarzowym, przed wydaniem przez organ decyzji w tej sprawie. W tym zakresie Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 19 grudnia 2008r. II GSK 559/08. Takiemu stanowisku nie przeczy treść art. 4 ust. 1 powołanej ustawy, który określa skutki zmian po stronie posiadacza gospodarstwa rolnego (odpowiednio art. 74 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, zgodnie z którym pomoc jest przyznawana przejmującemu gospodarstwo, jeżeli spełni określone tam warunki. Przepis ten odnosi się do przejmującego gospodarstwo rolne, nie kreuje zaś praw i obowiązków zbywcy. Wskazywany w skardze przez skarżącego przepis art. 73 ust. 4 Rozporządzenia Komisji WE Nr 796/2004r. z dnia 21 kwietnia 2004r. nie miał w sprawie zastosowania ze względu na przedmiot rozstrzygnięcia. W tej sytuacji, skoro zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit a w zw. z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) należało orzec jak w sentencji. .