I SA/Lu 410/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek (spr), Sędziowie WSA Halina Chitrosz,, WSA Krystyna Czajecka-Ryniec, Protokolant asyst. Anna Strzelec, po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi "[...]" spółki z o.o. w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za m-ce III i IV 2002 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2004 r., Nr [...]; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpoznaniu odwołania "[...]" spółki z o.o. w L. od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2004 r. określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za marzec i kwiecień 2002 r. oraz ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe za marzec 2002 r., uchylił tę decyzję w części ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe i w tym zakresie umorzył postępowanie, a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniono, że zmiana rozliczenia podatku od towarów i usług wynikającego z deklaracji VAT-7 za objęte decyzją miesiące była skutkiem ustalenia, iż Spółka zaniżyła podatek należny za marzec 2002 r., a to wobec zastosowania zwolnienia od podatku, przy sprzedaży w dniu 9 marca 2002 r. samochodu osobowego Opel Vectra, z naruszeniem art. 7 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 4 pkt 7 lit."b" ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. z 1993 r. Nr 11 poz. 50 ze zm.). Ustalono bowiem, że przedmiotowy samochód nabyła Spółka w dniu [...] lutego 2002 r., jako towar używany, przy którego sprzedaży zbywca – R. K., zastosował zwolnienie od podatku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy, co wskazał w wystawionej Spółce fakturze VAT. W ocenie organu I instancji, Spółka, jako właściciel samochodu, użytkowała go przez miesiąc, a tym samym nie został spełniony warunek półrocznego okresu używania towaru, określony w art. 4 pkt 7 lit."b" ustawy. Zdaniem tego organu, ewentualna okoliczność użytkowania samochodu przed jego zakupem na podstawie umowy najmu, nie stanowiłaby przesłanki do zastosowania przedmiotowego zwolnienia od podatku, gdyż okres półroczny biegnie od momentu nabycia towaru przez podatnika i nie podlega sumowaniu z okresem użytkowania tego towaru u poprzedniego właściciela. Ocenę tę podzielił organ odwoławczy, podkreślając, że użytkownikiem dokonującym sprzedaży towaru używanego (w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy, zacytowanego w decyzji w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2000 r.) jest podmiot faktycznie korzystający z tego towaru, czyli właściciel mający "bezpośrednie władztwo nad towarem, eksploatujący i wykorzystujący go zgodnie z przeznaczeniem". Organ odwoławczy wskazał, że o braku możliwości zaliczenia do wymaganego okresu półrocznego, okresu użytkowania towaru na podstawie umowy najmu, przesądza zawarte w art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zastrzeżenie o objęciu zwolnieniem używanych budynków, budowli lub ich części będących przedmiotem umowy najmu, dzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze, co oznacza, że sprzedaż towarów pozostałych, będących przedmiotami takich umów, nie jest zwolniona od podatku. Uchylenie decyzji organu I instancji w części ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe uzasadniono brakiem zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 27 ust. 5 i 6 ustawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka wnosiła o uchylenie decyzji zarzucając naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 4 pkt 7 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. W wywodach skargi podniosła, że używała sprzedany samochód nieprzerwanie od 2000 r. do dnia sprzedaży, a tym samym spełniła wszystkie ustawowe warunki do zwolnienia tej sprzedaży od podatku. W ocenie skarżącej, wskazane przepisy nie zawierają wymogu, by sprzedający używał towaru jako jego właściciel. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z istotnym naruszeniem art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ordynacji podatkowej (Dz. U. z 1997 r. Nr 137 poz. 926 ze zm.) wynikającym z błędnej wykładni art. 7 ust. 1 pkt 5 i art. 4 pkt 7 lit."b" ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Zgodnie z art. 4 ust. 7 lit."b" ustawy, towarami używanymi, w rozumieniu ustawy, są towary, których okres używania przez podatnika dokonującego ich sprzedaży wyniósł co najmniej pół roku. W niniejszej sprawie organy nie uznały samochodu Opel Vectra, zakupionego przez Spółkę w dniu [...] lutego 2002 r. i sprzedanego przez nią w dniu [...] marca 2002 r., za towar używany wskazując, iż Spółka nie była jego właścicielem przez okres co najmniej pół roku. Argument ten w kontekście ustawowej definicji towaru używanego, pozbawiony był znaczenia prawnego, bowiem istotnym było jedynie ustalenie czy Spółka, będąca niewątpliwie podatnikiem dokonującym sprzedaży samochodu (faktura [...] dokumentująca czynność objętą opodatkowaniem – zał. 4 do protokołu kontroli z dnia [...] marca 2003 r.), używała go przez okres co najmniej pół roku. Brak jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie wykluczał ustosunkowanie się do twierdzeń skarżącej, że od 2000 r. korzystała z tego samochodu, eksploatowała go i wykorzystywała w prowadzonej działalności, na podstawie umowy najmu. Oczywistym jest, że gdyby Spółka korzystała z samochodu jako najemca, wynajmujący nie byłby w tym czasie jego użytkownikiem, a więc nie mogłaby mieć miejsca sytuacja, że okres używania dla obu tych podmiotów biegłby równocześnie. Nowelizacja art. 4 pkt 7 ustawy dokonana od 1 stycznia 2000 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 95 poz. 1107), precyzująca definicję towarów używanych, wyklucza taką możliwość. Rozważania zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (i odpowiedzi na skargę) oparte są na treści art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy w brzmieniu obowiązującym przed wyżej wskazaną nowelizacją ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, a tym samym nie mogły dotyczyć warunków niezbędnych dla ewentualnego zwolnienia od podatku sprzedaży dokonanej w marcu 2002 r. Wskazać jedynie należy, że obowiązujące wówczas (do 31 grudnia 1999 r.) uwarunkowanie zwolnienia sprzedaży towarów używanych od dokonania jej "przez użytkownika", również uzależniało zwolnienie od faktu zbywania tych towarów przez podmiot, który faktycznie ich używał, czyli korzystał z nich zgodnie z ich przeznaczeniem, a nie jedynie pobierał z nich pożytki cywilne i inne dochody (por. wyrok z dnia 10 listopada 1999 r. – sygn. akt I SA/Wr 1697/99 – ONSA 2001 Nr 2, poz. 68). Nie zawsze właściciel jest "używającym" w rozumieniu art. 4 pkt 7 lit."b" ustawy, podobnie jak mógł nie być "użytkownikiem" w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 1999 r. Brak ustalenia czy sprzedany przez Spółkę samochód był towarem używanym, a w konsekwencji brak ustaleń co do uwarunkowań zwolnienia jego sprzedaży od podatku, wskazanych w art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy, przesądzały o istotnej wadliwości wydanych w sprawie decyzji. Z tych względów, na podstawie art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. 2002 r., Nr 153, poz. 1270/, orzeczono jak w sentencji.