I SA/Lu 410/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Niezgoda po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 lipca 2017 r. sprawy ze skargi A. Spółki Jawnej [...] na działanie i zaniechanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie niezastosowania się do zajęcia wierzytelności M. C. p o s t a n a w i a: - odrzucić skargę. W dniu 3 listopada 2016 r. komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w K. przesłał do Naczelnika Urzędu Skarbowego, dalej: "Naczelnik Urzędu Skarbowego", "organ podatkowy", zajęcie wierzytelności M. C., dalej: "dłużniczka", z tytułu nadpłaty w podatku od towarów i usług, podatku dochodowym od osób fizycznych, podatku dochodowym od osób prawnych oraz innych wierzytelności u Naczelnika Urzędu Skarbowego. Z kolei w dniu 28 listopada 2016 r. dłużniczka złożyła deklarację dla podatku od towarów i usług za październik 2016 r., wykazując kwotę [...]zł nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni. Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu 5 grudnia 2016 r. poinformował komornika o przysługującej dłużniczce wierzytelności ze wskazanej deklaracji. Następnie w toku czynności sprawdzających Naczelnik Urzędu Skarbowego zwrócił się do składającej deklarację o jej skorygowanie oraz złożenie niezbędnych wyjaśnień, wskazując przyczyny, z powodu których informacje zawarte w deklaracji poddaje się w wątpliwość. Dłużniczka w dniu 13 grudnia 2016 r. złożyła korektę deklaracji, w której wykazała kwotę podatku [...] zł do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. W wyniku weryfikacji prawidłowości złożonej deklaracji stwierdzono, że nie istnienie zadeklarowana kwota do zwrotu na rachunek bankowy, a tym samym skonkretyzowana wierzytelność podlegająca zajęciu. Pismem z dnia 19 grudnia 2016 r. organ podatkowy poinformował komornika o złożonej przez dłużniczkę korekcie deklaracji VAT-7 za październik 2016 r. Zarządzeniem z dnia 14 grudnia 2016 r. komornik sądowy cofnął zajęcie wierzytelności z dnia 3 listopada 2016 r. w uzasadnieniu wskazując, iż postępowanie egzekucyjne zostało umorzone. W dniu 22 lutego 2017 r. skarżąca A. spółka jawna [...] wezwała organ podatkowy do usunięcia naruszenia prawa polegającego na uwzględnieniu korekty deklaracji VAT-7 złożonej przez dłużniczkę w dniu 13 grudnia 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, pismem z dnia 10 marca 2017 r., doręczonym w dniu 15 marca 2017 r., uznał zarzuty za bezzasadne i poinformował, że nie znalazł podstaw do zmiany odpowiedzi udzielonej komornikowi w dniu 19 grudnia 2016 r. Zaś 29 marca 2017 r. spółka złożyła, w oparciu o art. 3 § 2 pkt 4, art. 50 § 1, art. 52 § 3, art. 53 § 2 oraz art. 54 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę na działania i zaniechania Naczelnika Urzędu Skarbowego wnosząc, na podstawie art. 146 wskazanej ustawy, o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonych czynności oraz o zwrot kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W skardze pełnomocnik skarżącej zarzucił: 1) zaniechanie Naczelnika Urzędu Skarbowego polegające na bezprawnym niezastosowaniu się do zajęcia w dniu 3 listopada 2016 r. wierzytelności dłużniczki, jako podatnika, z tytułu nadpłaty w podatku od towarów i usług, podatku dochodowym od osób fizycznych, podatku dochodowym od osób prawnych wobec Naczelnika Urzędu Skarbowego i zaniechaniu przekazania w dniu 27 stycznia 2017r. komornikowi sądowemu kwoty [...]zł, co stanowi naruszenie normy art. 896 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego; 2) działanie Naczelnika Urzędu Skarbowego polegające na bezprawnym uwzględnieniu korekty deklaracji podatkowej złożonej przez dłużniczkę skarżącej, sytuacji gdy wierzytelności z tytułu nadpłaty z w podatku od towarów i usług zostały uprzednio skutecznie zajęte przez komornika sądowego w związku z toczącym się postępowaniem egzekucyjnym, stanowiące naruszenie normy art. 896 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego. W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718. ze zm), dalej: P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Spółka skargę swoją opiera na treści art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Sąd stoi na stanowisku, iż biorąc pod uwagę treść art. 3 § 2 pkt 4 w zw. z pkt 1–3 tego przepisu oraz treść art. 1 P.p.s.a., który stanowi, iż ustawa ta normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne), należy przyjąć, że przedmiot skargi przewidzianej w art. 3 § 2 pkt 4 zakreślają następujące elementy (por. T. Woś, pkt 47 komentarza do art. 3 P.p.s.a., Lex 2016): 1) akt lub czynność nie może mieć charakteru decyzji lub postanowienia wydawanych w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym i zaskarżalnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1–3; 2) akt lub czynność muszą mieć charakter zewnętrzny, tj. muszą być skierowane do podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność; 3) akt lub czynność muszą być skierowane do indywidualnego podmiotu; poza zakresem omawianego przepisu pozostają więc akty o charakterze generalnym; 4) akt lub czynność muszą mieć charakter publicznoprawny, ponieważ – zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.– zakresem tego przepisu objęte są "akty i czynności z zakresu administracji publicznej"; 5) akt lub czynność musi "dotyczyć" uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W niniejszej sprawie nie można przyjąć, że zaskarżona czynność określana przez skarżącą jako niezastosowanie się do zajęcia wierzytelności dokonanej przez komornika sądowego ( zarzut wskazany w pkt 1) spełnia powyższe przesłanki. Czynność ta nie została bowiem podjęta w sprawie z zakresu administracji publicznej. Tymczasem skarga z tego przepisu może dotyczyć aktów i czynności tych państwowych i niepaństwowych jednostek organizacyjnych, które są uprawnione do prowadzenia działalności mieszczącej się w zakresie pojęcia "działalność administracji publicznej". W aspekcie przedmiotowym, w zakresie aktów i czynności z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. nie mieszczą się wszelkie przejawy działania organów administracji publicznej podlegające kwalifikacji jako czynności prawne w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. Kryterium "z zakresu administracji publicznej" oznacza natomiast, że w zakresie właściwości sądów administracyjnych mieszczą się akty lub czynności zawierające element władztwa administracyjnego. W sprawie niniejszej przedmiotem zaskarżenia, określonym w pkt 1 skargi jest natomiast działanie Naczelnika Urzędu Skarbowego, jako "zwykłego" dłużnika wierzytelności zajętej przez komornika sądowego, działającego na podstawie art. 896 Kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym na podstawie weksla. Działanie Naczelnika Urzędu Skarbowego polegające na wykonaniu wezwania komornika sądowego, aby należnego od niego świadczenia nie uiszczał dłużnikowi, lecz złożył je komornikowi lub na rachunek depozytowy Ministra Finansów, nie jest działaniem mieszczącym się w zakresie administracji publicznej, nie podlega zatem kontroli administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., ani innego przepisu normującego zakres działania sądów administracyjnych. W takiej sytuacji w ocenie Sądu zachodzi przesłanka do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a, który przewiduje, iż sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W pkt 2 skargi skarżąca spółka zarzuca natomiast Naczelnikowi Urzędu Skarbowego bezprawne uwzględnienie korekty deklaracji podatkowej VAT-7 złożonej przez dłużniczkę, co – jej zdaniem - stanowi naruszenie wskazanego przepisu Kodeksu postępowania cywilnego, ponieważ wierzytelność dłużniczki wobec organu podatkowego została uprzednio zajęta przez pomornika sądowego. W odniesieniu do tego zarzutu, oprócz argumentów już wyżej podniesionych, należy również wskazać, że spółka nie ma interesu prawnego, aby skarżyć czynność organu podatkowego polegającej na uwzględnieniu korekty deklaracji podatkowej innego podmiotu. Należy tymczasem zauważyć, iż zgodnie z treścią art. 50 § 1 P.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Na podstawie § 2 tego artykułu uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Zatem poza prokuratorem, Rzecznikiem Praw Obywatelskich, Rzecznikiem Praw Dziecka oraz organizacją społeczną, które to podmioty mogą złożyć skargę w "cudzej" sprawie, skarga wnoszona przez inne podmioty może dotyczyć tylko ich "własnej sprawy administracyjnej", rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot niepodporządkowany organizacyjnie temu organowi. Nie ulega wątpliwości, iż skarżąca spółka nie jest stroną stosunku prawnego, powstałego na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 710 ze zm.), ze względu na który dłużniczka złożyła deklarację podatkową VAT-7 oraz dokonała jej korekty. Również żaden akt lub czynność organu podatkowego w związku z zobowiązaniem podatkowym dłużniczki w podatku od towarów i usług, w związku z którym złożyła ona deklarację, a następnie ją skorygowała, nie było skierowane do skarżącej spółki. Nie można zatem dopatrzeć się jakiegokolwiek "zakotwiczenia" czy to materialnoprawnego, czy to procesowego legitymacji spółki do zaskarżenia działania organu podatkowego opisanego przez spółkę jako uwzględnienie korekty deklaracji. W ocenie Sądu jeżeli brak legitymacji skargowej po stronie wnoszącego skargę jest oczywisty sąd powinien odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 50 § 1 P.p.s.a. Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 6 P.p.s.a. skargę odrzucił.