I SA/Lu 415/09

WyrokWSA w Lublinie2009-11-25

Skład orzekający: Halina Chitrosz, Krystyna Czajecka-Szpringer, Irena Szarewicz-Iwaniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy posiadacz gospodarstwa rolnego, który w trakcie roku kalendarzowego, na który złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich, przeniósł posiadanie tego gospodarstwa, nadal jest uprawniony do otrzymania tych płatności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dla przyznania płatności bezpośrednich na dany rok istotne jest ustalenie stanu posiadania gruntów rolnych przez cały rok objęty wnioskiem. Ustanie posiadania w kolejnym roku kalendarzowym, przed wydaniem decyzji przez organ, nie wpływa na prawo do płatności, jeśli posiadanie było spełnione przez cały rok, na który złożono wniosek. W związku z tym, decyzje odmawiające przyznania płatności z powodu przeniesienia posiadania po zakończeniu roku, za który wnioskowano o płatność, zostały uchylone.
Stan faktyczny
T. P. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2005 r. W trakcie postępowania, w styczniu 2006 r., przeniósł posiadanie gospodarstwa rolnego na córkę. Organ I instancji pierwotnie przyznał płatności, ale następnie stwierdził nieważność tej decyzji i odmówił przyznania płatności, argumentując, że w dniu wydania decyzji skarżący nie był już posiadaczem gospodarstwa. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję o odmowie. Skarżący podnosił, że poinformował o darowiźnie i że powinien być uwzględniony.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, poprzedzającą ją decyzję z dnia 16 stycznia 2009 r. oraz decyzję Kierownika Biura Powiatowego z dnia 27 kwietnia 2009 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca),, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant Stażysta Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 listopada 2009 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2005 r. - uchyla zaskarżoną decyzję, poprzedzającą ją decyzję z [...] nr [...] oraz decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] Nr [...]. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania T. .P utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego z dnia 27 kwietnia 2009r., Nr [...] o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2005r. Z akt sprawy wynika, że w dniu 22 kwietnia 2005 r. T. P. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. W ramach wszczętego postępowania została przeprowadzona kontrola kompletności oraz kontrola administracyjna tego wniosku. W dniu 20 stycznia 2006 r. do Biura Powiatowego ARiMR został złożony Akt Notarialny Rep. A [...] z dnia 13 stycznia 2006r., na mocy którego zostało przeniesione posiadanie gospodarstwa rolnego. W dniu 26 stycznia 2006r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję o przyznaniu płatności do gruntów rolnych. Decyzją z dnia 16 stycznia 2009r. Nr [...] stwierdzona została nieważność ww. decyzji o przyznaniu T. P. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005. W związku z tym w dniu 27 kwietnia 2009r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego wydał nową decyzję o odmowie przyznania płatności do gruntów rolnych. Od tej decyzji strona wniosła odwołanie, w którym podniosła, iż przed wydaniem decyzji o przyznaniu płatności poinformowała ARiMR o darowaniu z dniem 13 stycznia 2006 r. gospodarstwa rolnego i ta okoliczność powinna być uwzględniona przez organ przed wydaniem ww decyzji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podniósł, iż podstawę przyznania płatności bezpośrednich stanowi art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych oraz oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. Nr 6, poz. 40 ze zm.), zgodnie z którym płatność może być przyznana tylko takiej osobie, która w dniu wydania decyzji w sprawie płatności jest posiadaczem gruntów rolnych i spełnia pozostałe warunki określone ustawą. Przeniesienie posiadania przed wydaniem tej decyzji uniemożliwia przyznanie płatności bezpośrednich. Z aktu notarialnego z dnia 13 stycznia 2006 r. wynika , że przeniesione zostało posiadanie gospodarstwa rolnego. W dniu 26 stycznia 2006r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Tym samym należy stwierdzić, że strona w dniu wydania decyzji nie była posiadaczem gospodarstwa rolnego, w związku z czym decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Na powyższą decyzję T. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W skardze podnosił, że nie został poinformowany o skutkach prawnych przeniesienia własności gospodarstwa w związku z przekazaniem gospodarstwa za rentę strukturalną. Podnosił również, iż dopełnił wszystkich formalności i zwrócił się z prośbą o sprawiedliwe załatwienie sprawy. Wszystkie dokumenty związane z dopłatą złożone były w dobrej wierze i zgodnie z obowiązującymi przepisami. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wnosił o jej oddalenie. Podnosił, iż skarżący w dniu wydania decyzji nie był posiadaczem gospodarstwa rolnego, co uzasadniało wydanie zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 stawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Skarga jest zasadna. Nie było w sprawie sporne, iż skarżący w dniu 22 kwietnia 2005r. złożył do Biura Powiatowego ARiMR wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2005 r., w którym zadeklarował powierzchnię 4,42 ha do jednolitej płatności obszarowej oraz 4,42 ha do uzupełniającej płatności obszarowej. Wniosek przeszedł kontrolę kompletności oraz kontrolę administracyjną. Poza sporem pozostawało, iż skarżący był w posiadaniu zadeklarowanych działek rolnych przez cały 2005 rok. W dniu 20 stycznia 2006 r. do ww. Biura Powiatowego wpłynął wypis aktu notarialnego, z którego wynikało, iż skarżący i jego żona I. darowali działki objęte wnioskiem na rzecz córki A. P. a fakt ten był podstawą odmowy przyznania skarżącemu płatności na 2005r. Trafnie wskazał organ administracji, iż podstawę przyznania płatności bezpośrednich w 2005r. stanowił art. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r . o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych oraz oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. Nr 6 poz.40 ze zm.), zgodnie z którym osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej dalej "producentem rolnym", przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zwane dalej "gruntami rolnymi". Warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa. Stosownie do art. 2 ust. 4 powołanej ustawy, wysokość płatności w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni gruntów rolnych i stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego, a stosownie do art. 3 ust. 1 płatność jest przyznawana, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę wnioskodawcy kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Przyznana płatność jest wypłacana, zgodnie z art. 28 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 ( Dz. U. UE.L 03.270.1) w terminie od 1 grudnia roku, w którym złożono wniosek, do dnia 30 czerwca następnego roku ( tj. "z dołu"). Prawo do płatności ma ścisły związek z gospodarstwem rolnym. Służy ono realizacji określonych celów, dotyczących gospodarstwa rolnego i przysługuje każdemu posiadaczowi tego gospodarstwa, który spełnia określone wymagania, przede wszystkim o charakterze przedmiotowym. Wskazuje to, w ocenie sądu, iż dla przyznania płatności na podstawie wniosku producenta rolnego złożonego na dany rok istotne było ustalenie stanu posiadania gruntów rolnych i utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej przez cały rok objęty wnioskiem o płatność. Na prawo to nie ma wpływu ustanie posiadania w następnym roku kalendarzowym, przed wydaniem przez organ decyzji w tej sprawie. W tym zakresie Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 19 grudnia 2008r. II GSK 559/08. Takiemu stanowisku nie przeczy treść art. 4 ust. 1 powołanej ustawy, który określa skutki zmian po stronie posiadacza gospodarstwa rolnego ( odpowiednio art. 74 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, zgodnie z którym pomoc jest przyznawana przejmującemu gospodarstwo, jeżeli spełni określone tam warunki. Przepis ten odnosi się do przejmującego gospodarstwo rolne, nie kreuje zaś praw i obowiązków zbywcy. W tej sytuacji, skoro zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit a w zw. z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło