I SA/Lu 425/10
WyrokWSA w Lublinie2010-12-17
Skład orzekający: Anna Kwiatek, Halina Chitrosz, Wojciech Kręcisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zaświadczenie lekarskie wydane przez lekarza internistę może stanowić dowód długotrwałej niezdolności do pracy producenta rolnego w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. warunkującej przyznanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego?Ratio decidendi
Długotrwała niezdolność do pracy producenta rolnego, uprawniająca do uznania niewykonania przedsięwzięcia w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego za usprawiedliwioną, musi być orzeczona przez lekarzy rzeczoznawców Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego zgodnie z ustawą o ubezpieczeniu społecznym rolników. Zaświadczenie lekarskie wydane przez lekarza internistę nie spełnia tych wymogów i nie może stanowić podstawy do przyznania płatności. W konsekwencji decyzja o wstrzymaniu płatności była prawidłowa.Stan faktyczny
Skarżący A.K. otrzymał decyzję o przyznaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego na 5 lat z warunkiem realizacji przedsięwzięć zgodnie z planem. W czwartym i piątym roku płatności zostały wstrzymane z powodu niezrealizowania jednego z przedsięwzięć – zakupu jałówki. Skarżący złożył oświadczenie o realizacji przedsięwzięć wraz z zaświadczeniem lekarskim potwierdzającym niezdolność do pracy z powodu choroby przewlekłej. Organ odwoławczy uznał, że zaświadczenie nie spełnia wymogów prawnych, gdyż nie zostało wydane przez lekarza rzeczoznawcę KRUS, i utrzymał decyzję o wstrzymaniu płatności. Skarżący wniósł skargę do WSA w Lublinie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek, Sędziowie WSA Halina Chitrosz (sprawozdawca),, WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Referent stażysta Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...], nr [...], Dyrektor Oddziału Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. Nr 98 poz. 1071, z późn. zm.) oraz art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U z 2008 r. Nr 98, poz. 634, z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania A. K. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] marca 2009 r., Nr [...] o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku 4 i 5 – utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W jej uzasadnieniu wskazano, że w dniu 9 marca 2005 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął Wniosek A. K. o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych wraz z wymaganymi załącznikami,
w rozpoznaniu którego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał w dniu 1 lutego 2006 r. decyzję Nr [...] o przyznaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego
w kwocie 4 818,66 zł przy czym płatność miała być wypłacana przez 5 kolejnych lat z następującymi zastrzeżeniami:
1. przyznana kwota płatności będzie przeliczana (zgodnie z zasadami określonymi w art. 4 ust. 2 rozporządzenia 2808/1998/WE z dnia 22 grudnia 1998 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla Euro w rolnictwie [Dz. Urz. WE L 349, z 24.12.1998, z późn. zm] z kwoty ustalonej w Euro, jej wysokość w złotych w kolejnych latach może ulec zmianie;
2. Zgodnie z § 8 rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, warunkiem płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności, przy czym w ciągu 7 dni po ww. terminie należało złożyć Oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia, dołączając dokument powyższe potwierdzający.
Przedmiotowa decyzja została doręczona stronie w dniu 6 lutego 2006 r.
W dniu 17 października 2008 r. do BP ARiMR wpłynęło oświadczenie A.K.
o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i w Planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, do którego dołączono fakturę VAT Nr [...] z dnia 1 marca 2007 r. na zakup maszyny rolniczej - opryskiwacza 6001, natomiast w dniu 20 października 2008 r. skarżący stosownym pismem zwrócił się o "uznanie za usprawiedliwione niewykonanie drugiego przedsięwzięcia określonego w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, a mianowicie zakupu jałówki". Prośbę uzasadniał tym, że w okresie składania wniosku, jego stan zdrowia był na poziomie średnim, zaś obecnie wystąpiło u niego schorzenie nadciśnienia tętniczego
z niedowładem prawej ręki. W związku z tym, że ma ono charakter przewlekły, nie był on zdolny do wykonania żadnego wysiłku fizycznego, a taki jest wymagany przy obsłudze zwierząt gospodarskich. Podkreślił nadto, że wymaga stałej opieki lekarskiej oraz systematycznej farmakoterapii. Ponadto poinformował, że ma 73 lat
i jest emerytem (nr świadczenia [...]). Złożył też stosowne zaświadczenie lekarskie
z dnia 17 października 2008 r.
W uzasadnieniu decyzji o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku 4 i 5, organ I instancji podał, że wskazane
w zaświadczeniu lekarskim dolegliwości nie świadczą o długotrwałej niezdolności do pracy producenta, a tym samym nie stanowią przeszkody do realizacji przedsięwzięcia nr 3 zadeklarowanego we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego.
Od tej decyzji A.K. złożył odwołanie, w którym z jednej strony wskazał, że nie wykonał przedsięwzięcia dotyczącego zakupu jałówki, ale z drugiej - podkreślił, iż stosownie do § 9 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004, złożył w dniu 20 października 2008r. odpowiednie oświadczenie wraz z zaświadczeniem lekarskim. W jego ocenie, jeżeli lekarz rodzinny stwierdził, iż jest on systematycznie leczony z powodu schorzeń przewlekłych i stale postępujących, to fakt ten świadczy o długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. Ponownie nadmienił, iż wymaga stałej opieki lekarskiej i systematycznej farmakoterapii, ma 73 lat i jest emerytem z tytułu pracy poza rolnictwem.
W jego rozpoznaniu, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, w dniu [...] czerwca 2009 r. wydał decyzję Nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. A.K. złożył od niej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który wyrokiem z dnia 7 października 2009 r. ją uchylił. W uzasadnieniu, Sąd wskazał, że organ II instancji w ogóle nie rozważył istnienia bądź nieistnienia określonej w § 9 ust. 3 pkt 1 cyt. rozporządzenia przesłanki długotrwałej niezdolności do pracy producenta rolnego warunkującej przyznanie płatności w czwartym i piątym roku, pomimo niezrealizowania przedsięwzięcia objętego wnioskiem i planie rozwoju gospodarstwa nisko towarowego w kontekście przedłożonego zaświadczenia lekarskiego, czym naruszył obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia całości zebranego materiału dowodowego i ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w odwołaniu.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, po ponownym przeanalizowaniu dokumentacji zgromadzonej w sprawie, wskazał, że szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych oraz przestrzenny zasięg wdrażania tego działania, w zakresie ustalonym w planie rozwoju obszarów wiejskich uregulowane zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004 r. Nr 286, poz. 2870 z późn. zm.) wydanym na podstawie art. 3 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r.
o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229, poz. 2237 z późn. zm.).
W myśl jego § 3 ust 1 pkt 3 płatność dla gospodarstwa niskotowarowego jest udzielana producentowi rolnemu, który:
- jest osobą fizyczną;
- prowadził, przez okres co najmniej 3 lat przed złożeniem wniosku, działalność rolniczą w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej ( ... )
- w dniu złożenia wniosku prowadził działalność rolniczą, o której mowa w pkt 2,
w gospodarstwie rolnym
a) stanowiącym przedmiot odrębnej własności producenta rolnego albo jego małżonka, albo przedmiot ich współwłasności oraz
b) będącym gospodarstwem niskotowarowym ,o wielkości ekonomicznej co najmniej 2 EJW (ESU) i nie więcej niż 4 EJW (ESU)
- zobowiąże się do:
a) realizacji przedsięwzięć mających na celu restrukturyzację gospodarstwa niskotowarowego: -dotyczących prowadzenia działalności rolniczej lub pozarolniczej działalności gospodarczej; -zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego,
b) nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego ".
Zgodnie z treścią § 8 - płatność dla gospodarstwa niskotowarowego
w czwartym i piątym roku wypłaty tej płatności wypłaca się, jeżeli producent rolny:
1. zrealizował przedsięwzięcia zgodnie z planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu, oraz
2. złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego.
Z ust 2 tego przepisu wynika, że "oświadczenie", o którym mowa w ust. 1 pkt 2, składa się na formularzu udostępnionym przez Agencję w terminie 7 dni od dnia,
w którym upłynął termin określony w ust. 1 pkt 1, natomiast z ust 3, że do oświadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dołącza się dokumenty potwierdzające ukończenie realizacji przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (. . .). "
W przedmiotowej sprawie wypłata trzeciej płatności w kwocie 4.491,87 zł nastąpiła w dniu 16 kwietnia 2008 r. (Nr zlecenia płatności 17087126), co oznacza, że termin 6 miesięczny na zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego( Nr 3 zakup zwierząt gospodarskich, Nr 4 zakup maszyn rolniczych) od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu - upłynął 16 października 2008 r. A zatem terminem ostatecznym na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego był 23 październik 2008 r.
Odnosząc się do złożonego przez skarżącego w dniu 17 października 2008 r. oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, wraz z fakturą VAT [...] z dnia 1 marca 2007 r. potwierdzającą zakup maszyny rolniczej (opryskiwacz 6001), organ odwoławczy podkreślił, iż w przypadku gdy realizacja przedsięwzięć określonych
w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu
na zaistnienie okoliczności wymienionych w § 9 ust. 2 w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r., zamiast oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 2), producent rolny składa oświadczenie o zaistnieniu tych okoliczności - w myśl § 9 ust. 3. Jeśli zaistniała chociażby jedna z okoliczności, o których mowa w § 9 ust. 2 pkt 1-4 tego aktu, organ administracji publicznej zamiast wstrzymać producentowi rolnemu przyznaną płatność, może ją wypłacić.
Nawiązując do powyższego, podkreślił, że skarżący w dniu 20 października 2008r. (czyli w terminie na złożenie oświadczenia o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia) złożył wraz zaświadczeniem lekarskim wniosek o uznanie za usprawiedliwione niewykonanie drugiego przedsięwzięcia określonego w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (dotyczącego zakupu zwierząt gospodarskich) z powodu niezdolności do pracy.
Zdaniem organu odwoławczego przedstawione zaświadczenie lekarskie
z dnia 17 października 2008 r. nie odpowiada dyspozycji § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r., gdyż długotrwała niezdolność do pracy musi być rozumiana zgodnie z zapisami ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r., Nr 50, poz. 291, z późn. zm.), a stosownie do art. 46 ust. 1 tej ustawy, orzeczenia w zakresie trwałej i okresowej całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, wydają lekarze rzeczoznawcy Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.
W konsekwencji powyższego, uznał, że decyzja organu I instancji o wstrzymaniu
w czwartym i piątym roku wypłaty płatności z tytułu wsparcia gospodarstwa niskotowarowego była prawidłowa.
Od tej decyzji A.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
Skarżący wywodził, iż wobec uchylenia przez WSA w Lublinie wyrokiem z dnia 7 października 2009r., w sprawie o sygn. akt. I SA/Lu 362/09 decyzji Dyrektora AR
i MR z dnia [...] czerwca 2009r., zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja rozstrzyga z negatywnym dla niego skutkiem sprawę, co do której Sąd już zajął pozytywne stanowisko. W związku z powyższym – w jego ocenie – bezzasadne było ponowne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
Zdaniem skarżącego, argumentacja przytoczona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest błędna, a jej celem jest doprowadzenie do przewlekłości postępowania. Wyraził on pogląd, iż § 9 ust. 2 pkt. 1 rozporządzania RM z dnia 7 grudnia 2004r. traktując o długotrwałej niezdolności do pracy producenta rolnego nie powołuje się na art. 46 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników i nie wskazuje na żadne dokumentowanie tego zdarzenia.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w oparciu o dyspozycję zawartą w przepisie art. 1§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póżn. zm. / - na wstępie należy podkreślić, iż poza sporem pozostaje, że skarżącemu na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] lutego 2006 r., Nr [...] o przyznaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w kwocie 4 818,66 zł, która miała być wypłacana przez 5 kolejnych lat, między innymi z tym zastrzeżeniem, że w myśl § 8 rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 286, poz. 2870 z późn. zm.), warunkiem płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności, przy czym w ciągu 7 dni po w/w terminie należało złożyć oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia, dołączając dokumenty powyższe potwierdzające.
Skarżący nie kwestionuje, że wypłata trzeciej płatności w kwocie 4491,87 zł nastąpiła w dniu 16 kwietnia 2008 r. (Nr zlecenia płatności [...]). Termin 6 miesięczny na zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (zakup maszyn rolniczych oraz zakup zwierząt gospodarskich) od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu - upłynął zatem 16 października 2008 r., a to z kolei oznacza, że terminem ostatecznym na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego był dzień 23 października 2008 r.
Z niekwestionowanych ustaleń organu odwoławczego wynika, że w dniu 17 października 2008r., skarżący złożył stosowne oświadczenie o zrealizowaniu jednego z dwóch przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i Planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, a mianowicie - zakupił maszynę rolniczą (opryskiwacz 6001), co potwierdził fakturą VAT Nr [...] z dnia 1 marca 2007 r., natomiast w dniu 20 października 2008 r., złożył ponowne oświadczenie wraz z zaświadczeniem lekarskim oraz prośbą o uznanie za usprawiedliwione niewykonanie drugiego przedsięwzięcia określonego w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego jako zakup zwierząt gospodarskich z powodu niezdolności do pracy.
Trzeba mieć na uwadze, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, uchylając w dniu 7 października 2009r., w sprawie ISA/Lu362/09 zaskarżoną decyzję, wskazał, że "organ II instancji w ogóle nie rozważył istnienia bądź nieistnienia określonej w § 9 ust. 2 pkt 1 cyt. rozporządzenia przesłanki długotrwałej niezdolności do pracy producenta rolnego warunkującej przyznanie płatności
w czwartym i piątym roku, pomimo niezrealizowania przedsięwzięcia objętego wnioskiem i planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego w kontekście przedłożonego przez stronę zaświadczenia lekarskiego....., czym naruszył obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia całości zebranego materiału dowodowego
i ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w odwołaniu". Sąd ten stwierdził nadto, iż "nie można w żadnym wypadku uznać, że odzwierciedleniem przeprowadzonego po raz drugi rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy jest zawarcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzenia, że "ocena organu odwoławczego jest, co do istoty sprawy taka sama, jak rozstrzygnięcie organu I instancji tzn., że w przedmiotowej sprawie wydanie decyzji o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w 4 i 5 jest uzasadnione w świetle ustalonych okoliczności faktycznych i prawnych".
Rozpoznając sprawę ponownie, Sąd w skaldzie niniejszym, pragnie podkreślić, iż spór sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy skarżący, zwracając się do organu I instancji w dniu 20 października 2008 r. o "uznanie za usprawiedliwione niewykonanie jednego z dwu przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, a mianowicie zakupu jałówki", z powodu stanu zdrowia spowodowanego niedowładem prawej ręki w związku ze schorzeniem nadciśnienia tętniczego mającego charakter przewlekły oraz koniecznością stałej opieki lekarskiej i systematycznej farmakoterapii, wystarczająco udokumentował niezdolność do pracy zaświadczeniem lekarskim z dnia 17 października 2008 r.
Organ odwoławczy, uwzględniając wyrok WSA z dnia 7 października 2009r., stwierdził, iż przedstawione zaświadczenie lekarskie z dnia 17 października 2008 r. nie odpowiada dyspozycji § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r., gdyż długotrwała niezdolność do pracy musi być rozumiana zgodnie z zapisami ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008r., Nr 50, poz. 291, z późn. zm.), a więc stosownie do art. 46 ust. 1 tej ustawy - orzeczona przez lekarzy rzeczoznawców Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.
Wskazać przede wszystkim należy, iż zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286, poz. 2870 ze zm.), warunkiem wypłaty 4 i 5 raty jest realizacja wszystkich zadeklarowanych w planie celów.
Stosownie natomiast do § 9 ust. 1 tego aktu, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu w czwartym i piątym roku jej wypłaty, jeżeli producent rolny nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 2, z którego wynika, iż w przypadku, o którym mowa w ust. 1, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego może być wypłacona, jeżeli realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na zaistnienie chociażby jednej z następujących okoliczności:
1) długotrwała niezdolność do pracy producenta rolnego;
2) wystąpienie klęski żywiołowej;
3) zniszczenie budynków inwentarskich w gospodarstwie na skutek ognia lub innych zdarzeń losowych, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych;
4)wystąpienie choroby zakaźnej zwierząt w gospodarstwie niskotowarowym producenta rolnego. W przypadku gdy realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na zaistnienie okoliczności wymienionych w ust. 2, zamiast oświadczenia, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 2, producent rolny składa oświadczenie o zaistnieniu tych okoliczności / ust.3 /.
Zgodnie z art. 40 ust. 4 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, działanie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności są uznawane przez właściwy organ w przypadku długotrwałej niezdolności rolnika do pracy. Z przepisu tego nie wynika, aby prawodawca wspólnotowy pojęcie długotrwałej niezdolności do pracy wiązał z niezdolnością uzasadniającą przyznawanie rolnikowi jakichkolwiek świadczeń. Brak również podstaw, by z tego przepisu wynikało, jak długo konkretnie ma trwać niezdolność, by można ją uznać za odpowiadającą pojęciu działania siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. Sposobu dokumentowania przypadków siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności dotyczy art. 72 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003. Wynika z niego tyle, że przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności wraz ze stosownymi dowodami zgodnymi z wymogami właściwego organu podlegają zgłoszeniu temu organowi w terminie dziesięciu dni roboczych od daty ustania tych okoliczności. W przepisie mowa o "stosownych dowodach" bez bliższego sprecyzowania ich charakteru, co oznacza, iż prawodawca wspólnotowy pozostawił swobodnej regulacji w państwach członkowskich określenie "wymogów właściwego organu".
W dniu 15 marca 2007r. w ustawodawstwie krajowym weszło w życie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007r. w sprawie rodzajów dowodów potwierdzających działanie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności (Dz.U. Nr 46, poz. 308, ze zm.). Z § 1 pkt 2 tego aktu wynika, iż dowodem potwierdzającym działanie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 31 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej
i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009, str. 16), jest zaświadczenie o czasowej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, wydane na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Niewątpliwie w niniejszym stanie faktycznym, w którym poza sporem pozostaje, iż skarżący oświadczenie o niezrealizowaniu jednego z przedsięwzięć złożył 20 października 2008r., powyższe zasady miały już zastosowanie.
Rację ma zatem organ odwoławczy, że długotrwała niezdolność do pracy
w rozumieniu § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, musi być rozumiana zgodnie z zapisami ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r., Nr 50, poz. 291, z późn. zm.). Stosownie do art. 46 ust. 1 tej ustawy, orzeczenia w zakresie trwałej i okresowej całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, wydają lekarze rzeczoznawcy Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego".
Stąd też złożenie przez skarżącego zaświadczenia lekarskiego wydanego
w przedmiocie jego stanu zdrowia z dnia 17 października 2008r. przez lekarza internistę – specjalistę medycyny rodzinnej / k – 68 akt administracyjnych / nie odpowiadało powyższym wymogom, a tym samym nie mogło stanowić dowodu na okoliczność długotrwałej niezdolności do pracy, o której mowa w § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.
Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd nie znalazł podstaw do ich uwzględnienia
Przede wszystkim, podkreślenia wymaga, iż jak już wyżej wskazano wyrokiem z dnia 7 października 2009r., w sprawie o sygn. I SA/Lu 362/09, WSA w Lublinie uchylił jedynie zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] czerwca 2009r., Nr [...] i to z przyczyn procesowych na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ze wskazaniem, że organ odwoławczy "w ogóle nie rozważył istnienia bądź nieistnienia przesłanki długotrwałej niezdolności do pracy producenta rolnego warunkującej przyznanie płatności w czwartym i piątym roku, pomimo niezrealizowania przedsięwzięcia objętego wnioskiem i planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego w kontekście przedłożonego przez stronę zaświadczenia lekarskiego". Tak więc myli się skarżący, twierdząc, iż WSA w Lublinie w wyroku z dnia 7 października 2009r. zajął "pozytywne dla niego stanowisko". Sąd ten z uwagi na swoją kognicję nie przesądził kwestii zaświadczenia lekarskiego ani w sensie pozytywnym, ani negatywnym, nakazał natomiast jej rozważnie organowi II instancji.
Będąc na zasadzie przepisu art. 153 powołanej wyżej ustawy, związanym oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi
w orzeczeniu Sądu, organ odwoławczy w niniejszej sprawie dokonał analizy przesłanki długotrwałej niezdolności do pracy skarżącego w kontekście przedłożonego przez niego zaświadczenia lekarskiego, czemu dał wyraz
w uzasadnieniu aktualnie zaskarżonej decyzji. Nie stwierdzając podstaw do jego uwzględnienia, wskazał, iż było ono niewystarczające z punktu widzenia przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, albowiem nie zostało ono wydane przez lekarza rzeczoznawcę Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.
Jakkolwiek zgodzić się należy ze skarżącym, iż § 9 ust. 2 pkt. 1 rozporządzania z dnia 7 grudnia 2004r. "traktując o długotrwałej niezdolności do pracy producenta rolnego nie wskazuje na żadne dokumentowanie tego zdarzenia", to jak już wyżej podniesiono kwestia ta została uregulowana w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007r. w sprawie rodzajów dowodów potwierdzających działanie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności, którego §1 pkt.2 wprost odsyła do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Sąd dostrzega, iż organ odwoławczy na przepisy powyższego rozporządzenia się nie powołał, nie mniej jednak zaskarżone rozstrzygnięcie ma w nich umocowanie. Tak więc samo odwołanie się jedynie do przepisu 46 ust. 1 o ubezpieczeniu społecznym rolników nie stanowi uchybienia, którego skutkiem mogłoby być wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego.
Oceniając kwestię wieku skarżącego (75 lat ) i fakt przebywania przez niego na emeryturze z tytułu pracy pozarolniczej, należy stwierdzić, iż są to okoliczności nie mające znaczenia z punktu widzenia istoty sprawy.
Reasumując, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło